II OSK 237/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędziowie NSA Henryk Dolecki (spr.), Andrzej Gliniecki, Protokolant Łukasz Celiński, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. i S. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Sz 2264/02 w sprawie ze skargi A. M. i S. D. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 3 listopada 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. M. i S. D. na decyzję z dnia [...] Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie utrzymującą w mocy decyzję z dnia 25 czerwca 2002 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazującą rozebranie domku kempingowego o wymiarach 4,15 m x 7,23 m postawionego na działce nr 847/4 i 847/5 w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że doszło do samowoli budowlanej, albowiem domek kempingowy został postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie po rozpatrzeniu odwołania stwierdził decyzji z dnia [...], że na podstawie art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego domek kempingowy, trwale nie związany z gruntem jest zaliczany do tymczasowych obiektów budowlanych, a jego postawienie winno być poprzedzone uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na budowę. Skoro inwestorzy tego obowiązku nie dopełnili, to zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do nakazania rozbiórki domku kempingowego. Od tej decyzji A. M. i S. D. złożyli skargę do Sądu administracyjnego wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Skarżący zarzucili, że nie uzyskali zgody na posadowienie domku, albowiem ich wniosek został załatwiony negatywnie przez władze miejskie w [...]. Nadto podali, że domek, wobec którego orzeczono nakaz rozbiórki służy do przechowywania narzędzi i był przez poprzednich właścicieli eksploatowany przez ponad 40 lat. W tej sytuacji nie można uznać go za tymczasowy obiekt budowlany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdził, że w myśl art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30 cyt. ustawy. Bezsporne jest, że inwestorzy nie posiadali decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę domku kempingowego w [...], ani nie dokonali zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru prowadzenia robót budowlanych. W skardze zakwestionowali natomiast uznanie przez organy I i II instancji domku kempingowego trwale nie związanego z gruntem jako obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Możliwość stosowania Prawa budowlanego dopuszczalne jest jedynie w sytuacji prowadzenia w określonym obiekcie robót budowlanych oraz trwałego związania tego obiektu z gruntem. Zdaniem Sądu posadowienie na gruncie domku kempingowego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia jest samowolą budowlana uzasadniającą zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego art. 48 Prawa budowlanego, co oznacza nakaz rozbiórki lub usunięcia obiektu budowlanego. Nie ma przy tym znaczenia wiek tego obiektu, aktualne przeznaczenie, koszty jego przeniesienia, czy też czynności związane z próbą legalizacji budowy. Wbrew twierdzeniom skargi, uznanie obiektu za budowlany i poddanie go rygorom wynikającym z art. 48 Prawa budowlanego, nie zależy od związania tego obiektu z gruntem czy posiadania fundamentów, jeżeli został wzniesiony samowolnie. Prawo budowlane definiuje obiekty budowlane nie połączone trwale z gruntem jako tymczasowe obiekty budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Należy przy tym dodać, że wymienione w pkt 5 obiekty budowlane zaliczone do tymczasowych zostały wskazane przykładowo i nie stanowią katalogu zamkniętego. W odniesieniu do tymczasowych obiektów budowlanych nie wymienionych w art. 29 i 30 Prawa budowlanego, wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Skoro domek kempingowy będący tymczasowym obiektem budowlanym został wykonany bez pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był orzec jego rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. W sprawach dotyczących samowoli, objętych dyspozycją art. 48, działania organu nadzoru budowlanego zostały całkowicie pozbawione możliwości ocennych i nie występuje w nich uznanie administracyjne. Wyłączenie uznaniowości działania organu nadzoru budowlanego oznacza niemożność uwzględnienia interesu inwestora i stąd też argumenty skarżących dotyczące kosztów przeniesienia domku kempingowego, jego przeznaczenia i wieku pozostały bez wpływu na treść orzeczenia. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli A. M. i S. D. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, poprzez jego niewłaściwą wykładnię skutkującą uznaniem domku kempingowego za tymczasowy obiekt budowlany oraz naruszenie art. 29 Prawa budowlanego, poprzez uznanie, że skarżący zobowiązani byli uzyskać pozwolenie na budowę. Skarżący wskazali, że Sąd zaliczył obiekt użytkowany przez nich do tymczasowych obiektów budowlanych wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. Dokonał przy tym interpretacji art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, wskazując, że domek kempingowy, niezależnie od jego przeznaczenia i braku związania z gruntem jest tymczasowym obiektem budowlanym, takim jak wymienione w art. 3 ust. 5. Przykładowy katalog obiektów wymienionych w tym przepisie zalicza do nich budowle, które posiadają charakter komercyjny. Katalog ten nie jest zamknięty, ale ze względu na typy znajdujących się w nim obiektów, należący do skarżących obiekt nie może być do nich zaliczony, nie mając przymiotu obiektu przeznaczonego do celów działalności gospodarczej. Interpretacja rozszerzająca tego katalogu, zdaniem skarżących, w tym przypadku nie jest właściwa. Zawarty w art. 29 Prawa budowlanego katalog obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę wskazuje na obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych (...). Taki charakter posiada domek skarżących, użytkowany w związku z pracami melioracyjnymi, nie wymagającymi odrębnego pozwolenia na budowę, prowadzonymi na działkach rolnych posiadanych przez skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 P.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami kasacyjnymi wskazanymi w skardze kasacyjnej, a z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania sądowego. Skarga kasacyjna została oparta na ustawowej podstawie naruszenia prawa materialnego, mającej swoje odniesienie w przepisie art. 14 pkt 1 P.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżących należało stwierdzić, że nie są usprawiedliwione Zasadnie Sąd I instancji przyjął, że postawienie domku kempingowego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowiło samowolę budowlaną, która dawała organom nadzoru budowlanego podstawę do orzeczenia na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazu rozbiórki. Dokonał też prawidłowej wykładni art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego i wskazując na jego treść wyjaśnił, że przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem. Obiekty o których mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego są wymienione przykładowo i nie można się zgodzić ze stwierdzeniem skarżących, że są to obiekty o charakterze komercyjnym, ponieważ wskazany przepis nie łączy obiektu z funkcją komercyjna, lecz z innymi elementami, a mianowicie tymczasowością, trwałością techniczną, możliwością przeniesienia obiektu lub jego rozbiórką. Odnośnie zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia art. 29 Prawa budowlanego należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Sąd prawidłowo wskazał, że tymczasowe obiekty budowlane nie wymienione w art. 29 i 30 Prawa budowlanego, wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Prawidłowości oceny dokonanej przez Sąd nie zmienia twierdzenie skarżących, że domek kempingowy jest wykorzystywany do prac melioracyjnych, a zatem spełnia inną funkcję niż tradycyjną dla tego rodzaju obiektów, ponieważ rozstrzygające znaczenie ma nie sposób wykorzystania obiektu lecz jego postawienie bez pozwolenia wymaganego przepisami Prawa budowlanego. W związku tym mając na uwadze powyższe rozważania na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.