II SA/Łd 1919/02

Dnia 3 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, p.o. Sędziego WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2004 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi C. P. na decyzję W. Ł. z dnia [...], Nr [...] Znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku ; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz C. P. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. TG Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane ("Dz.U. nr 89, poz. 4141 z późniejszymi zmianami") oraz art. 104 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego ("Dz.U. Nr 9 z 1980r., poz. 26 z późniejszymi zmianami"), Starosta Powiatowy w W. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla A. i P. małżonków P., polegającą na rozbudowie pawilonu handlowego, zlokalizowanego na działkach o numerach geodezyjnych 381/3, 381/5 i 381/6, położonych w W., przy ul. A 25. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył C. P., podnosząc w uzasadnieniu, iż jego nieruchomość sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji, natomiast rozbudowa budynku, zlokalizowanego już obecnie w granicy nieruchomości, spowoduje podwyższenie go ponad dwukrotne. Tym samym prowadzona przez niego działalność sadownicza, ulegnie całkowitej likwidacji. Szklarnia położona w odległości kilku metrów od granicy zostanie bowiem całkowicie zacieniona, co spowoduje jej "śmierć techniczną". Wskazał, iż działalność "włodarzy W." stanowi szykanę i barbarzyństwo, prowadzące do mnożenia bezrobotnych ogrodników. W konkluzji wniósł o "poparcie" jego wniosku i ustanowienie strefy ochronnej dla należącej doń szklarni. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji, wskazując w uzasadnieniu, iż "z tytułu przepisów prawa budowlanego nie ma uzasadnienia do rozstrzygania przez organ administracji państwowej skarg o zacienieniu szklarni przez budynek, bowiem § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz. 140 z późn.zm.) reguluje odległości od budynku, mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi". Zdaniem organu odwoławczego spór, o którym mowa we wniesionym odwołaniu, może być rozstrzygnięty wyłącznie "na drodze sądowej w trybie przepisów o postępowaniu cywilnym". Ponieważ zaś zaprojektowany obiekt spełnia wymagania określone w art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, dotyczące uzasadnionych interesów osób trzecich, przeto wniosek inwestora o jego zatwierdzenie i udzielenie pozwolenia na budowę uwzględniono. W złożonej skardze na powyższe rozstrzygniecie, C.P. wniósł o "obiektywne rozpatrzenie" jego sprawy, podnosząc, iż eksploatacja szklarni stanowi postawę jego egzystencji. Wskazał, iż budynek inwestorów jest zlokalizowany na granicy dwóch stref: zabudowy mieszkaniowej i upraw polowych. Ze względu na swe rozmiary, oddziałuje zaś na strefę upraw polowych, co, jego zdaniem, jest niedopuszczalne. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, przywołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zatem zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania w stopniu określonym w cytowanym przepisie Zgodnie z treścią art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, 2) wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W badanej sprawie natomiast wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę, złożony został wyłącznie przez P. P., zaś decyzję o pozwoleniu na budowę wydano na rzecz A. i P. małżonków P. Z treści orzeczenia organu I instancji wynika również, że inwestycja, przynajmniej w części prowadzona będzie na nieruchomości stanowiącej współwłasność małżonków P. oraz B. i M. U. (działka o geodezyjnym nr 381/6, położona w W., przy ul. A 25). Tymczasem osoby te nie tylko nie wyraziły zgody na prowadzenie robót budowlanych na należącej do nich nieruchomości, lecz formalnie nie były nawet stronami toczącego się postępowania administracyjnego. Próba doręczenia im decyzji organu I instancji (nieudana) była jedyną, jaką podjęły organy w toku postępowania, powstrzymując się od jakichkolwiek ustaleń tak co do aktualnego miejsca zamieszkania współwłaścicieli nieruchomości, objętej inwestycją, jak i co do ich stanowiska, w przedmiocie dysponowania wspólną nieruchomością na cele budowlane. Z załączonych do akt administracyjnych wypisów z rejestru gruntów wynika również, że w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji położona jest nieruchomość, należąca do A. i R. S., zaś rozbudowywany obiekt zlokalizowany jest jedną ze ścian w granicy wspomnianej nieruchomości. Pominięcie wskazanych wyżej osób w toczącym się postępowaniu administracyjnym stanowi naruszenie normy art. 10 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań k.p.a., w zakresie, w jakim zobowiązuje on organ administracji do zapewnienia stronom czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, stanowiąc tym samym przesłankę do żądania wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Zastrzeżenia budzić musi również poprawność konstrukcyjna decyzji zaskarżonej, zwłaszcza zaś orzeczenia organu I instancji. Zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżone orzeczenie, tym bardziej zaś decyzja organu I instancji, wymogów tychże nie spełnia. Nie jest nawet możliwe ustalenie jaki projekt budowlany został faktycznie zatwierdzony przez Starostę [...], skoro w aktach sprawy znajdują się "projekt budowlany – rozbudowy istniejącego pawilonu handlowego wraz z nadbudową o poddasze z funkcją mieszkalną" oraz "projekt budowy przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej". Oba uczynione zostały załącznikami do decyzji z dnia [...], która obejmuje jedynie "rozbudowę pawilonu handlowego". Odnosząc się zaś do zarzutów skargi, sprowadzających się w istocie do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.), podnieść należy, iż ocena jego zasadności, w świetle zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, nie jest możliwa. Jakkolwiek faktem jest, iż § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( tekst jednolity Dz. U. Nr 15 z 1999r., poz. 140 ze zm.) w zw. z § 330 pkt rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietna 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690), dotyczy naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, tym niemniej kwestia usytuowania obiektu budowlanego w granicy nieruchomości, wymagała rozważenia interesów osób trzecich także pod kątem możliwości właściwego zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.) obiekty budowlane należy projektować zgodnie z przepisami techniczno – budowlanymi, a przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ jest obowiązany do sprawdzenia zgodności projektu m.in. z przepisami techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). Do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się natomiast warunki techniczne jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie (art.7 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane), które w dacie orzekania przez ograny, określone były w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz. 140 ze zm.) w zw. z § 330 pkt rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietna 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690). Przepisy tego rozporządzenia określają m.in. usytuowanie budynku na działce budowlanej. Zasadą jest, iż powinno ono być dostosowane do linii i gabarytów określonych w planie miejscowym lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zapewnić zachowanie odległości między budynkami i urządzeniami terenowymi oraz odległości budynku i urządzeń terenowych od granic działki i od zabudowy na działkach sąsiednich (§ 12 ust. 1). Jakkolwiek faktem jest, iż ust. 6 § 12 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz. 140 ze zm.), w części dotyczącej wymogu uzyskania zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej na posadowienie budynku w granicy utracił moc, nie oznacza to wszakże, iż rozważeniu przez organy orzekające nie podlega interes prawny tychże osób, chroniony na podstawie art. 5 ust.1 pkt 6 i ust.2 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.) W tym zakresie natomiast zarówno zaskarżona decyzja, jaki i decyzja organu I instancji, nie zawierają koniecznej analizy. W rozpoznawanej sprawie projektowana rozbudowa budynku – pawilonu handlowego inwestorów, dotyczy obiektu posadowionego już w granicy z nieruchomością m.in. skarżącego. Skoro wszakże właściciel nieruchomości sąsiedniej, zachowując wymagane prawem odległości od granicy, dokonał zabudowy swojej nieruchomości obiektem gospodarczym, może oczekiwać ochrony swych uzasadnionych interesów. Ochrona ta wiąże się także z możliwością prawidłowego korzystania z nieruchomości. Okoliczności wspomniane winny być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę i wynikać z jej uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie natomiast, organy nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego w tym przedmiocie, co stanowi naruszenie przepisów art.art. 7, 77 § 107 § 1 i 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc zatem pod uwagę, wskazane wyżej naruszenia przepisów prawa materialnego oraz norm procedury administracyjnej, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dodatkowo stanowiąc przesłankę do wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.s.a. w zw. z art. 135 p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją orzeczenie Starosty [...] z dnia [...]. Po myśli art. 152 p.s.a. natomiast rozstrzygnięto w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) i w zw. z 97 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec tego, iż zasądzeniu na rzecz skarżącego podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy. TG