II SA/Ka 2301/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant st.sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2004r. sprawy ze skargi J. U. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego budynków 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające go postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] nr [...] orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. , działając na podstawie art.81c ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. z 2000r.Nr 106, poz.1126 ze zm./ – zwanej dalej prawem budowlanym nałożył na właścicieli budynków położonych przy ul. [...] i ul. [...] w C. obowiązek przedłożenia organowi oceny stanu technicznego w/w budynków, w terminie do dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazano, że po przeprowadzeniu w dniu [...] r. kontroli budynku przy ul . [...] w C. ustalono, iż na ścianie od strony budynku przy ul. [...], w poziomie piętra i strychu ujawniły się pęknięcia. Nie ma pewności, czy ściana ta nie jest ścianą nośną, to zaś prowadzi do powstania wątpliwości co do bezpieczeństwa obiektu. W tym samym dniu przeprowadzono oględziny w budynku przy ul. [...], w którym prowadzona jest jego modernizacja. Kontroli poddano w szczególności przedmiotową ścianę pomiędzy posesjami, stwierdzając jej równie zły stan techniczny. Wobec tego, zdaniem organu, zachodziły przesłanki do nałożenia na właścicieli obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego obiektu. Na postanowienie to zażalenie wnieśli: J. U., E. W. i J. M. Składając zażalenie zakwestionowali w szczególności zasadność i prawidłowość nałożenia na nich obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego budynku. Wskazali, że niedopuszczalnym jest obciążenie ich kosztami sporządzenia ekspertyzy, w sytuacji, gdy zły stan obiektu spowodowany jest trwającymi pracami modernizacyjnymi w budynku bezpośrednio przylegającym do ich nieruchomości. Po rozpoznaniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na przepis art.61 Prawa budowlanego, który stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany użytkować ten obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Przez należyty stan techniczny należy z kolei rozumieć taki stan, w którym nie posiada on jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części. Ponieważ przeprowadzone w dniu [...] r. oględziny budynków położonych przy ul. [...] i [...] w C. wykazały powstanie licznych pęknięć na poziomie piętra i strychu niezbędnym było nałożenie na właścicieli, na podstawie art.81c ust.2 Prawa budowlanego obowiązku dostarczenia oceny stany technicznego w/w budynków. Skargę na w/w postanowienie złożył w imieniu J. U. działający z upoważnienia jej pełnomocnik – adwokat W. R. W skardze podniesiono, że prowadzone w budynku przyległym do budynku w którym zamieszkuje skarżąca roboty budowlane spowodowały pękanie ściany działowej. Organ nadzoru budowlanego I instancji nie wstrzymał tych robót, lecz obciążył właścicieli nieruchomości sąsiedniej kosztami sporządzenia oceny stanu technicznego budynku. Twierdzenia organu odnośnie ewentualnego wcześniejszego powstania pęknięć, zdaniem pełnomocnika skarżącej, są nie do przyjęcia z uwagi na fakt, iż w takim razie w projekcie budowlanym powinny znaleźć się ustalenia uwzględniające ten stan. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że znajdująca się w posiadaniu organu dokumentacja pozwala na przyjęcie stanowiska, iż roboty budowlane i modernizacyjne prowadzone w budynku przy ul. [...] w C. prowadzone są w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany i pozwolenie na budowę. Stwierdzenie powstania pęknięć w ścianie łączącej obydwa budynki spowodowało wydanie przez organ nadzoru budowlanego I instancji postanowienia nakładającego obowiązek sporządzenia oceny stanu technicznego tych obiektów. Dopiero po przedłożeniu takiej oceny możliwym byłoby wydanie orzeczenia o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. [...] w C. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę wniesiono w dniu 20 września 2002r. a więc w czasie, gdy obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm./. Na mocy art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ ustawa o NSA utraciła moc. Zgodnie zaś z przepisem art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1270- zwanej dalej ustawą p.s.a./. Co do meritum postanowienia organów obu instancji ostać się nie mogą albowiem zostały wydane zdaniem Sądu zarówno z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem treści art.81c ust.2 prawa budowlanego jak i bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Przede wszystkim, w świetle treści przedmiotowego art.81c ust.2 obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen lub ekspertyz może być nałożony w razie powstania uzasadnionych wątpliwości m.in. co do jakości robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu bezprzedmiotowe jest nakładanie takiego obowiązku, gdy stan techniczny obiektu budowlanego może być, a tym bardziej gdy został już stwierdzony w inny , nie związany z ponoszeniem kosztów sposób. Taka natomiast sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, gdzie stan ten został stwierdzony w jednoznaczny sposób w czasie oględzin przeprowadzonych w postępowaniu przed organem I instancji – dnia [...] r. Ponowne ustalenie tego stanu technicznego nie było zatem niczym uzasadnione. Tym bardziej organy orzekające nie uzasadniły dlaczego ocena stanu technicznego nie miałaby się ograniczać do ściany wspólnej między budynkami, w której stwierdzono pęknięcia. Nałożony obowiązek dotyczy bowiem nie tylko tej ściany ale ogólnie budynków nr [...] i [...] przy ul. [...] w C. Nadto należy zważyć na nałożenie obowiązków o jakich mowa w ust.81c ust.2 prawa budowlanego nie stanowi celu samego w sobie, a powinno zmierzać do załatwienia w przyszłości konkretnej sprawy administracyjnej – np. wydania decyzji opartej na treści art.66 lub art.51 /w zw. z art.50/ prawa budowlanego. Wtedy zaś ewentualna ocena stanu technicznego powinna zawierać np. stwierdzenie przyczyn ustalonego złego stanu technicznego obiektu budowlanego oraz możliwości i sposobu doprowadzenia obiektu lub prowadzonych robót budowlanych do właściwego stanu. Nałożony zaskarżonym postanowieniem obowiązek w tym kierunku jednak nie zmierza, a w szczególności nie wynika to w jakikolwiek sposób z postanowień organów obu instancji. Rozpoznanie sprawy w tym kierunku było zaś uzasadnione w sytuacji gdy współwłaściciele budynku przy ul. [...] nr [...] stwierdzili, że to w następstwie robót budowlanych prowadzonych w budynku nr [...] doszło do uszkodzenia ściany wspólnej między budynkami. Nie da się zatem wykluczyć, że w sprawie może zachodzić sytuacja o jakiej mowa w art.50 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego, co ewentualnie wymagało ukierunkowania treści oceny technicznej, czego organy obu instancji nie uczyniły. Nie rozważyły też należycie organy orzekające kwestii adresata nałożonego obowiązku. W tym względzie należy wziąć pod uwagę, że stwierdzenie złego stanu technicznego wspólnej ściany budynków zbiegło się z prowadzonymi robotami budowlanymi w budynku nr [...]. To zaś zobowiązywało zdaniem Sądu organy orzekające do głębszego przeanalizowania twierdzeń współwłaścicieli budynku nr [...], że pęknięcia ściany są następstwem tych robót, zwłaszcza, że pęknięcia te uwidoczniły się na poziomie piętra i strychu, gdzie prace budowlane były prowadzone. Zgodzić się przy tym trzeba z ich twierdzeniami, że gdyby nawet zły stan techniczny ściany istniał już wcześniej to powinien on być przedmiotem analiz poprzedzających zatwierdzenie projektu budowlanego, w oparciu o który prowadzone są roboty budowlane w budynku nr [...]. Jeżeli tak się nie stało to nie może to obciążać współwłaścicieli budynku sąsiedniego. Z treści art.81c ust.2 w zw. z ust.1 nie wynika przy tym zdaniem Sądu aby w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy określone tymi przepisami obowiązki musiały być nałożone na wszystkie wymienione tam podmioty. W sytuacji gdy zły stan techniczny obiektu budowlanego został ujawniony w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi, należy rozważyć w pierwszej kolejności czy obowiązek o jakim mowa w art.81c ust.2 prawa budowlanego /przy właściwym jego przedmiotowym skonkretyzowaniu/ nie powinien obciążać uczestników procesu budowlanego. W tym zakresie jak już stwierdzono, sprawa nie została zaś w ogóle rozważona. Wreszcie należy stwierdzić, że adresaci obowiązku powinni być sprecyzowani w sposób pozwalający na jego wyegzekwowanie, którego to wymogu zaskarżone postanowienie nie spełnia. W jego osnowie nie zostały bowiem wymienione, w sposób pozwalający na jednoznaczną ich identyfikację /według stanu prawnego z daty orzekania/, podmioty do których jest ono skierowane. Z tych wszystkich względów postanowienia organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i c oraz art.135 ustawy p.s.a. w zw. z art.81c ust.2 prawa budowlanego i w zw. z art.7,77 § 1 i 107 § 1 i 3 Kpa. W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art.152 ustawy p.s.a. Wytyczne co do dalszego postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. S/G