II SA/Lu 519/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski ( spr.), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2004r. sprawy ze skargi W. R., A. R., P.R. i M H na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody na rzecz W. R. , A. R., P. R. i M. H. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA/ Lu 519 /04 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2002 r znak : [...] odmawiającą zwrotu na wniosek W.R.., P.R., A.R. i M.H. wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. – R. , oznaczonej na planie numerami : 3/9 o powierzchni 2737m 2, 3/10 o powierzchni 2663 m2 i 3/11 o powierzchni 5325 m2. W motywach decyzji podano, iż powyższe nieruchomości stanowiące własność W. i M. małż, R. zostały decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...]maja 1981 r nr : [...] wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa . Wywłaszczenie nastąpiło na wniosek Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami pod budowę ogródków działkowych .Za wywłaszczona nieruchomość oraz uprawy, drzewa i krzewy znajdujące się na gruncie zostało ustalone odszkodowanie w kwocie 305.821 zł, które decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 1983 r nr[...] zostało podwyższone o kwotę 959.888 złotych .Na wywłaszczonej nieruchomości został urządzony ogród działkowy " [...] ‘’. Teren ogrodu o powierzchni 1ha 07 a został ogrodzony, a następnie podzielony na 24 działki pracownicze o powierzchni 3a.Na 22 działkach zostały posadzone drzewa i krzewy owocowe oraz ozdobne .Wybudowano 14 altanek , 3 tunele foliowe, szklarnię, urządzono oczka wodne i postawiono pergole .Decyzją z dnia [...] kwietnia 1982 r znak : [...] grunt stanowiący własność małżeństwa R. wraz z innymi nieruchomościami przekazano nieodpłatnie w użytkowanie na czas nieograniczony Polskiemu Związkowi Działkowców Wojewódzki Zarząd w L. W ocenie organów administracji wywłaszczona nieruchomość została zatem w całości wykorzystana na cel określony w wywłaszczeniu. Brak jest zatem podstaw do zwrotu nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.R., A.R., P.R. oraz M.H. oznajmili, iż powyższa decyzja jest dla nich krzywdząca została wydana z naruszeniem prawa. Nie sprecyzowali jednak na czym uchybienia organów administracji miałyby polegać. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona , jakkolwiek nie precyzuje zarzutów w stosunku do zaskarżonej decyzji. Stosownie jednak do art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Jest to oczywiste skoro kontrola działalności organów administracji publicznej jest sprawowana przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem , jeśli ustawy nie stanowią inaczej ( art.1§ 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sadów administracyjnych ( Dz.U Nr153, poz.1269 ). Trafne jest zatem stanowisko , że dla sądu skarga ma jedynie walor niewiążącej informacji o wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności , sąd zaś zobowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.( por.Jan Paweł Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 2004 str.197 ). Analizowana w tym świetle skarga zasługuje na uwzględnienie. Nie budzi wątpliwości, iż przy istniejącej współwłasności nieruchomości żądanie jej zwrotu jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd rzeczą wspólną. Do dokonania takiej czynności niezbędna jest zatem zgoda wszystkich współwłaścicieli lub zastępujące ją orzeczenie sądu ( art.199 kc ). Jeśli zatem roszczenie zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części dotyczy przedmiotu współwłasności , to każdy ze współwłaścicieli lub ich następców prawnych jest w takiej sprawie stroną postępowania administracyjnego , a zwrot nieruchomości lub jej części może nastąpić tylko za zgodą wszystkich współwłaścicieli lub ich następców prawnych. Akta sprawy nie zawierają w tym względzie stosownego wniosku M.H. spadkobierczyni M.R. i nie ustalono, czy pozostali spadkobiercy dysponują pełnomocnictwem do reprezentowania jej w tym postępowaniu i domagania się zwrotu spornych nieruchomości. Rozpatrzenie sprawy w tych okolicznościach było oczywiście wadliwe. Dodać należy, iż uznanie następców prawnych za stronę postępowania pociąga za sobą konieczność zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie zgodnie z dyspozycja art.10 kpa. Organy orzekające w sprawie zaniechały także przeprowadzenia rzetelnego i starannego postępowania , mającego na celu ustalenie czy wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia , co warunkuje jej zwrot na rzecz byłego właściciela lub jego następców prawnych ( art.136 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami ). Akta sprawy nie zawierają potwierdzenia rejestracji ogrodu w Polskim Związku Działkowców , o czym wspomina Prezes P.O.D " [...] ‘’ w oświadczeniu z dnia 10 maja 2002 r, a nadto brak jest dowodów potwierdzających oddanie nieruchomości w użytkowanie osobom fizycznym o czym stanowi art. 6 ust.1 ustawy z dnia 6 maja 1981 r o pracowniczych ogrodach działkowych ( tekst. jedn. Dz .U 1996 r Nr 85, poz.390 ze zmianami). Ustalenie tych okoliczności mogłoby pozwolić na ocenę, czy rzeczywiście całość wywłaszczonych nieruchomości została przeznaczona pod realizację ogrodu. Kwestia ta jest o tyle istotna, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 1982 r znak: [...] o przekazaniu w nieodpłatne użytkowanie na czas nieograniczony na rzecz Polskiego Związku Działkowców nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, na którą powołuje się także organ odwoławczy, nie obejmuje jednej z wywłaszczonych działek skarżących , oznaczonej nr.3/11 o powierzchni 5325 m2. Akta sprawy nie zawierają jakichkolwiek wyjaśnień co do zbędności tej działki na cele wywłaszczenia, co stanowi naruszenie art.7 i 8 kpa. Z tych względów na podstawie art.145 § 1 ust.1 pkt.1 lit) c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz.1270 ) zaskarżona decyzję należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy.