I SA/Lu 187/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie NSA Danuta Małysz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Protokolant Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 r. sprawy ze skargi J.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe PHU [...]Sp.z o.o. z tyt. podatku dochodowego od osób fizycznych za m-ce VIII-XII 2001 r., podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. i podatku od towarów i usług za lata 1999-2001 -oddala skargę Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania J.A. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].02.2004r. znak [...] w przedmiocie przeniesienia na J.A. – jako członka zarządu - odpowiedzialności za zaległości podatkowe PHU "[...]" Sp. z o.o. w B.M. z tytułu: 1/ podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od sierpnia do grudnia 2001r., odsetek za zwłokę oraz kosztów egzekucyjnych; 2/ podatku dochodowego od osób prawnych za 1999r., odsetek za zwłokę od tej zaległości oraz kosztów egzekucyjnych; 3/ podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę i kosztów upomnienia za poszczególne miesiące 1999r., 2000r. i 2001r. – co do wysokości zaległości, odsetek za zwłokę oraz kosztów egzekucyjnych szczegółowo wskazanych w decyzji, działając na podstawie art. 233§ 1 pkt. 2 lit a ordynacji podatkowej, uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności z tytułu zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości za miesiące: czerwiec, lipiec i grudzień 2000r. oraz styczeń 2001r. i orzekł o określeniu tej odpowiedzialności za czerwiec 2000r. w wysokości 615 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 595,10 zł, za lipiec 2000r. w wysokości 54 zł wraz z odsetkami w wysokości 50,30 zł, za grudzień 2000r. w wysokości 193 zł wraz z odsetkami w wysokości 142,60 zł oraz za styczeń 2001r. w wysokości 2.034,10 wraz z odsetkami w wysokości 1420, 70 zł , zaś w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż postanowieniem z dnia 17 listopada 2003r. organ I instancji wszczął postępowanie w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległe zobowiązania podatkowe wobec budżetu Państwa na J.A. – jako Prezesa Zarządu firmy "[...]" Sp. z o.o. B.M. Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia 11 grudnia 2003r. na podstawie art. 107, art.108 § 1, art. 116 ordynacji podatkowej oraz art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 169, poz. 1387 ), którą orzeczono, iż za wymienione w tej decyzji zobowiązania podatkowe J.A. jako Prezes Zarządu Spółki z o.o. "[...]" ponosi odpowiedzialność podatkową jako osoba trzecia. Kwoty zaległości podatkowych wynikają z decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2002r. znak: [...], oraz z dnia [...] marca 2002r. znak [...] o odpowiedzialności podatkowej płatnika z tytułu pobranej i nie wpłaconej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od dokonanych wypłat wynagrodzeń wynikających z deklaracji PIT-4 za miesiące od sierpnia do grudnia 2001r., decyzji Izby Skarbowej w L. Ośrodek Zamiejscowy w Z. z dnia [...] lutego 2002r. znak [...] określającej podatek dochodowy od osób prawnych za 1999r. , decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] maja 2003r. znak [...]utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lipca 2003r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999r. , ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w L. Ośrodek Zamiejscowy w Z. z dnia [...] czerwca 2003r. znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000r. i styczeń 2001r.oraz deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 złożonych przez Spółkę "[...]" w Urzędzie Skarbowym w Z. za poszczególne miesiące od czerwca do grudnia 2001r. Koszty poniesione z tytułu wystawionych upomnień wobec Spółki wyniosły w podatku dochodowym od osób prawnych 8 zł zaś w podatku VAT 318,20 zł; poniesione zostały też inne koszty egzekucyjne wynikające z wystawionych tytułów wykonawczych szczegółowo wskazanych w zaskarżonej decyzji. Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji J.A. wniósł od niej odwołanie, w którym żądał uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie. Podnosił, iż zarzuty decyzji są bezpodstawne i sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. "Na żądanie Skarbu Państwa udziałowcy spółki opuścili tę spółkę , a majątek spółki jak i samą spółkę pozostawiono do dyspozycji Skarbu Państwa." Rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów i wniosków w nim zawartych. Wskazał, iż z zebranych w sprawie dowodów wynika, iż zaległości podatkowe wynikające ze wskazanych decyzji oraz deklaracji podatkowych na podatek VAT nie zostały przez Spółkę uregulowane. Wobec Spółki wystawione zostały upomnienia o uregulowanie tych zaległości. Nie przyniosło to rezultatu, wobec czego wszczęta została egzekucja tych należności. Egzekucja administracyjna okazała się jednak bezskuteczna. Wbrew twierdzeniom odwołania nie wskazano żadnego majątku, z którego egzekucja byłaby możliwa. Powołując treść art. 116§ 1 ordynacji podatkowej organ odwoławczy podkreślił, iż nie zostały spełnione przesłanki dające podstawę do uwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności uregulowanej tym przepisem. Egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, nie wskazano mienia z którego egzekucja byłaby możliwa. Z odpisu rejestru handlowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że funkcję Prezesa Zarządu Spółki z o.o. "[...]" J.A. pełnił w okresie powstania wskazanych zaległości podatkowych. W toku niniejszego postępowania, wszczętego zgodnie z dyspozycją art. 165§ 2 ordynacji podatkowej, J.A. brał czynny udział, nie skorzystał z prawa do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a w postępowaniu przed organem odwoławczym zobowiązał się do dostarczenia określonych dokumentów, jednak we wskazanym terminie nie złożył ich. Ustalenia faktyczne i prawne dawały zatem podstawę do orzeczenia jak w decyzji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J.A. Żądając uchylenia zaskarżonej decyzji wnosił o "uznanie jej za naruszającą jego prawa materialne". Podnosił, iż wskazane w zaskarżonej decyzji zaległości podatkowe nie są tożsame z wykazanymi w sporządzonym wobec niego akcie oskarżenia skierowanym do Sądu Rejonowego, a w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono skąd te rozbieżności pochodzą. Za rok 2000 i styczeń 2001 roku organ podatkowy zażądał od spółki zapłaty 9.147 zł netto, ale decyzja ta nie jest prawomocna, bowiem na rozpoznanie oczekuje skarga Spółki wniesiona do Sądu w sprawie I SA/Lu 453/03. W sprawie karnej ograniczono żądania do kwoty 2.647 zł netto, a Dyrektor Izby Skarbowej żąda przeniesienia na niego odpowiedzialności na kwotę 5.778 zł netto, co jest sprzeczne z postanowieniem wydanym w dniu [...] grudnia 2003r. sygn. akt [...] Na skutek czynności kontrolnych prowadzonych wobec spółki przez organy Skarbu Państwa Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę o przerwaniu działalności gospodarczej przez Spółkę. W takiej sytuacji, jako wyznaczony przez Zgromadzenie Wspólników do nadzoru nad majątkiem spółki złożył dokumenty, w których przekazał pozostały jej majątek do dyspozycji organu egzekucyjnego. Na przekazanie niektórych składników majątku sporządzono tylko jeden egzemplarz protokołu i nie posiada go. Wykaz przekazanego majątku złożył do akt I SA/Lu 453/03. Mimo wskazania składników majątku spółki, z których można wykonać egzekucję Skarb Państwa odmawia wszczęcia działań egzekucyjnych i oskarża go o ukrywanie majątku spółki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Podnosił, iż wskazywane przez skarżącego w skardze kwoty odbiegają od rzeczywistych, wynikających z zaskarżonej decyzji, a zaskarżona decyzja nie jest sprzeczna z postanowieniem Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2004r. oraz postanowieniem z dnia [...]grudnia 2003r. (k.- 55). Postanowienia te wydane zostały w toku odrębnego postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy kodeksu karnego skarbowego. "Ograniczenie żądania" wynikało z faktu, iż w zakresie rozliczenia podatku VAT za miesiąc grudzień 1999r. toczyło się już postępowanie karne skarbowe wszczęte wobec członków zarządu Spółki "[...]" przez Urząd Kontroli Skarbowej. Organom podatkowym i organowi egzekucyjnemu nie jest wiadomym na jaki protokół "o przekazaniu majątku" powołuje się skarżący i kto taki protokół miałby sporządzić. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej /.../ , a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Dokonując zatem oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem stwierdzić należało, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Stosownie do art. 107§ 1 ordynacji podatkowej w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale ( Rozdział 15 – Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich ) za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Tak więc w wypadku nie wywiązania się przez podatnika (w pewnym zakresie także płatnika - § 2 art. 107 ) z obowiązku uiszczenia należności podatkowej przepisy prawa przewidują możliwość obciążenia odpowiedzialnością podatkową osób, które pierwotnie nie były podmiotami stosunku podatkowoprawnego. Ponoszą one wówczas odpowiedzialność za cudzy dług na zasadach wskazanych w ustawie. Do osób, na które przepisy prawa przewidują możliwość przeniesienia odpowiedzialności o której mowa wyżej, należą członkowie zarządu m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, którzy odpowiadają za zaległości podatkowe tej spółki solidarnie całym swoim majątkiem –art. 116§ 1 ordynacji podatkowej. O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w decyzji. Decyzja ta nie może zostać wydana przed dniem doręczenia podatnikowi decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W oparciu o powyższe przepisy w dniu 17 listopada 2003r. wszczęte zostało w stosunku do skarżącego J.A. postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe PHU "[...]" Sp. z o.o. w B.M. ( k.- 29 ). Nie jest bowiem sporne w sprawie, a wynika to także z wpisu do rejestru sądowego, iż J.A. jest Prezesem Zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością PHU "[...]" Sp. z o.o. w B.M. i funkcję tę pełni od momentu powstania Spółki tj. od 1998r. ( k.