I GSK 537/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz (spr.), Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec, Hanna Szafrańska-Falkiewicz, Protokolant Joanna Kubacka, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2004 r. sygn. akt V SA 4171/03 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. w Białymstoku na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 16 września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. zaskarżony wyrok uchyla i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie ; 2. zasądza od [...] Sp. z o.o. w Białymstoku na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Warszawie kwotę 430 zł (czterysta trzydzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2004 r., sygn. akt V SA 4171/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie nr [...] z dnia 16 września 2003 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Pruszkowie nr [...] z dnia 18 grudnia 2002 r. w przedmiocie uznania za nieprawidłowe zgłoszeń celnych dokonanych przez firmę [...]Sp. z o.o. z siedzibą w Białymstoku. W uzasadnieniu wyroku Sąd orzekający stwierdził, że [...] Sp. z o.o. importowała osprzęt do urządzeń medycznych na podstawie zawartej z firmą [...] z siedzibą w Wielkiej Brytanii umowy dystrybucyjnej z dnia 1 października 1999 r., zmienionej aneksem z dnia 26 stycznia 2000 r. W ramach tej umowy Spółka sprowadziła kolejne partie sprzętu, które na podstawie zgłoszeń celnych: z dnia 17 października 2000 r. wg SAD nr [...], z dnia 7 listopada 2000 r. wg SAD nr [...] oraz z dnia 15 listopada 2000 r. wg SAD [...] zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym. Wartość celna importowanych towarów każdorazowo była przyjęta w wysokości deklarowanej w dokumencie SAD i obejmowała wartość (cenę) transakcyjną, wynikającą z przedstawionej przy zgłoszeniu faktury oraz koszt transportu towaru. W wyniku kontroli ustalono, że Spółka na podstawie umowy zmienionej aneksem z dnia 26 stycznia 2000 r. została zobligowana do uiszczenia jednorazowej opłaty na rzecz eksportera w wysokości 50.000 USD za prawo do wyłącznej dystrybucji importowanych towarów. Opłatę tę spółka uiściła na podstawie faktury eksportera z dnia 21 lutego 2000r. nr M 00 176. Decyzją z dnia 18 grudnia 2002 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Pruszkowie uznał powyższe zgłoszenia celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i ustalił wartość celną w podwyższonej wysokości rozliczając opłatę w kwocie 50.000 USD, proporcjonalnie do dostaw objętych zgłoszeniami SAD w okresie objętym umową. W wyniku wniesionego przez Spółkę odwołania, Dyrektor Izby Celnej w Warszawie decyzją z dnia 16 września 2003 r. powołującą jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia art. 23 § 1 i § 9, art. 30 § 1 pkt 3, art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. z 1997r., Nr 23, poz. 117 ze zm.), dalej: Kod. cel., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając argumentację tego organu. Organ odwoławczy wskazał, że Spółka nie poinformowała organów celnych o wynikających z umowy dystrybucyjnej opłacie, za prawo do wyłącznej dystrybucji towarów opatrzonych znakiem towarowym. Opłatę tę, w ocenie organu odwoławczego, należało zakwalifikować jako opłatę licencyjną w rozumieniu art. 30 § 1 pkt 3 Kod. cel., gdyż inaczej rozprowadzanie towarów opatrzonych znakiem towarowym byłoby nielegalne i uznać, że jej uiszczenie stanowiło warunek sprzedaży towarów przez eksportera. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów celnych. Zarzuciła naruszenie przepisów art. 30 § 1 pkt 3 Kod. cel. