II SA/Po 1981/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-11-05
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zanim postanowienie o odmowie przywrócenia terminu stanie się ostateczne?Ratio decidendi
Organ odwoławczy może stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania w drodze postanowienia dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby o przywrócenie terminu. Wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przed ostatecznością postanowienia o odmowie przywrócenia terminu stanowi naruszenie przepisów k.p.a., w szczególności art. 134 w związku z art. 59 § 1 i 2 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący złożyli odwołanie od decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Wnieśli również o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, tłumacząc opóźnienie żniwami i wyjazdem za granicę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem odmówił przywrócenia terminu, a następnie innym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania. Skarżący zaskarżyli drugie postanowienie, zarzucając organowi naruszenie przepisów k.p.a., gdyż wniosek o przywrócenie terminu nie został jeszcze ostatecznie rozpoznany.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania. Określono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 10 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant ref. staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 listopada 2004 r. sprawy ze skargi U. i P.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia odwołania; I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących U. i P.K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. /-/ E.Podrazik /-/ G.Radzicka /-/ A.Łaskarzewska
Dnia [...] czerwca 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją Nr [...] nakazał państwu U. i P. K. wykonać rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego o wym. 7 x 15 i pow. budowy 105 m2, usytuowanego na działce w miejscowości D. gm. R. nr geodezyjny [...].
U. i P. K. odwołali się od powyższej decyzji. Przyznali, że budowę rozpoczęli przed upływem wymaganego terminu. Spóźnienie ze złożeniem odwołania tłumaczyli żniwami, a także wyjazdem za granicę. Zażądali przywrócenia terminu do złożenia odwołania.
Dnia [...] lipca 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem (znak [...]) w oparciu o art. 58 w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego odmówił przywrócenia terminu małżonkom K. do złożenia odwołania.
W uzasadnieniu podniesiono, że odwołujący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu. P. K. decyzję odebrał osobiście będąc w kraju. Niewątpliwie miał więc możliwość ustosunkowania się do niej. Zważywszy, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej, albo złożono w polskim urzędzie konsularnym. Stąd nie można uznać, że pobyt za granicą był przeszkodą nie do przezwyciężenia, aby w stosownym terminie złożyć odwołanie.
Dnia [...] lipca 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem (znak [...]) stwierdził uchybienia terminu do złożenia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...].
W uzasadnieniu przytoczono, iż decyzję z dnia [...] czerwca 2002 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. K. odebrał 14 czerwca 2002 r. Zostało to udokumentowane na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru. Zważywszy na treść art. 129 § 2 kpa termin do złożenia odwołania upływał 28 czerwca 2002 r.
Odwołanie P. K. złożył osobiście 1 lipca 2002 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.
Wobec tego, iż organ odwoławczy odmówił postanowieniem z dnia 9 lipca 2002 r. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzić należy uchybienie terminu do złożenia odwołania, a co za tym idzie jego niedopuszczalność. Podstawę prawną wskazano w art. 134 kpa.
Skargę na powyższe postanowienie złożyli U. i P. K., zażądali jego uchylenia.
Zarzucili organowi naruszenie przepisu art. 134 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżących organ przedwcześnie orzekł o uchybieniu terminu do odwołania w sytuacji, gdy wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do jego złożenia nie został rozpoznany.
Na brak ostateczności rozstrzygnięcia w zakresie odmowy przywrócenia terminu wskazuje zawarte w orzeczeniu pouczenie o możliwości zaskarżenia do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.
Dopiero rozstrzygnięcie zapadłe w wyniku rozpoznania zażalenia na walor ostatecznego.
Dniem ostatecznego rozpatrzenia prośby strony może być także dzień, kiedy upłynął termin do wniesienia zażalenia.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby o jego przywrócenie.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania po uprzedniej odmowie jego przywrócenia.
Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zostało wydane w tej samej dacie, co zaskarżone.
Fakt wyprzedzenia wynika jedynie z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zawarł w postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu stwierdzenia jego ostateczności. Pouczył strony o możliwości złożenia nań zażalenia do organu wyższej instancji.
W ocenie sądu organ rozstrzygając jak w zaskarżonym postanowieniu uchybił przepisom, w szczególności zaś art. 134 kpa. 59 § 1 i 2 kpa. Odmawiając przymiotu ostateczności pierwszemu z postanowień nie powinien był rozstrzygać w zakresie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Tylko ostateczne postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uprawnia do rozstrzygnięcia w trybie art. 134 kpa.
Jednocześnie Sąd zauważa, iż w niniejszej sprawie brak jest dowodu doręczenia postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wprawdzie w aktach znajduje się dowód doręczenia z adnotacją o numerze sprawy, widniejącą na obu postanowieniach z dnia 9 lipca 2002 r. Nie sposób jednak wywieść analizując ich tekst, by skarżący tego samego dnia otrzymał także postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Zgodnie zaś z art. 110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany dopiero od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Powyższy przepis oznacza, że dzień doręczenia lub ogłoszenia decyduje o wprowadzeniu decyzji do obrotu. Brak doręczenia bądź ogłoszenia skutkuje nieistnieniem decyzji w obrocie.
Przepis art. 110 kpa ma zastosowanie do postanowień poprzez art. 126 kpa.
Skoro w niniejszej sprawie brak dowodów, by przyjąć, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zostało doręczone, nie zostało też ogłoszone przyjąć należało jego nieistnienie w obrocie.
Tym samym mając na względzie powyższe rozważana, wydanie postanowienia w trybie art. 134 kpa na ówczesnym etapie uznać należało za niedopuszczalne.
Stąd zaskarżone orzeczenie należało uchylić na zasadzie art. 145 § ... pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270).
/-/ E.Podrazik /-/ G.Radzicka /-/ A.Łaskarzewska
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło