II OSK 303/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędziowie NSA Henryk Ożóg, Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 1894/03 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 10 listopada 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 1894/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W uzasadnienia wyroku Sąd wskazał, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżone rozstrzygnięcie uzasadnił tym, iż jest zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 28 listopada 1995 r. sygn. akt SA/Łd 1426/95 oddalił skargę A. G. na kwestionowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję nakładającą obowiązek wykonania rozbiórki konstrukcji stalowej hali na nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...] działka nr ew. 260. Ocena prawna Sądu co do zgodności z prawem kwestionowanej decyzji wiąże sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł A. G. zarzucając naruszenie art. 156 ( 1 pkt 4 kpa, poprzez skierowanie kwestionowanej decyzji do skarżącego, który jest jednym ze wspólników spółki cywilnej, podczas gdy postępowanie w sprawie powinno toczyć się z udziałem wszystkich wspólników, naruszenie art. 156 ( 1 pkt 5, poprzez wydanie kwestionowanej decyzji w warunkach jej niewykonalności, która ma charakter trwały oraz naruszenie art. 30 ustawy o NSA, bowiem kwestionowana decyzja nie była oceniana przez NSA pod kątem zarzutów podnoszonych obecnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, iż podstawowe znaczenie ma w sprawie fakt, że wyrokiem z dnia 28 listopada 1995 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w sprawie sygn. akt SA/Łd 1426/95 oddalił skargę A. G. na tę samą decyzję, która była przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności. Kognicja Sądu oparta na przepisach ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym obejmowała bezpośrednio ocenę legalności kwestionowanej decyzji Wojewody Łódzkiego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nakazie rozbiórki w pełnym zakresie dozwolonym przez przepisy tej ustawy. Sąd nie będąc związany granicami wniosków i zarzutów stron przeprowadził kontrolę tej decyzji badając nie tylko, czy występują wady kwalifikowane tej decyzji, ale i inne naruszenia prawa opisane w art. 22 ust. 2 ustawy. Po dokonaniu tego badania Sąd uznał, że kwestionowana decyzja nie narusza prawa i z tej przyczyny oddalił skargę A. G. Oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracji drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego /J. Borkowski, Kodeks Postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo Beck, W-wa 2000.s.647/. Sąd pierwszej instancji zauważył przy tym, iż w postanowieniu NSA z dnia 19 lutego 2001 r. sygn. akt II SAB 278/00-287/00 /nie publ./ Sąd uznał, iż próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznanej już wcześniej przez Sąd /wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem/ jest w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. G. reprezentowany przez radcę prawnego E. J. zaskarżając wyrok w całości oraz wskazując na następujące podstawy zaskarżenia: naruszenie art. 134 ( 1 i art 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podobnie jak w skardze, będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd I instancji, podnosi się, iż błędnie Sąd ten przyjął, iż zachodzi tożsamość sprawy rozpoznanej wyrokiem z dnia 28 listopada 1995 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, ze sprawą, która była przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji, bowiem w postępowaniu nieważnościowym sprawa była badana pod kątem wad kwalifikowanych określonych w art. 156 ( 1 pkt 4 i 5 kpa. Jest to nowa sprawa administracyjna, dlatego też ocena prawna powyższego wyroku nie mogła wiązać Sądu I instancji. Wydając wyrok w dniu 28 listopada 1995 r. Sąd "odniósł się tylko do kwestii w jaki sposób doszło do wydania" decyzji o nakazie rozbiórki i przyjął w uzasadnieniu wyroku, że "jego obowiązkiem było jedynie wskazanie przepisów stanowiących podstawę działania organów administracji". Stosownie do art. 134 ( 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to zaś w ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną obligowało Sąd I instancji do badania kwestionowanej decyzji pod kątem obarczenia jej kwalifikowanymi wadami prawnymi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W sprawie nie jest sporne, iż kwestionowana decyzja o nakazie rozbiórki była przedmiotem oceny co do jej legalności, przeprowadzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi. Prawidłowo przy tym w zaskarżonym wyroku wskazuje się, iż do kompetencji tego Sądu należało kompleksowe zbadanie, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zarówno w kwestii mającego zastosowanie w sprawie prawa materialnego /Prawa budowlanego/, jak i przepisów prawa procesowego. Do tych kwestii należało też wyjaśnienie, czy decyzja jest adresowana do właściwego podmiotu, jak też czy jest ona wykonalna. Oddalenie skargi przez Sąd ma to znaczenie, iż postępowanie sądowo-administracyjne nie wykazało, aby zaskarżona decyzja była dotknięta taką wadą prawną, która uzasadniałaby wzruszenie tej decyzji /uchylenie lub stwierdzenie nieważności/. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż to, że przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany na terenie funkcjonowania spółki cywilnej zawierające sugestię, jakoby to nie skarżący był podmiotem, do którego decyzja o rozbiórce powinna być adresowana, skarżący podniósł dopiero w postępowaniu nieważnościowym. Podczas postępowania administracyjnego ogólnego i postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skarżący nie kwestionował tego, że jest traktowany jako wyłączny inwestor obiektu, niejako przyznając tą okoliczność swoimi oświadczeniami i wnioskami. To samo dotyczy rzekomej niewykonalności kwestionowanej decyzji. W tych okolicznościach należy stwierdzić, iż podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły być uznane za usprawiedliwione, zwłaszcza iż zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest prawidłowy. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji z mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.