II SA/Wa 1819/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2004r. sprawy ze skargi A. Z. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2004r. nr [...] w przedmiocie uznania związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową postanawia odrzucić skarg W dniu 16 sierpnia 2004r. A. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2004r. nr [...]domagając się jego uchylenia i uznania związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o jej odrzucenie. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 1999r. sygn. akt III ZP 9/99 OSNP 2000/5/167 oraz postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000r. OSA 1/00 ONSA 2001/2/47 Komisja podniosła, że w sprawie niniejszej skarga jest niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 z późn. zm.) o zdolności do czynnej służby wojskowej orzekają właściwe wojskowe komisje lekarskie. Ustalanie związku określonych schorzeń ze służbą wojskową jest przedmiotem następujących ustaw: z dnia 29 maja 1974r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 z późn. zm.) - art. 30-33, art. 56-57, ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994r. Nr 10, poz. 36 z późn. zm.) - art. 19-21, art. 31-33, a także ustawy z dnia 16 grudnia 1972r. o świadczeniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342 z późn. zm.. w brzmieniu po zmianie dokonanej ustawą z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. Nr 162. poz. 1118 z późn. zm.) - art. 2. art. 1 1-12. Z powołanych przepisów ustaw wynika, że wprawdzie ustalanie chorób lub uszczerbku na zdrowiu oraz ich związku ze służbą wojskową należy do wojskowych komisji lekarskich, lecz prawo do świadczeń oraz ich zakres i wysokość z powyższych tytułów ustalają inne organy w drodze decyzji administracyjnych, od których przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Z tych przepisów zatem wynika, iż orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące ustalania określonych schorzeń i ich związku ze służbą wojskową nie mają w pełni samodzielnego bytu w tym znaczeniu, że podlegają kontroli sadów powszechnych w postępowaniu o prawo do świadczeń przysługujących z powyższych tytułów, o ich zakres i wysokość. Z przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 1992r. Nr 57, poz. 278 z późn. zm.) wynika, że takie komisje (o których mowa w art. 29 cytowanej ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony RP) orzekają przede wszystkim o zdolności danej osoby do czynnej służby wojskowej i o zaliczeniu jej do określonej kategorii tej zdolności (§ 2-5 ust. 1 rozporządzenia), a ponadto orzekają one. ale na podstawie odrębnych ustaw, także o związku chorób i ułomności, schorzeń, uszczerbku na zdrowiu, inwalidztwa, obrażeń ze służba wojskową zarówno czynną, jak i zawodową. Tymi odrębnymi ustawami są przede wszystkim wymienione wyżej ustawy: z dnia 16 grudnia 1972r. o świadczeniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, z dnia 29 maja 1974r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Z tego wynika, że ilekroć w tych odrębnych ustawach jest mowa o wojskowych komisjach lekarskich, to chodzi o komisje, o których stanowi art. 29 cytowanej ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony RP. Powyższa analiza wykazuje, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich można podzielić na dwie główne odrębne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby wojskowej - czynnej lub zawodowej w ramach ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony RP. to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu powołania jej lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby wojskowej. Te orzeczenia wojskowych komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych administracyjnych organów właściwych w sprawach powołania lub przyjęcia określonej osoby do odbycia służby wojskowej albo do zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby wojskowej lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby i ich związek ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP. Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych właściwych do rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych wydanych na podstawie orzeczeń tych komisji, ale przez inne organy, właściwe w przedmiocie ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Powyższa analiza prowadzi zatem do wniosku, że od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia poborowego lub żołnierza na potrzeby ustalenia zdolności do służby wojskowej, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa wyżej, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Ponieważ skarga dotyczy orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obu instancji (terenowej i rejonowej) w zakresie uznania związku schorzeń ze służbą wojskową, a nie odnosi się do kwestii kategorii zdrowotnej, zdolności do czynnej służby wojskowej lub zwolnienia z tej służby na podstawie ustawy z dnia 21 listopada I967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. należy stwierdzić niedopuszczalność skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000r. OSA 1/00 ONSA 2001/2/47). Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.