- 9 odpis z rejestru handlowego Dział B Nr [...]). Ze wskazanych w zaskarżonej decyzji, ostatecznych w administracyjnym toku postępowania decyzji wydanych w stosunku do Spółki z o.o. "[...]" wynika, iż posiada ona zaległości podatkowe tak w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999r. jak i w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999r., 2000r. oraz 2001r.oraz jako płatnik w podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto Spółka składała deklaracje VAT-7 w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do grudnia 2001r. nie uiszczając wykazanego w nich zobowiązania podatkowego. W deklaracjach tych widnieje pouczenie, iż w wypadku nie wpłacenia w obowiązującym terminie kwot wynikających z deklaracji, lub wpłacenia w niepełnej wysokości, deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, zgodnie z art. 26a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( k.- 18 ). W oparciu o powyższe doręczone zostały podatnikowi tego podatku upomnienia w trybie art. 15 powołanej ustawy egzekucyjnej ( tom II akt administracyjnych, fakt niekwestionowany przez stronę ). Nie uiszczenie wskazanych w tych decyzjach zaległości podatkowych było podstawą wszczęcia w stosunku do Spółki postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych. Egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Wbrew twierdzeniom skargi w toku postępowania podatkowego skarżący nie wskazał żadnego mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa. Za takie wskazanie nie można bowiem uznać zawartego we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie I SA/Lu 453/03 wykazu ( k.32 ww. akt sądowych ), na który powołuje się skarżący w skardze. To w sprawie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich członek zarządu może zwolnić się od odpowiedzialności, gdy wskazuje mienie spółki , z którego egzekucja byłaby możliwa ( art. 116 § 1 ordynacji podatkowej ). Na skarżącym spoczywał zatem ciężar dowodu w tym zakresie. Dowodów takich skarżący nie wskazał. Przeciwnie, z raportu poborcy skarbowego Urzędu Skarbowego z dnia 22.07.2003r. (k.- 38 tom II akt administracyjnych ) wynika, iż "pod adresem B.M. spółka PHU "[...]" nie istnieje". Brak jakiegokolwiek mienia z którego egzekucja byłaby możliwa potwierdza również pismo organu egzekucyjnego z dnia 3.12.2002 ( k.- 1 tom I ww. akt ). Zawarta w art. 116 § 1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 169, poz. 1387 ) przesłanka zwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności poprzez " wskazanie mienia, z którego egzekucja jest możliwa" oznacza, iż członek zarządu musi wskazać konkretne składniki majątku tej spółki –np. ruchomości, nieruchomości, wymagalne wierzytelności nadające się do egzekucji. Skarżący w skardze twierdzi, iż na okoliczność przekazania niektórych składników majątku spółki organowi egzekucyjnemu sporządzony został protokół w jednym egzemplarzu, którego nie posiada. Nie wskazuje jednak ani daty, ani okoliczności jego sporządzenia, ani też jaki konkretnie majątek został "przekazany" i, czy zabezpiecza on kwotę długu. Z akt wynika jedynie, iż "pozostawił on do dyspozycji Skarbu Państwa swój stary samochód Fiat126p przez postawienie go na niestrzeżonym parkingu i samochód ten został stamtąd skradziony". Sformułowanie "wskaże mienie" dotyczy mienia dłużnika podatkowego tj. Spółki, a nie majątku osobistego osoby trzeciej, na którą ma być przeniesiona odpowiedzialność. Dopiero możliwość przeprowadzenia skutecznej egzekucji z majątku dłużnika podatkowego ( Spółki ) czyniłoby bezprzedmiotowym przeniesienie na osobę trzecią – członka zarządu - odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Skarżący nie powoływał się również na fakt zgłoszenia wniosku o upadłość (lub postępowania układowego ) lub niezawiniony brak zgłoszenia takiego wniosku. Nie wykazał zatem przesłanek mogących skutkować uwolnieniem go od odpowiedzialności za zaległe zobowiązania podatkowe PHU "[...]" Sp. o.o., co czyni jego zarzuty w tym zakresie bezzasadnymi. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż inne są kwoty zaległości podatkowych wynikające z zaskarżonej decyzji, a inne wynikające ze skierowanego wobec niego aktu oskarżenia, wskazać należy, iż kwoty zaległości podatkowych wskazane w zaskarżonych decyzjach wynikają z ostatecznych decyzji administracyjnych, które pozostają w obrocie prawnym i są wiążące dla strony, wszystkich organów administracji i sądu. Nie wystąpiła żądna z przesłanek wskazanych w art. 59 ordynacji podatkowej. Są to zatem zaległości podatkowe spółki z o.o. "[...]", o których mowa w art. 116 § 1 ordynacji podatkowej. Ze złożonego do akt niniejszej sprawy zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie [...] (k.- 14 ) wynika, iż umorzono dochodzenie co do części postawionych skarżącemu zarzutów, a to wobec przedawnienia karalności oraz z uwagi na zawisłość sprawy ( również k.- 53 akt administracyjnych tom I ). Miało to wpływ na wysokość wskazanych w tym postanowieniu kwot, lecz nie wpływa na wysokość zaległości podatkowych Spółki z o.o. "[...]", wynikających ze wskazanych w zaskarżonej decyzji ostatecznych decyzji organów podatkowych. W tej sytuacji, skoro zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.