I SA/Gd 1119/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski (spr.) Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A sp. zo.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 marca 2001 Nr [...] w przedmiocie określenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2000 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 23 stycznia 2001 r. nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. I SA/Gd 1119/01 UZASADNIENIE Wójt Gminy postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2000 roku nr [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia spółce z o.o. A zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2000 rok. Następnie decyzją z dnia 12 września 2000 roku nr [...] określił spółce wysokość podatku od nieruchomości za 2000 rok w kwocie 5 027,80 zł. Strona na powyższą decyzję złożyła odwołanie, w wyniku którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 listopada 2000 roku nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził istotne uchybienia decyzji polegające na ustaleniu podatku dla osoby prawnej w drodze administracyjnej, gdy zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych osoby prawne same deklarują i wpłacają podatek. Ponadto zwrócono uwagę na konieczność wyjaśnienia zarzutów strony podnoszonych w trakcie postępowania. Wójt Gminy ponownie przeprowadził postępowanie podatkowe i decyzją z dnia 23 stycznia 2001 roku nr [...] określił stronie wysokość zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2000 rok w kwocie 5 245,60 zł, oraz odsetki na dzień wydania decyzji w kwocie 1320,25 zł. Od decyzji strona wniosła odwołanie z dnia 7 lutego 2001 roku, uzupełnione pismem z dnia 26 marca 2001 roku. W uzasadnieniu odwołania wskazuje między innymi na błędne ustalenie stanu faktycznego odnośnie użytkowania przez spółkę gruntów i budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 marca 2001 roku, nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że z dokonanych przez organ pierwszej instancji ustaleń wynika, że strona użytkuje nieruchomości oznaczone jako działki nr 136, 137/2 i 137/6. Na działce 137/2 znajduje się magazyn i dystrybutor paliw oraz myjnia z rampą i komory bezodpływowe. Powyższe wynika z protokołu kontroli nieruchomości przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego dokonane ustalenia przesądzają o prawidłowym określeniu zobowiązania stronie w podatku od nieruchomości za 2000 rok. Strona nie zgadzając się z podjętym przez organ rozstrzygnięciem złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu skargi, strona nie zgadza się z ustaleniami dokonanymi przez organ odwoławczy. Obszernie wyjaśnia jaki jest, jej zdaniem, stan prawny i faktyczny nieruchomości. Wskazuje, że przeprowadzona przez organ pierwszej instancji kontrola ustaliła, że działki o nr 136, 137/2 i 137/6 użytkuje strona, nie przedstawiając żadnych argumentów na tą okoliczność. Według skarżącego działki te nie są użytkowane przez stronę od dziesięciu lat. Podnosi także zarzuty dotyczące nieprawidłowości przy dokonywaniu podziału działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę nie podzieliło argumentów strony i wniosło o jej oddalenie. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na jej uwzględnienie. W sprawie istnieje spór co do stanu faktycznego i prawnego działek gruntu położonych w K. o numerach 136, 137/2 i 137/6. Jego rozstrzygnięcie ma istotny wpływ na kwestie związane z określeniem wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2000 rok. Jak wynika z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2000 roku, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem (pkt 1), są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części (pkt 2), są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu (pkt 3) lub posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane nie złączone trwale z gruntem, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych (pkt 4). Dla prowadzenia dalszych rozważań na temat ewentualnych stawek podatku, czy momentu powstania obowiązku podatkowego, organy podatkowe muszą ustalić czy na stronie ciążył obowiązek podatkowy w 2000 roku, czyli czy zaistniała któraś z przesłanek wymienionych w art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jak wynika z akt sprawy przeprowadzone postępowanie podatkowe nie wyjaśniło tych okoliczności. Dokumentem na jakim oparły swoje rozstrzygnięcie organy podatkowe był protokół z kontroli nieruchomości z dnia 9 stycznia 2001 roku, w którym kontrolujący stwierdzili że spółka A użytkuje działki 136, 137/2 i 137/6. Na poparcie tego stwierdzenia brak jednak jakichkolwiek innych dowodów. Z kolei w protokole tym zawarto także wyjaśnienia strony według których, na powyższych działkach nie prowadzi działalności gospodarczej. Ponadto wskazał, że od 1990 roku działka nr 136 nie została przekazana spółce a o istnieniu działki 137/2 dowiedział się w październiku 2000 roku. Pomimo powyższych zastrzeżeń, które były wielokrotnie podnoszone przez stronę w decyzjach organów obu instancji brak ustosunkowania się do kwestii posiadania działek. Z akt sprawy wynika natomiast, że według otrzymanej od Starostwa Powiatowego informacji z rejestru gruntów, właścicielem działki 137/2 jest Gmina a jej administratorem Urząd Gminy, właścicielem działki nr 136 jest Gmina a władającym Spółdzielnia B natomiast właścicielem działki nr 137/6 jest Spółdzielnia C. W aktach sprawy znajduje się także Uchwała Nr 2/92 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółdzielni B z dnia 1 stycznia 1992 roku. Wynika z niego, że B przekazała majątek trwały spółce z o.o. A. Z załącznika do tej uchwały wynika, że przekazano między innymi grunt oznaczony numerem działki 137/4 w K. Jak można wywnioskować z treści pism strony działka ta została podzielona na działki 137/5 i 137/6. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika zatem, że jedyną ze spornych działek, która pozostaje we władaniu skarżącego jest działka oznaczona w rejestrze gruntów pod nr 137/6. Jej posiadanie wynika z uchwały Walnego Zgromadzenia B.. Najprawdopodobniej pomimo braku wyraźnego wskazania w uchwale, przekazano także działkę o nr 136. Powinno to jednak jednoznacznie wynikać z przeprowadzonego postępowania podatkowego. Zupełnie niejasny w kontekście zebranego materiału dowodowego jest natomiast stan faktyczny istniejący na działce nr 137/2 będącej własnością Gminy. Dla udowodnienia istnienia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, konieczne jest udowodnienie posiadania przez stronę nieruchomości, choćby bez tytułu prawnego( art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Wobec nie wyjaśnienia wszystkich istotnych wątpliwości mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję jak i decyzję organu pierwszej instancji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy podatkowe muszą udowodnić, że na stronie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości i określić go wyraźnie w decyzji. W tym celu koniecznym jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych przewidzianych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Sąd zwraca również uwagę na błędy w postępowaniach prowadzonych przez organy obu instancji. Z akt sprawy wynika, że strona została zapoznana z materiałem dowodowym zebranym przez organ pierwszej instancji w dniu 18 stycznia 2001 roku. Po tym dniu zebrano kolejne dowody w postaci kopii wypisów z rejestru gruntów dostarczonych przez Starostwo Powiatowe w dniu 23 lutego 2001 roku. Dowody te dołączono do materiału dowodowego już po wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji z 23 stycznia 2001 roku. Organ drugiej instancji nie zapoznał strony w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W sytuacji, gdy w sprawie pojawiły się nowe dowody, z którymi nie zapoznano strony, doszło do istotnego naruszenia prawa procesowego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 23 stycznia 2001 roku nr [...]. Ponadto Sąd orzekł w przedmiocie wykonalności decyzji w trybie art. 152, a o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 w związku z art. 209 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.