II SA/Po 1322/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka /spr./ Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Sekr.sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Gminy K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Gminy K. kwotę 240,- zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ R.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2003 r. działając na wniosek J. i A. K., na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa oraz art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...] w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu powołanej wyżej decyzji miedzy innymi podano, że decyzja Wójta Gminy K. ustalająca opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oparta została o operat szacunkowy sporządzony przez E.B., dotyczący działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...]. Decyzją z dnia [...].IX.1999 r. (nr [...]) zatwierdzono podział tej działki na nieruchomości gruntowe o numerach [...],[...] i [...]. Ponieważ właściciele nieruchomości sprzedali teren oznaczony numerem [...], a operat dotyczył działki o numerze [...] to owy operat nie mógł stanowić podstawy do ustalenia jednorazowej opłaty. Nie można bowiem utożsamiać działki nr [...] z działką numer [...] i to samo odnosi się do wartości tych działek. W konkluzji Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że naliczenie stosownej opłaty winno być dokonane na podstawie operatu szacunkowego odpowiadającego stanowi faktycznemu. Wnioskiem z dnia [...] marca 2003 r. Gmina K., reprezentowana przez Wójta Gminy K. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 36 ust. 3 i 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym Gmina wywiodła, że w operacie szacunkowym określono wzrost wartości tej samej nieruchomości, która - w części wydzielonej jako działka nr [...] - była przedmiotem sprzedaży. Podział geodezyjny nieruchomości na mniejsze działki i nadanie tym działkom nowych numerów geodezyjnych nie może mieć znaczenia dla określenia wartości nieruchomości przed i po uchwaleniu planu miejscowego. Ponadto skarżąca Gmina podała, że Kolegium Odwoławcze w żaden sposób nie wykazało zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 7 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. na podstawie art. 134 kpa w związku z art. 28 i 29 kpa stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wywodząc, że został on wniesiony przez Wójta Gminy K., a więc organ, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 28 kpa. Gmina K. wniosła na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagając się jego uchylenia wskazała, że przewidziana w art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest dochodem gminy. Zatem gmina jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie określenia wysokości opłaty, gdyż dotyczy ono interesu prawnego gminy. Wójt gminy, z mocy art. 31 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2000 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) reprezentuje gminę na zewnątrz, dlatego w niniejszej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w imieniu Gminy K. wniósł jej Wójt. W konkluzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 28 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu Kolegium Odwoławcze dodatkowo powołało się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9.X.2000 r. (opubl. ONSA 2001/1/10), w której stwierdzono, że gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego, ani wówczas, gdy jej organ jest organem uprawnionym do wydawania decyzji administracyjnej w sprawie, ani wówczas, gdy organem jest uczestnik procesu decyzyjnego jako organ, od którego stanowiska zależy treść decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny - właściwy stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania sprawy - zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym poglądem wniesienia odwołania, względnie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez podmiot, któremu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym (art. 28 kpa) uzasadnia wydanie przez organ drugoinstancyjny decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 kpa) a nie - jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie - postanowienia opartego o art. 134 kpa. Niezależnie od powyższego, nietrafnie Kolegium Odwoławcze przyjęło, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył Wójt Gminy K. tj. organ, który w granicach przyznanych mu ustawowo kompetencji wydaje decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach. W istocie z treści omawianego wniosku z dnia [...] marca 2003 r. jednoznacznie wynikało, że złożyła go Gmina K., reprezentowana przez jej Wójta, stosownie do upoważnienia wynikającego wprost z art. 31 ustawy o samorządzie gminnym. Wobec tego nieuprawnione było stanowisko Kolegium o zaskarżeniu decyzji z dnia [...] marca 2003 r. przez Wójta Gminy K. Odnosząc się do zagadnienia dotyczącego pozycji gminy jako strony postępowania administracyjnego w pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznawana sprawa prowadzona była w trybie nadzwyczajnym - stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Stroną takiego postępowania są nie tylko strony postępowania zwykłego zakończonego weryfikowaną decyzją, ale również te podmioty, których praw lub obowiązków mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z 12.I.1994 r., II SA 2164/92 opubl. ONSA z 1995 r. nr 1 poz. 32). W niniejszej sprawie wymagało zatem rozważenia, czy wydana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2003 r. dotyczy sfery interesu prawnego Gminy K. W tej kwestii wskazać należy, że stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w następstwie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym) uniemożliwia jej pobór na rzecz gminy lub niweczy skutki już dokonanego poboru (art. 36 ust. 3 cyt. ustawy). Skoro przy tym omawiana opłata stanowi dochód gminy tj. wchodzi w skład budżetu gminu (por. Komentarz do ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym pod redakcją R.Hausnera i Z.Niewiadomskiego Wyd.Prawnicze W-wa 1995 r. s. 90) to stwierdzenie nieważności decyzji o jej ustaleniu dotyczyłoby uprawnień gminy z zakresu gospodarki budżetowej. Nietrafnie przyjmując, że podmiotem wnoszącym o ponowne rozpatrzenie sprawy był Wójt Gminy K., Kolegium Odwoławcze nie rozważyło ostatnio powołanych kwestii. Z tych wszystkich powodów zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270). Orzeczenie o kosztach postępowania oparte zostało o art. 200 cyt. ustawy. /-/ R.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga MK