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną i wyrokiem z dnia 9 listopada 2004 r. uchylił decyzje organów celnych obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" oraz lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej: p.p.s.a. W opinii Sądu, z treści umowy z dnia 1 października 1999 r. wynika, że została ona zawarta na okres 1 roku. Umowa ta nie zawierała postanowienia warunkującego dokonanie sprzedaży konkretnego produktu od uiszczenia opłaty licencyjnej, ponadto strony wyraźnie uzgodniły i określiły zakres upoważnień do korzystania ze znaków handlowych i towarowych należących do eksportera oraz obowiązek zaprzestania używania tych znaków po zakończeniu umowy. Zdaniem Sądu z postanowień tych wynika, że wprowadzona aneksem z dnia 26 stycznia 2000 r. opłata nie mogła stanowić opłaty licencyjnej za korzystanie ze znaków towarowych, bowiem ta kwestia była uregulowana w umowie, która jasno określała prawo i warunki bezpłatnego korzystania ze znaków towarowych eksportera w ramach tej umowy. Opłata za prawo do wyłącznej dystrybucji produktów eksportera w żaden sposób nie warunkowała dokonania sprzedaży. Sąd wskazał, że brak jest dowodów potwierdzających, że sprzedaż towarów po podpisaniu aneksu była uwarunkowana uiszczeniem opłaty w wysokości 50.000 USD. Sąd stwierdził, że być może uiszczenie opłaty stanowiło warunek przedłużenia umowy na kolejny rok, co gwarantowało Spółce pożądany przez nią status wyłącznego dystrybutora w dłuższym okresie czasu bez potrzeby spełnienia określonych w umowie warunków. Zdaniem Sądu uiszczona przez Spółkę opłata nie stanowiła opłaty licencyjnej ani nie była warunkiem sprzedaży, lecz opłatą za prawo do wyłącznej dystrybucji produktów kontrahenta zagranicznego. W Kodeksie celnym brak było przepisów upoważniających do wliczania takiej opłaty do wartości celnej towaru. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącego wyrok został wydany z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" p.p.s.a. polegającym na uchybieniu przepisom prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszeniu art. 23 § 1 i § 9 Kod. cel. W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych organ wskazał, że opłaty poniesione w związku z uzyskaniem prawa wyłącznej dystrybucji importowanych towarów oznaczonych znakami towarowymi powinny być uwzględnione w wartości celnej towaru, gdyż jego legalna dystrybucja jest uwarunkowana uiszczeniem opłat dystrybucyjnych. Kwoty z faktur handlowych, dołączonych do zgłoszeń celnych, powiększone o opłatę dystrybucyjną poniesioną na rzecz eksportera stanowią cenę faktycznie zapłaconą, o jakiej mowa w art. 23 § 9 Kod. cel. Nadto, z przepisu art. 30 § 3 pkt 2 Kod. cel. wynika, że płatności za prawo do dystrybucji lub odsprzedaży przywiezionych towarów, poniesione przez kupującego nie są doliczane do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywiezione towary tylko wówczas, gdy nie stanowią warunku ich sprzedaży, a więc w przypadku, gdy warunek ten stanowiły, winny być doliczone do ceny, jeśli nie zostały nią objęte. W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Sp. z .o.o. wniosła o odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Spółka wskazała, że skarga kasacyjna nie została oparta na wymaganych prawem podstawach i podkreśliła, że przedstawiony zarzut naruszenia art. 23 § 1 i § 9 Kod. cel. jest bezzasadny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna oparta jest na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt. 1 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmującej naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Kasator zarzuca, iż zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem art. 23 § 1 i § 9 Kod. cel. wywodząc, że przewidziana umową z dnia 1 października 1999 r. jednorazowa opłata za prawo do wyłącznej dystrybucji importowanych towarów, jakkolwiek nie miała charakteru opłaty licencyjnej, to jednak w świetle powołanych przepisów stanowiła warunek sprzedaży, o którym mowa w § 9 i składową ceny zapłaconej w rozumieniu § 1 powołanego przepisu. Nadto wskazuje, że wykładnia art. 30 § 3 pkt 2 Kod. cel. prowadzi do wniosku, że opłata dystrybucyjna stanowiąca warunek sprzedaży towaru powinna zostać doliczona do wartości celnej towaru o ile nie została ujęta w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, ze Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym jej zgodności z przepisami prawa materialnego odniósł się głównie do wskazanego w tej decyzji, w ramach