II SA/Lu 205/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal ( spr.), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2004r. sprawy ze skargi Firmy "A" na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]stycznia 2004 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 49b i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 kpa, nakazał Przedsiębiorstwu Handlowo-Produkcyjno-Usługowemu "[...]" spółka jawna T.P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia metalowego na działce Nr [...] położonej w R., przy ul. W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na fakt, samowolnej – bez wymaganego zgłoszenia - budowy w roku 1998 – ogrodzenia od strony ul. W. w odległości 6,7 m od krawędzi jezdni przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjno-Usługowe [...]" spółka jawna T.P. Fakt samowolnej budowy ogrodzenia został ustalony na podstawie pisma Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...], oświadczenia T.P. oraz przeprowadzonej w dniu 16 grudnia 2003 r. kontroli na działce Nr [...]. Usytuowanie ogrodzenia, składającego się z metalowych słupków i przęseł było sprzeczne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. Powołując się na pismo Urzędu Miejskiego z dnia 6 stycznia 2004 r. Nr B.7324-4/1/04, organ stwierdził, iż linie rozgraniczające dla ul. W. (będącej drogą krajową) wynoszą obecnie 30 m, co wyklucza możliwość legalizacji ogrodzenia usytuowanego w niewielkiej odległości (6,7 m) od krawędzi jezdni. Wyjaśniając podstawę rozstrzygnięcia, organ powołał się na przepis art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, przewidujący rozbiórkę obiektów budowlanych lub ich części, będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia. Po rozpatrzeniu odwołania PHPU "[...]" T.P., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż zarzuty odwołującego się, twierdzącego, że kwestię budowy ogrodzenia uregulowano w decyzji z dnia [...] czerwca 1997 r. Nr [...] udzielającej pozwolenia na budowę – adaptację istniejącego obiektu oraz wiaty, nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem stanowiący integralną część pozwolenia na budowę – plan zagospodarowania terenu (działki) obejmował obiekty kubaturowe i urządzenia związane z tymi obiektami, do których należały: ściana oporowa, stanowiska parkingowe i obudowa śmietnika. Plan zagospodarowania działki nie zakładał budowy ogrodzenia, a zatem nie można było przyjąć, że budowę tego obiektu objęto przedmiotowym pozwoleniem. Z tego względu wykonanie ogrodzenia bez zgłoszenia zamiaru budowy stanowiło samowolę budowlaną, a w sprawie bezspornym było, że budowa ogrodzenia w odległości 6,7 m od krawędzi jezdni naruszała ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta R. , zatwierdzonego uchwałą z dnia 3 grudnia 1991 r. Nr XIII/95/91 Rady Miasta i Gminy, przewidującego linie rozgraniczające pas drogowy o szerokości 40 m, szerokość jezdni 14 m i linię zabudowy 15 m od projektowanej krawędzi jezdni ul. W. Zdaniem organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował przepis art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, obligujący właściwy organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, znajdującego się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący – PHPU [...]" spółka jawna T.P. – zarzucił naruszenie zarówno przepisów postępowania poprzez pominięcie przez organ okoliczności faktycznych i prawnych wynikających z wydanych przez Burmistrza decyzji w sprawie zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]marca 1997 r. Nr [...] i z dnia [...]czerwca 1997 r. Nr [...] oraz z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] czerwca 1997 r. Nr [...] w sprawie pozwolenia na budowę, jak i naruszenie przepisów prawa materialnego spowodowane niewłaściwym zastosowaniem art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, w wyniku bezpodstawnego przyjęcia, że ogrodzenie zostało wybudowane bez wymaganego zgłoszenia. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Na podstawie zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że PHPU "[...]" spółka jawna T.P. w 1998 r. dokonała samowolnej budowy ogrodzenia wzdłuż ulicy W. w R. w odległości 6,7 m od krawędzi jezdni. Inwestor nie zgłosił właściwemu organowi zamiaru budowy ogrodzenia. W czasie realizacji obiektu budowlanego obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta R. zatwierdzony uchwałą Nr XIII/95/91 Rady Miasta i Gminy z dnia 3 grudnia 19991 r., określający pas drogowy ulicy W.j (drogi krajowej) o szerokości 40 m. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 13 lit. "a" ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 726), która weszła w życie z dniem 24 grudnia 1997 r., w dacie realizacji przez inwestora ogrodzenia – w roku 1998, zgłoszenia właściwemu organowi wymagała budowa ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. W myśl art. 30 ust. 2 cyt. ustawy, zgłoszenia należało dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych, zaś do wykonywania robót można było przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Z akt sprawy wynikało, że w grudniu 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie rozbiórki ogrodzenia wybudowanego przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]". Z uwagi na datę wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie do rozbiórki obiektu budowlanego w postaci ogrodzenia zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, znowelizowanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718). Zgodnie z art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016), właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Ustawodawca zastrzegł możliwość legalizacji samowoli budowlanej w przypadku kiedy budowa zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz jeśli nie narusza ona przepisów w tym techniczno-budowlanych (art. 49b ust. 2 cyt. ustawy). Możliwość legalizacji ogrodzenia była wyłączona z uwagi na obowiązujące do dnia 31 grudnia 2003 r. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określające linie rozgraniczające dla ulicy W. wynoszące 40 m (dla pasa drogowego) oraz linię zabudowy 15 m od projektowanej krawędzi jezdni. Ponadto lokalizacja ogrodzenia naruszała przepisy w tym techniczno-budowlane wydane na podstawie ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838), obiekty budowlane przy drogach krajowych ogólnodostępnych powinny być sytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej 10 m – na terenie zabudowy miast i wsi. W szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest usytuowanie obiektu budowlanego w mniejszej odległości, wyłącznie za zgodą zarządcy drogi (art. 43 ust. 2 cyt. ustawy). W myśl § 41 nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 110, poz. 46), ogrodzenie działki nie powinno przekraczać granicy działki oraz linii rozgraniczającej ulicy lub placu bądź innej linii ustalonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430) określa, iż za linie rozgraniczające drogę należy rozumieć granice terenów przeznaczonych na pas drogowy lub pasy drogowe ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 3 pkt rozporządzenia). W myśl § 4 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia, drogi zaliczone do jednej z kategorii, w rozumieniu przepisów o drogach publicznych, powinny mieć parametry techniczne i użytkowe odpowiadające klasom dróg: drogi krajowe-klasy A. S. GP i wyjątkowe klasy G. Szerokość ulicy w liniach rozgraniczających nie powinna być mniejsza niż podana w tabeli z § 7 ust. 1 cyt. rozporządzenia i wynosi dla ulicy klasy S – 40 m (o przekroju dwujezdniowym – 2 x 2) i 50 m (2 x 3), dla ulicy klasy GP – 30 m (1 x 2), 35 m (2 x 2) i 45 m (2 x 3). Zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia, szerokość ulicy określona w ust. 1, powinna być odpowiednio zwiększona, jeżeli przewiduje się umieszczenie w tej ulicy większej liczby pasów ruchu, torowiska tramwajowego, ścieżek rowerowych, pasów lub zatok postojowych, pasów zieleni wysokiej lub urządzeń odwodnienia powierzchniowego. W świetle § 7 ust. 2, tylko w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych trudnymi warunkami terenowymi lub istniejącym zagospodarowaniem, dopuszcza się przyjęcie mniejszych szerokości ulic niż podana w ust. 1, jednak pod warunkiem spełnienia wymagań, o których mowa w § 6. W myśl § 6 szerokość drogi w liniach rozgraniczających powinna zapewniać możliwość umieszczenia elementów drogi i urządzeń z nią związanych wynikających z ustalonych docelowych transportowych i innych funkcji drogi oraz uwarunkowań terenowych. Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717), wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem. W myśl art. 15 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy, w miejscowym planie określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Według informacji podanej przez Burmistrza w piśmie z dnia 6 stycznia 2004 r. Nr B.7324-4/1/04 projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakłada szerokość drogi w liniach rozgraniczających wynoszących 40 m. W trakcie postępowania administracyjnego oraz w skardze do Sądu skarżący zgłosił wnioski, z których wynikało, że o budowie ogrodzenia przesądzały już decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydane przez Burmistrza (w dniu [...]marca 1997 r. Nr [...] oraz w dniu [...]czerwca 1997 r. Nr [...]) dotyczące inwestycji na terenie działek Nr [...] i [...] i dające inwestorowi możliwość uzupełnienia i wymiany obiektów. Rozstrzygnięto tym samym kwestię budowy ogrodzenia, skoro uzupełnienie nadbudowy odnosiło się do istniejącego obiektu oraz muru oporowego i wiaty. Skarżący przekonywał, że obiekt przeznaczony na handel i usługi musi być ogrodzony z uwagi na składowanie artykułów budowlanych nie tylko wewnątrz budynku, ale również na otaczającym go placu. Tego rodzaju wnioski uzasadniał również decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] czerwca 1997 r. Nr [...] Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) obowiązującej w czasie realizacji ogrodzenia – roboty budowlane związane z zamierzoną budową ogrodzenia nie wymagały ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto w myśl art. 40 ust. 1 cyt. ustawy, decyzje w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wydawano na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do art. 47 cyt. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone decyzją były wiążące dla organu wydającego pozwolenie na budowę. Decyzja dotycząca wydanego skarżącemu pozwolenia na budowę kilku obiektów budowlanych nie mogła stanowić wystarczającej podstawy do rozpoczęcia budowy ogrodzenia. Z decyzji tej nie wynikało w sposób wyraźny, co starał się bezskutecznie udowodnić skarżący, że uprawnia ona inwestora do prowadzenia robót budowlanych związanych z realizacją ogrodzenia. Zatem wbrew twierdzeniom skarżącego, decyzja o pozwoleniu na budowę nie przesądzała kwestii możliwości realizacji ogrodzenia. Figurujący w aktach sprawy, plan zagospodarowania działek Nr [...] i Nr [...] nie przewidywał ogrodzenia jako projektowanego obiektu budowlanego. Z akt sprawy wynikało natomiast, że ogrodzenie zlokalizowano na działce Nr [...]. Należy zwrócić uwagę, że skarżący nie przedłożył projektu budowlanego, zatwierdzonego omawianą decyzją. W myśl art. 60 ustawy Prawo budowlane inwestor, oddając do użytkowania obiekt budowlany, przekazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu dokumentację budowy i dokumentację powykonawczą. Przekazaniu podlegają również inne dokumenty i decyzje dotyczące obiektu, a także, w razie potrzeby instrukcje obsługi i eksploatacji: obiektu, instalacji i urządzeń związanych z tym obiektem. Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60 oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania (art. 63 cyt. ustawy). Zgodnie z art. 3 pkt 13 Prawa budowlanego, dokumentacja budowli obejmuje pozwolenie na budowę wraz z załączonym projektem budowlanym, dziennik budowy, protokoły odbiorów częściowych i końcowych, w miarę potrzeby, rysunki i opisy służące realizacji obiektu, operaty geodezyjne i książkę obmiarów, a w przypadku realizacji obiektów metodą montażu – także dziennik montażu. Według ustawowej definicji dokumentacji powykonawczej, za taką należy rozumieć dokumentację budowy z naniesionymi zmianami dokonanymi w toku wykonywania robót oraz geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi (art. 3 pkt 14 ustawy). Samowolna budowa ogrodzenia od strony ulicy w sposób sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami w tym techniczno-budowlanymi wyklucza możliwość legalizacji takiego obiektu budowlanego. Bez znaczenia dla oceny samowolnej budowy ogrodzenia była podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, iż inwestor w dniu 27 października 2004 r. wystąpił do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L. o uzgodnienie lokalizacji ogrodzenia i bramy wjazdowej na wysokości istniejącego wjazdu znajdującego się na działce Nr [...] przy drodze krajowej – ul. W. Z tych też względów wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.