II SA/Wr 2059/02

WyrokWSA we Wrocławiu2004-11-04

Skład orzekający: Anna Siedlecka, Andrzej Jurkiewicz, Mieczysław Górkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieuzupełnienie dokumentacji projektowej na podstawie postanowienia dowodowego, zamiast decyzji, może stanowić podstawę do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego błędnie zastosowały art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ sankcja w postaci nakazu rozbiórki może być zastosowana wyłącznie w przypadku niewykonania obowiązku nałożonego decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nieuzupełnienie dokumentacji na podstawie niezaskarżalnego postanowienia dowodowego nie jest równoznaczne z niewykonaniem decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku (ścian III kondygnacji, stropu, schodów zewnętrznych) z powodu nieuzupełnienia dokumentacji projektowej. Inwestorka została wcześniej zobowiązana do wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. Po uchyleniu pierwszej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ I instancji nałożył postanowieniem obowiązek uzupełnienia dokumentacji. Nieuzupełnienie tej dokumentacji w wyznaczonym terminie stało się podstawą do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Organy odwoławcze utrzymały w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędziowie: NSA Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/, WSA Mieczysław Górkiewicz, Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi I. i D. M. oraz M. J. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazania dokonania rozbiórki ścian III kondygnacji nadziemnej wraz z szalowaniem i zbrojeniem stropu nad tą kondygnacją oraz schodów zewnętrznych do piwnicy i pomieszczenia wymiennikowni I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżących kwotę po 10 /słownie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania poniesionych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tj. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nakazał M. J. dokonanie rozbiórki ścian III kondygnacji nadziemnej wraz z szalowaniem i zbrojeniem stropu nad tą kondygnacją oraz schodów zewnętrznych do piwnicy i pomieszczenia wymienników, wybudowanych od strony szczytowej przedmiotowego budynku, zlokalizowanego na działce o nr [...]obręb [...] przy ul. S. w L. oraz zaniechania dalszych robót budowlanych. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż decyzją Nr [...] z dnia [...]r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia [...]r. nakazującą dokonanie rozbiórki ścian III kondygnacji nadziemnej wraz z szalowaniem i zbrojeniem stropu na tą kondygnacją oraz schodów zewnętrznych do piwnicy i pomieszczenia wymiennikowni wybudowanych od strony ściany szczytowej budynku usługowo mieszkalnego, zlokalizowanego w L., na działce o numerze [...]obręb [...], przy ul. S., i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w decyzji organu I instancji brak było rozstrzygnięcia co do dalszych losów całej budowy. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji pismem nr [...] z dnia [...]r. wezwał M. J. do przedłożenia dokumentów, wymaganych decyzją Nr [...] z dnia [...]r. oraz postanowieniem nr [...] z dnia [...]r., niezbędnych do wydania pozwolenia na wznowienie robót w terminie do dnia [...]r. W odpowiedzi, pismem z dnia [...]r. M. J. poinformowała organ I instancji, że "wszystkie obowiązki wynikające z decyzji Nr [...] z dnia [...]r. wykonała, a potwierdzeniem tego była decyzja nr [...] z dnia [...]r. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych". Wywód zawarty w piśmie zobowiązanej, informujący o dopełnieniu obowiązku wynikającego z decyzji zdaniem organu I instancji nie znajduje oparcia w istniejących dowodach, gdyż decyzja o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych została uchylona i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, decyzją Nr [...] z dnia [...]r., w uzasadnieniu której wykazano, że przedłożony projekt jest nie do przyjęcia i nie może być uznany jako spełnienie warunku określonego w punkcie 5 decyzji PINB z dnia [...]r. Z tego powodu, postanowieniem Nr [...] z dnia [...]r. organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonej dokumentacji projektowej. Podkreślono, że w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji umożliwił zobowiązanej wykonanie obowiązku i przedłożenie dokumentów pozwalających organowi na wydanie decyzji na wznowienie robót budowlanych, ale z tej możliwości zobowiązana nie skorzystała. Ponieważ zobowiązana jak zauważono nie uzupełniła dokumentacji projektowej w zakresie określonym postanowieniem Nr [...] z dnia [...]r. to w tej sytuacji uznano, że nie został wykonany obowiązek wynikający z decyzji Nr [...] z dnia [...]r., określającej czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 106, poz. 1126 ze zm./, w razie niewykonania obowiązków określonych w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. Ze względu na fakt, że budowa obiektu do poziomu stropu nad II kondygnacją była prowadzona na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...]r., zasadnym zdaniem organu było nakazanie rozbiórki części obiektu nie objętych tym pozwoleniem oraz zaniechanie robót budowlanych. Wznowienie przedmiotowej budowy jak konkludowano będzie mogło nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. J. zarzucając skarżonej decyzji rażące naruszenie prawa materialnego poprzez wydanie jej mimo ustawowego zapisu o obowiązku wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych określonego w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Powoływanie się przez organ w uzasadnieniu na rzekomy brak wykonania przez inwestora postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...]r. Nr [...], którym nakazano M. J. usunięcie nieprawidłowości występujących w przedłożonej dokumentacji dotyczącej budowy budynku usługowo-mieszkalnego wraz z jego nadbudową o jedną kondygnację, zlokalizowanego przy ul. S. w L., tj. uzupełnienie jej o projekt budowlany spełniający przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ze szczególnym uwzględnieniem przepisu § 13 tegoż rozporządzenia /opinia o przesłanianiu innych obiektów/ oraz jednoznaczne określenie zakresu zmian w stosunku do projektu poprzedniego, w terminie do dnia [...] r., odwołująca się uznała za bezprawne i bezzasadne. Organ dysponował bowiem wyjaśnieniami projektanta M. K. z dnia [...]r. oraz stanowiskiem Komendy Powiatowej Straży Pożarnej w L. z dnia [...] r. o wymaganej minimalnej odległości nowo budowanych budynków przy ul. S. w L . Odwołująca się nadto podniosła, iż organ wydający decyzję nie dopełnił obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności nie uwzględnił jako dowodu faktu, iż odwołująca się została zobowiązana do przedstawienia opinii o przesłanianiu sąsiednich budynków /znajdujących się na działkach nr [...],[...] i [...], w stosunku do których nie wydano jakichkolwiek pozwoleń na budowę. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. po rozpatrzeniu powyższego odwołania wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w dniu 26 lipca 2002 r. decyzję Nr [...]. którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż stosownie do regulacji zawartej w art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie wykonanie obowiązku określonego w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w terminie określonym w tej decyzji, skutkuje obligatoryjnym wydaniem decyzji o zaniechaniu dalszych robót budowlanych bądź o rozbiórce obiektu lub jego części. Tylko w razie wykonania nałożonego obowiązku w terminie wyznaczonym przez organ, można zezwolić na kontynuację robót /art. 51 ust. la/. Nie wykonanie przez odwołującą się obowiązku określonego w art. 51 ust. 1 pkt 2 musiało zatem skutkować wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę w/w zakresie. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, wnieśli I. i D. M. oraz M. J. z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego, przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy oraz domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Małżonkowie M. w skardze podnieśli m.in., że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., nakazująca rozbiórkę części zrealizowanego obiektu budowlanego, została wydana mimo ustawowego zapisu o obowiązku wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych określonego w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Nadto skarżący uznali za bezprawne i bezzasadne powoływanie się przez organ w uzasadnieniu tejże decyzji na rzekomy brak wykonania przez inwestora postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r. Nr [...], którym nakazano M. J. usunięcie nieprawidłowości występujących w przedłożonej dokumentacji dotyczącej budowy budynku usługowo-mieszkalnego wraz z jego nadbudową o jedną kondygnację, zlokalizowanego przy ul. S. w L.e, tj. uzupełnienie jej o projekt budowlany spełniający przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ze szczególnym uwzględnieniem przepisu § 13 tegoż rozporządzenia /opinia o przesłanianiu innych obiektów/ oraz jednoznaczne określenie zakresu zmian w stosunku do projektu poprzedniego, w terminie do dnia [...]r. Zdaniem tych skarżących Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. pominął fakt znany mu z urzędu, a mianowicie - istnienie budynku w budowie na działce nr [...] przed rozpoczęciem robót budowlanych przy budowie budynku na działce nr [...], położonej naprzeciwko tejże działki. W skardze podniesiono również, iż wykonanie przedmiotowej rozbiórki grozi katastrofą budowlaną z uwagi na to, iż ściany i strop przeznaczone do rozbiórki stanowią część wspólną z budynkiem sąsiednim znajdującym się na działce nr [...]. Organ natomiast w zaskarżonej decyzji nie przedstawił opinii technicznej ani nie ustalił sposobu dokonania przedmiotowej rozbiórki, aby nie naruszyć części wspólnej. Skarżący wskazali ponadto, iż w niniejszym postępowaniu nie uwzględniono naruszenia praw przy procesie opracowania i zatwierdzania planu realizacyjnego dla nowych działek budowlanych w pasie terenu między ul. S,, a ul. P, poprzez nie uwzględnienie istniejącej zabudowy przy opracowywaniu planów zagospodarowania terenu dla nowej trzykondygnacyjnej zabudowy szeregowej, usytuowanej w odległości 6-7 m od już istniejącej, a co miało wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W konsekwencji czego organ odwoławczy pominął znany organowi fakt, iż budynki szeregowe i bliźniacze ze względów architektonicznych, technicznych i eksploatacyjnych powinny mieć tę samą wysokość. Natomiast M, J, w skardze podniosła m.in. zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji. Nadto, zdaniem tej skarżącej, wykonanie rozbiórki grozi katastrofą budowlaną z uwagi na to, iż ściany i strop przeznaczone do rozbiórki stanowią część wspólną z budynkiem sąsiednim znajdującym się na działce nr [...]. Organ natomiast w zaskarżonej decyzji nie przedstawił opinii technicznej ani nie ustalił sposobu dokonania przedmiotowej rozbiórki, aby nie naruszyć części wspólnej. M. J. wskazała również, iż w niniejszym postępowaniu nie uwzględniono naruszenia prawa przy procesie opracowania i zatwierdzania planu realizacyjnego dla nowych działek budowlanych w pasie terenu między ul. S., a ul. P., polegającego na nie uwzględnieniu istniejącej zabudowy przy opracowywaniu planów zagospodarowania terenu dla nowej trzykondygnacyjnej zabudowy szeregowej, usytuowanej w odległości 6-7 m od już istniejącej, co miało wpływ na rozstrzygnięcie w tej sprawie. W odpowiedzi na skargi D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./ sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie zaś do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz. 1269/ kontrola sądów administracyjnych działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przy czym zauważyć należy, iż dokonując kontroli legalności decyzji administracyjnej Sąd czyni to z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji i na podstawie materiału dowodowego zebranego do chwili jej wydania. Nadto należy podkreślić, iż Sąd nie jest związany granicami skargi /art. 134 p.s.a/. Mając to na uwadze Sąd uwzględnił skargi w niniejszej sprawie aczkolwiek uczynił to nie z powodów w nich wskazanych. Przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja organów nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę inwestorce M. J. ścian III kondygnacji nadziemnej wraz z szalowaniem i zbrojeniem stropu nad tą kondygnacją oraz schodów zewnętrznych do piwnicy i pomieszczenia wymiennikowni wybudowanych od strony ściany szczytowej budynku zrealizowanego na działce nr [...] przy ul. S. w L. a jako podstawę materialno-prawną jej wydania wskazano zapis art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tj. Dz.U. z 2000 Nr 106 poz. 1126 ze zm./ zwanej w dalszej części tego uzasadnienia ustawą. Decyzję nakazującą rozbiórkę w trybie art. 51 ust. 2 cyt. wyżej ustawy można wydać jeżeli strona wcześniej w drodze decyzji zobowiązana została na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy do wykonania w zakreślonym terminie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie zaś mimo upływu wyznaczonego terminu obowiązków tych nie wykonała. Jak wynika z lektury przedmiotowej sprawy ostateczną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...]r. nr [...] w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy zobowiązano inwestorkę M. J. do dostarczenia temu organowi nadzoru budowlanego następujących dokumentów w terminie do [...]r. : 1. inwentaryzację geodezyjną budynku, 2. inwentaryzację budowlaną przedmiotowego budynku, 3. oświadczenie osoby uprawnionej o zgodności wykonanych robót budowlanych z Polskimi Normami i zasadami sztuki budowlanej, 4. zgodę autora zatwierdzonego projektu budowlanego na dokonane i projektowane zmiany, 5. projekt budowlany obiektu uwzględniający dokonane i projektowane zmiany wraz z niezbędnymi opiniami i uzgodnieniami dotyczącymi funkcji przedmiotowego budynku w części usługowej, 6. opinię Urzędu Miasta o lokalizacji obiektu, uwzględniającą rozbudowę przedmiotowego budynku o pomieszczenie wymiennikowni ze schodami zewnętrznymi do piwnicy oraz zmianę lokalizacji schodów zewnętrznych prowadzących z poziomu terenu na parter. Wykonanie przez inwestorkę powyższych obowiązków spowodowało wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. decyzji z [...]r. nr [...] udzielającej M. J. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w spornym obiekcie obejmujących realizację budynku usługowo-mieszkalnego wraz z jego nadbudową o jedną kondygnację. Jednakże rozstrzygnięcie to D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy w decyzji z [...]r. nr [...] uznał za konieczne wyjaśnienie kwestii naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi /§ 13 rozporządzenia MGPiB z 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie/ jak też dodatkowo uznał, że nie został spełniony warunek przedłożenia projektu budowlanego uwzględniającego dokonane i projektowane zmiany wraz z niezbędnymi opiniami tym samym rozszerzono zakres przedmiotowego postępowania w stosunku do decyzji z dnia [...]r. podjętej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Następnie na podstawie art. 123 kpa organ nadzoru budowlanego I instancji nałożył na inwestorkę M. J. postanowieniem z [...]r. nr [...] obowiązek uzupełnienia dokumentacji spornego obiektu o projekt budowlany spełniający przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ze szczególnym uwzględnieniem /podkreślenie Sądu/ przepisu § 13 tegoż rozporządzenia oraz jednoznaczne określenie zakresu zmian w stosunku do projektu poprzedniego w terminie do 24 sierpnia 2001r. Nie uzupełnienie zaś przez inwestorkę dokumentacji projektowej w zakresie określonym w powyższym postanowieniu spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji w trybie art. 51 ust. 2 omawianej ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organów orzekających nie zrealizowanie wymagań wskazanych w postanowieniu organu, które nie podlegało zaskarżeniu stanowi w istocie niewykonanie decyzji z dnia [...]r. nr [...]. Z takim stanowiskiem organów nadzoru budowlanego w tej sprawie nie można się zgodzić. Stosownie do zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażonej w art. 8 kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Realizacja tej zasady uzależniona jest od przestrzegania reguł postępowania przyjętych w kpa zaś realizacja tej zasady następuje jeżeli strona uczestnicząc w postępowaniu może stwierdzić, że organ ustalając zakres postępowania dowodowego dopuszcza dowody, które przemawiają za pozytywnym załatwieniem sprawy. Przy wyborze następstw prawnych ustalonego stanu faktycznego uwzględnia się słuszny interes w sprawie. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie administracyjnym – zmienność rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji państwowej obu instancji w tej samej sprawie przy tym samym stanie faktycznym, prawnym od pozytywnego do negatywnego dla skarżącego narusza wynikającą z art. 8 kpa zasadę postępowania w taki sposób aby pogłębiać zaufanie do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywatela. Mając powyższą zasadę na uwadze w rozpoznawanej sprawie podkreślić należy, iż zmienność poglądów organów w tej sprawie w szczególności w odniesieniu co do dalszych losów inwestycji M. J. od pozwolenia na wznowienie robót budowlanych aż do nakazu rozbiórki części obiektu wyraźnie narusza art. 8 kpa. Według art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie prawa. Natomiast o tym czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z postanowieniem czy też inną formą działania winien decydować przepis prawa, który wskazuje na formę jaka powinna być przez administrację zastosowana. Nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie może nastąpić wyłącznie poprzez wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy Prawo budowlane. Nie wykonanie zaś obowiązku nałożonego wyłącznie decyzją w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy skutkuje co już wyżej podkreślono orzeczeniem nakazu rozbiórki o jakim mowa w art. 51 ust. 2 ustawy. Zatem bezspornym jest, że wyłącznie nie wykonanie obowiązków nałożonych decyzją w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy może spowodować zastosowanie trybu z art. 51 ust. 2 cyt. ustawy. Jednakże w rozpoznawanej sprawie nie wykonanie postanowienia dowodowego podjętego na podstawie art. 123 kpa spowodowało w konsekwencji wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia nakazującego rozbiórkę części obiektu i nakaz zaniechania dalszych robót co nie może być uznane za zgodne z przepisem prawa materialnego stanowiącego podstawę wydania kwestionowanych decyzji. Sankcyjność przepisu art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane związanego z najbardziej rygorystycznym rozwiązaniem jakim jest nakaz rozbiórki wymaga precyzyjnego i ścisłego interpretowania przepisu art. 51 ust. 2 ustawy. Zatem tylko nie wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy może spowodować skutek o jakim mowa w art. 51 ust. 2 tej ustawy. Tym samym w ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego skoro w toku postępowania administracyjnego już po wydaniu decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy i po rozszerzeniu zakresu postępowania administracyjnego w tej sprawie ujawniły potrzebę przedstawienia przez inwestorkę M. J. dokumentacji technicznej obejmującej dodatkowe /nowe/ elementy związane z kwestią nasłonecznienia wynikającą z § 13 rozporządzenia MGPiB z 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jak też przedstawienia konkretnie oznaczonych dokumentów winny były podjąć w tym zakresie stosowną decyzję by wiązać z tym negatywny skutek w postaci zastosowania sankcji z art. 51 ust. 2 ustawy. Tak się jednak nie stało bowiem wydano wyłącznie niezaskarżalne postanowienie dowodowe. Niezależnie od powyższych wywodów zauważyć należy, iż sporne postanowienie z dnia [...]r. jest bardzo ogólnikowe bowiem nakazuje inwestorce M. J. usunięcie nieprawidłowości występujących w przedłożonej przez tę stronę dokumentacji technicznej o projekt budowlany spełniający przepisy rozporządzenia MGPiB z 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ze szczególnym uwzględnieniem § 13 tegoż rozporządzenia. Tym samym przy tak ogólnym i nieprecyzyjnym formułowaniu żądania w w/w postanowieniu w tym poprzez użycie słów "ze szczególnym uwzględnieniem" otwiera się organowi dalszą możliwość kwestionowania ewentualnie przedstawionego projektu a taka sytuacja jest nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa. Decyzja w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy powinna bardzo precyzyjnie i kompleksowo określać obowiązki jakie strona musi wykonać tak by nie budziły jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych i nie pozostawiały organom nadzoru budowlanego nadmiernego uznania w ocenie jego wykonania. Nadto należy w tym miejscu odnieść rozważania czynione w tej sprawie do zapisu art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Z dyspozycji