jej podstawy prawnej przepisu art. 30 § 1 pkt 3 Kod. cel. W tym zakresie stwierdził, że zgodnie z treścią powołanego przepisu, w celu określenia wartości celnej z zastosowaniem art. 23 Kod. cel., do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się honoraria, tantiemy autorskie i opłaty licencyjne, dotyczące towarów, dla których ustalana jest wartość celna, które musi opłacić kupujący, zarówno bezpośrednio jak i pośrednio, jako warunek sprzedaży tych towarów, o ile koszty te nie są ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej, konkludując, że żadna z objętych tym przepisem przesłanek nie została spełniona, gdyż wynikająca z umowy z eksporterem opłata nie jest opłatą licencyjną i nie stanowi warunku sprzedaży towaru. Jednocześnie Sąd I instancji stwierdził, że przewidziana umową z eksporterem opłata, była opłatą za prawo do wyłącznej dystrybucji towarów. Wskazał, że w Kodeksie celnym brak jest przepisów upoważniających do wliczania takiej opłaty do wartości celnej towarów. Pogląd ten nie jest uprawniony. W tym zakresie należy wskazać, na postanowienia art. 23 § 1 i § 9 Kod cel. w zw. z art. 30 § 3 pkt 2, których naruszenie zarzuca skarga kasacyjna. Jakkolwiek ten ostatni przepis stanowi, iż płatności za prawo dystrybucji lub prawo do odsprzedaży sprowadzonych towarów nie są doliczane do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, ale zasada ta ma zastosowanie wyłącznie do sytuacji gdy takie płatności nie stanowią warunku sprzedaży towarów. Zatem sprawa doliczania (bądź nie) należności z tytułu prawa do dystrybucji do wartości celnej towaru jest przedmiotem unormowań Kodeksu celnego. Jakkolwiek rozpatrywana przez Sąd I instancji skarga nie obejmowała zarzutów dotyczących naruszenia art. 23 § 1 i § 9 ani art. 30 § 3 pkt 1, to jednak rzeczą Sądu orzekającego, który z mocy art.134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami ani też wskazaną podstawą prawną, było dokonanie oceny materiału dowodowego w świetle tych przepisów prawa materialnego, które znajdowały w sprawie zastosowanie, a następnie rozważenie czy powołanie niewłaściwej częściowo podstawy materialnoprawnej – art. 30 § 1 pkt 3 zamiast art. 30 § 3 pkt 2 Kod. cel. obok prawidłowo powołanych art. 23 § 1 i § 9 miało wpływ na wynik sprawy. Przy tej okazji należy zauważyć, że w sprawie nie są podważane zapisy zawarte w umowie. Sporne między stronami postępowania sądowego była natomiast kwestia znaczenia postanowień umowy w świetle obowiązującego wówczas prawa materialnego, zwłaszcza w aspekcie postanowień tego prawa dotyczących "warunku sprzedaży. Pojęcie to występuje nie tylko w art. 30 § 1 pkt 3 , który to przepis nie znajduje w sprawie zastosowania, ale także w przepisach art. 23 § 9 i art. 30 § 3 pkt 2 Kod. cel., których nie zastosowanie w sprawie czyni skargę kasacyjną uzasadnioną. Skoro, w ocenie Sądu orzekającego, jednorazowa opłata nie była opłata licencyjną, lecz opłatą za prawo wyłącznej dystrybucji towarów, to niezbędne było rozważenie kwestii znaczenia wiążącej strony umowy na tle przepisów Kodeksu celnego znajdujących zastosowanie do ustalania wartości celnej, w sytuacji poniesienia przez importera opłaty dystrybucyjnej. Z braku w skardze kasacyjnej zarzutów procesowych, NSA nie obejmuje rozważaniami prawidłowości ustaleń stanu faktycznego, jednak pragnie zauważyć ,że ocena tego stanu w świetle przepisów prawa materialnego , której dokona Sąd I instancji w toku ponownego rozpoznania sprawy winna odnosić się do tych wszystkich postanowień umowy, które są istotne w świetle regulacji zawartej w prawie materialnym. Kwestia czy uiszczenie należności za prawo do dystrybucji stanowiła warunek sprzedaży winna być zwłaszcza odniesiona do postanowień pkt. 8.3. a umowy w zw. z postanowieniem pkt. 1. 1. 1. Biorąc powyższe pod uwagę, należało uznać, że skarga kasacyjna posiada usprawiedliwiona podstawę w postaci mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, przez jego niewłaściwe zastosowanie i w związku z tym na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.