II SA/Wa 142/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) WSA Adam Lipiński Protokolant Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2004r. sprawy ze skargi P.S. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie 2) zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją personalną nr [...] znak: [...] z dnia [...] lutego 2003 r. na podstawie art. 104 kpa, art. 39 ust. 3 pkt 5 i ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - zwolnił P. S. z dniem [...] lutego 2003 r. ze Służby Więziennej - z uwagi na ważny interes służby. Odwołanie od tej decyzji - P.S. złożył w dniu 30 kwietnia 2003 r. Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania P.S. od decyzji personalnej Dyrektora Generalnego Służby Więziennej - nr [...] z dnia [...] 2003 r. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P. S. podnosząc, iż o nadejściu przesyłki nie wiedział, zaś odwołanie złożył po uzyskaniu wiadomości o zwolnieniu ze służby. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 października 2003 r. sygn. akt II SA 2615/03 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w faktach administracyjnych brak jest potwierdzenia, że doręczyciel pozostawił w skrzynce na korespondencję lub w drzwiach mieszkania adresata informację o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowo-telekomunikacyjnym. Odnotował jedynie na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki, że list był awizowany dnia 12 lutego 2003 r. w Urzędzie Pocztowym [...]. Również wyjaśnienia naczelnika tegoż urzędu przekazane Centralnemu Zarządowi Służby Więziennej pismami z dnia 30 maja i 13 czerwca 2003 r. w żadnej mierze nie wskazują, iż o złożeniu listu w urzędzie pocztowym powiadomiono adresata w sposób określony w art. 44 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł ponadto, iż urzędowego stwierdzenia sposobu doręczenia nie mogą zastąpić wzmianki o awizowaniu przesyłki, bowiem ze słowa "awizo", które w języku polskim oznacza zawiadomienie odbiorcy, nie można wywieść sposobu zawiadomienia takiego, aby mieścił się on w wymogach art. 44 kpa. Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. znak: [...], na podstawie art. 134 kpa w związku z art. 129 § 2 kpa, w wyniku czynności podjętych w postępowaniu wstępnym na skutek złożonego odwołania przez P. S. od decyzji personalnej Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. znak: [...]w przedmiocie zwolnienia odwołującego się z dniem [...] lutego 2003 r. ze Służby Więziennej, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Minister Sprawiedliwości stwierdził, że w celu wyjaśnienia dodatkowych kwestii związanych z doręczeniem decyzji personalnej nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, organ pismem z dnia [...] listopada 2003 r. ponownie zwrócił się do Urzędu Pocztowego [...] o udzielenie informacji, czy awizacje dokonane w dniu 12 i 21 lutego 2003 r., z powodu nieobecności adresata, polegały na pozostawieniu w skrzynce na korespondencję informacji dla adresata o możliwości odbioru przedmiotowego listu w urzędzie pocztowym, w ciągu określonego okresu czasu. Z informacji uzyskanej od naczelnika Urzędu Pocztowego [...] wynika, iż doręczyciel dochował wszystkich warunków, jakie dla skuteczności tak zwanego doręczenia zastępczego wymaga przepis art. 44 kpa. Zawiadomienie o odbiorze przesyłki tzw. "awizo" zostało dwukrotnie wrzucone do skrzynki pocztowej P. S. w dniach 12 i 21 lutego 2003 r., adresat został poinformowany za każdym razem o możliwości odbioru przedmiotowego listu w urzędzie pocztowym, w ciągu określonego czasu. Zdaniem organu należy uznać, że doręczenie dokonane zostało prawidłowo i zgodnie z art. 44 kpa i termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 5 marca 2003 r. Ponieważ odwołanie zostało wniesione w dniu 30 kwietnia 2003 r., a zatem po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 kpa czternastodniowego terminu liczonego od daty doręczenia decyzji ustalonej w sposób określony w art. 44 kpa Minister Sprawiedliwości stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P.S. wnosząc o uchylenie postanowienia z uwagi na fakt, iż zostało ono wydane z obrazą art. 44 kpa. Skarżący podnosił, iż pismo Urzędu Pocztowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. jest jedynie odpowiedzią na pismo Ministra Sprawiedliwości, nie stanowi jednak dowodu, iż doręczyciel dochował wszelkich warunków, jakich dla skuteczności tak zwanego doręczenia zastępczego wymaga przepis art. 44 kpa. Podnosił również, iż korespondencja stanowiąca przedmiot niniejszej sprawy dotyczy 12 i 21 lutego 2003 r. i przy tak ogromnej korespondencji jaką doręcza każdy listonosz różnym odbiorcom, trudno żądać aby mógł on obiektywnie stwierdzić, jak w każdym wypadku postąpił. Dlatego też, zdaniem skarżącego, trudno uznać odpowiedź urzędu pocztowego za wystarczający dowód, że doręczyciel postąpił tak, jak tego wymaga art. 44 kpa. Jednocześnie podnosił, iż postanowieniem Ministra Sprawiedliwości czuje się skrzywdzony, ponieważ został pozbawiony przez wiele miesięcy środków do życia. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem zbieżnym, jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sprawy wniesione po 1 stycznia 2004 r. - a taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie są rozpoznawane przez wojewódzkie sądy administracyjne. W niniejszej sprawie właściwym do rozpoznania jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Ministra Sprawiedliwości - art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 44 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w art. 42 i 43 kpa poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce, w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. Zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w § 1 tego artykułu. Doręczenie uregulowane w tym przepisie bywało nazywane doręczeniem zastępczym, chociaż nie jest to zasadne, bowiem z samego założenia służy ono przede wszystkim temu, żeby nie tamować biegu postępowania, a dopuszcza ten skutek nawet wtedy, gdy faktycznie pismo do adresata nie dotarło. Z tego względu należy uznać, że jest to uregulowanie mieszane, czynności przewidziane przepisem mogą przynieść skutek taki sam, jak doręczenie zastępcze, albo spowodują możliwość przyjęcia fikcji doręczenia, co w obu przypadkach usunie przeszkodę w dalszym prowadzeniu postępowania administracyjnego. Każde doręczenie, które ma określone skutki prawne, powinno odpowiadać regułom określonym w rozdziale 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja personalna Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. została skarżącemu przesłana listem poleconym w dniu 10 lutego 2003 r. i zwrócona przez urząd pocztowy z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie". W dokumentach postępowania administracyjnego brak potwierdzenia, że doręczyciel pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej korespondencję lub w drzwiach mieszkania pozostawił informację o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowo-telekomunikacyjnym. Jedynie na kopercie przesyłki odnotował, iż list był awizowany dwukrotnie dnia 12 lutego 2003 r. i 21 lutego 2003 r. w Urzędzie Pocztowym [...]. Wyjaśnienia naczelnika Urzędu Pocztowego [...] z dnia [...] maja 2003 r. i [...] czerwca 2003 r. nie wskazują, iż o złożeniu listu w urzędzie pocztowym powiadomiono adresata w sposób określony w art. 44 kpa. Po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2003 r. uchylającym postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...]czerwca 2003 r. Dyrektor Biura Kadr i Szkolenia Centralnego Zarządu Służby Więziennej pismem z dnia [...] listopada 2003 r. zwrócił się do Urzędu Pocztowego [...] o udzielenie informacji, czy awizacje dokonane w dniu 12 i 21 lutego 2003 r. z powodu nieobecności adresata polegały na pozostawieniu w skrzynce na korespondencję informacji dla adresata, o możliwości odbioru listu w urzędzie pocztowym, w ciągu określonego okresu czasu. Na tak postawione pytanie naczelnik urzędu pismem z dnia [...]grudnia 2003 r. odpowiedział, iż "zawiadomienie o odbiorze przesyłki, tzw. awizo zostało dwukrotnie wrzucone do skrzynki pocztowej adresatowi p. P.S. w dniach 12 lutego 2003 r. i 21 lutego 2003 r. Adresat został poinformowany za każdym razem o możliwości odbioru przedmiotowego listu w Urzędzie Pocztowym [...]w ciągu określonego okresu czasu". Trudno jest, zdaniem Sądu, odpowiedź tę, nadesłaną po upływie 10 miesięcy od daty doręczenia przesyłki, traktować jako potwierdzenie pozostawienia przez doręczyciela w skrzynce na korespondencję informacji o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowo-telekomunikacyjnym, tym bardziej, iż pisma przesłane uprzednio przez naczelnika urzędu z dnia [...] maja 2003 r. i [...] czerwca 2003 r., w żadnej mierze nie wskazują, iż o złożeniu listu w urzędzie pocztowym powiadomiono adresata w sposób określony w art. 44 kpa. Z pism tych wyraźnie wynika, iż doręczyciel umieścił adnotację o awizacji na przesyłce. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie traktującym o doręczeniach podnosił, iż ustalonego stwierdzenia sposobu doręczenia nie mogą zastąpić wzmianki o awizowaniu przesyłki. Z tych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.