tej normy prawnej wynika, że w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 i 2 tegoż art. /badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego/ - właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, iż na postanowienie wydane przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, nakładające na przedstawiającego projekt zamierzeń inwestycyjnych obowiązek usunięcia nieprawidłowości, nie przysługuje zażalenie, a skoro postanowienie to nie kończy postępowania administracyjnego, nie przysługuje na nie także skarga do sądu administracyjnego. Postanowienie to stanowi w istocie wezwanie strony do usunięcia określonego braku i charakterem zbliżone jest do wezwania, o jakim mowa w art. 64 § 2 kpa. Przepis ten nie przewiduje prawa strony do wniesienia zażalenia na wezwanie do usunięcia braków podania, mimo, że skutkiem nieusunięcia tych braków może być pozostawienie sprawy bez załatwienia. /porównaj wyrok NSA z 28 kwietnia 1998r. sygn. akt II SA/Wr 1082/97 opublikowany ONSA 1999/2/55/. Szczególny tryb art. 51 ustawy i potrzeba ścisłego /gramatycznego/ wykładania tego przepisu nie pozwala w ocenie Sądu przyjąć w odniesieniu do przedmiotowej sprawy, że art. 35 ust. 3 ustawy może mieć nawet odpowiednie zastosowanie do tegoż art. 51 ustawy. Odpowiednie zastosowanie tej konstrukcji prawnej prowadziłoby do sprzecznego z prawem tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie stosowania art. 51 ust. 2 cyt. ustawy. Racjonalny ustawodawca gdyby przewidywał możliwość odpowiedniego stosowania art. 35 ust. 3 cyt. ustawy w sytuacji o jakiej mowa w art. 51 tejże ustawy to niewątpliwie zamieściłby takie uregulowanie w tej normie prawnej. Tak się jednak nie stało a poza tym regulacja art. 35 ust. 3 cyt. ustawy i art. 51 dotyczą różnych etapów procesu inwestycyjnego, pierwszy przepis pomieszczony w rozdziale 4 Prawa budowlanego odnosi się do postępowania poprzedzającego rozpoczęcie robót budowlanych natomiast art. 51 cyt. ustawy znajduje się w rozdziale 5 Prawa budowlanego dotyczącym "Budowy i oddania do użytku obiektów budowlanych." Dlatego też uznać należy, iż wydane w sprawie decyzje naruszają prawo materialne a to zapis art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. bowiem wyłącznie niewykonanie obowiązku nałożonego w trybie decyzji o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy pozwalałoby na skuteczne nakazanie skarżącej M. J. zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. Tym samym nie można przyjąć iż niewykonanie spornego postanowienia z [...]r. jest równoznaczne z niewykonaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...]r. nr [...] tak jak to wadliwie przyjęły organy orzekające w sprawie. Ponadto podkreślić należy, iż niezależnie od wskazanego wyżej naruszenia prawa materialnego i wykazanej obrazy art. 8 kpa przy wydawaniu skarżonych decyzji naruszono art. 7, 10, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to miało wpływ na wynik postępowania. Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 organy orzekające zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zaś z dyspozycji art. 10 § 1 kpa wynika, iż organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W związku z powyższym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia stron oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył strony o przysługującym im prawie uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 kpa. Realizacją zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest wprowadzenie warunku, od spełnienia którego uzależnione jest uznanie przez organ administracji publicznej okoliczności faktycznej za udowodnioną. Warunkiem tym jest stworzenie przez organ administracji publicznej przesłanek realizacji przez strony prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Powyższe wywody w pełni uzasadniają potrzebę wyeliminowania z obrotu prawnego skarżonych decyzji. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Mając na uwadze charakter zaskarżonych decyzji należało w trybie art. 152 cytowanej wyżej ustawy z 30 sierpnia 2002r. orzec o wstrzymaniu ich wykonania. Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 200 cyt. wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło