III SA/Wa 332/04

WyrokWSA w Warszawie2004-12-30

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Małgorzata Długosz-Szyjko, Alojzy Skrodzki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na właścicielu pojazdu, który został wydzierżawiony i czasowo wywieziony za granicę, a także czy w takiej sytuacji zastosowanie ma umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Białorusią?
Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych jest związany z prawem własności i nie wygasa w przypadku dzierżawy pojazdu lub jego czasowego wywiezienia za granicę, jeśli nie doszło do jego zbycia lub wyrejestrowania. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Białorusią nie ma zastosowania do podatku od środków transportowych, a nawet gdyby miała, miejsce faktycznego zarządu przedsiębiorstwa będącego właścicielem pojazdu znajdowało się w Polsce, co uzasadniałoby opodatkowanie w Polsce.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych za 2002 r. dla pojazdu należącego do skarżącego. Skarżący argumentował, że pojazd został wydzierżawiony i wywieziony na Białoruś, zarejestrowany na firmę białoruską i opodatkowany tam. Podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, dyskryminacji oraz zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Z.. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych - za pojazd o nr rej. [...] za 2002r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 1, art. 2, art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 13 § 1 pkt 3 oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z poźn. zm.) –zwanej dalej "ord. pod." Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S.- zwane dalej "SKO"- utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2003 r. określającą Z. B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2002 r. dotyczącego pojazdu o nr rej. [...] w kwocie [...] zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ podatkowy ustalił, że Z.B. w 2002 r. pozostawał właścicielem pojazdu o nr rej [...]. W ocenie organów podatkowych wydzierżawienie ww pojazdu i czasowe wywiezienie go za granicę na Białoruś do Przedsiębiorstwa Zagranicznego T. nie spowodowało wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. W związku z powyższym organ pierwszej instancji stwierdził, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 19991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. nr 9 poz.31 ze zm.)- zwanej dalej "u.p.o.l. ciążył na właścicielu pojazdu, a nie na posiadaczu zależnym, do momentu wyrejestrowania lub zbycia pojazdu. W ocenie organów w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło ani zbycie pojazdu ani też wyrejestrowanie pojazdu. Zdaniem organu w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania również umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz.U. nr 120 poz.534). Z art. 2 tej umowy wynika, że dotyczy ona w Rzeczypospolitej Polskiej podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku rolnego, zaś w Republice Białoruś podatku od dochodu i zysku osób prawnych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych. W ocenie organu postanowienia tej umowy nie mają zastosowania do podatku od środków transportowych. Z uwagi na powyższe Prezydent Miasta S. stwierdził, że na Z.B. jako właścicielu przedmiotowego pojazdu ciążył w 2002 obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Od powyższej decyzji Z.B. wniósł odwołanie, w którym zarzucił decyzji rażące naruszenie: - przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego -wynikającej z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady równego traktowania firm i obywateli polskich, według odwołania podatnik został dyskryminowany przez Urząd Miasta S. podczas ustalania prawdy obiektywnej, -zasad wyrażonych w art. 2, art. 6, art. 8-10, art. 28, art. 30, art. 61 art. 75 art. 78-81 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego, -art. 72 § 1 pkt 1-3 i art. 74 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, -przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przed wprowadzeniem zmian od 1 stycznia 2003 r., -art. 22 pkt 3 i art. 23 pkt 1 , art. 24 pkt 1 i 2, art. 25 pkt 1 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku. Mając powyższe uchybienia na uwadze, Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w tym zakresie. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że środki transportu stanowią majątek podatnika. Wywieziony z Polski pojazd na okres czasowego użytkowania został zarejestrowany na firmę białoruską, posiada rejestrację białoruską, a zarząd firmy ma siedzibę w B.. Podatek od środków transportu opłacony został na Białorusi. W ocenie skarżącego powyższe fakty skłaniają do postawienia tezy, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, a Rządem Republiki Białoruś w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatku od dochodu i majątku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].01.2004 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu w pełni podtrzymało argumentację organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...].11.2003 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa, a w szczególności : 1. art. 207 i art. 21 oraz art. 71§ 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 ze. zm.), 2. art. 22 umowy międzynarodowej pomiędzy Rządem Republiki Białoruś w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku sporządzonej w Mińsku w dniu 18 listopada 1992 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 120 poz. 534) w związku z art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz.483). We wniesionej skardze skarżący powtórzył w większości argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta S.. Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje, Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że decyzja wydana została bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i prawnych, będących właścicielami środków transportowych. W wypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności- art. 9 ust. 2 u.p.o.l. Obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty- art. 9 ust 3 upol. Natomiast obowiązek podatkowy wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został na stałe wycofany z ruchu (wyrejestrowany) lub zbyty- art. 9 ust. 4 upol. Z powyższego wynika, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych związany jest przede wszystkim z własnością środka transportowego, a ustawa podatkowa szczegółowo określa początek i koniec obowiązku podatkowego w tym podatku. Wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych ustawa wiązała w 2002 r. wprost ze zbyciem pojazdu albo z wycofaniem go z ruchu(wyrejestrowaniem). Mając to na uwadze, spór w przedmiotowej sprawie pomiędzy organami podatkowymi a skarżącym dotyczył ustalenia czy w przedmiotowej sprawie miało miejsce wyrejestrowanie lub zbycie pojazdu. Bezsporne ustalenie istnienia jednego lub drugiego faktu powodowało wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Wygaśnięcie obowiązku podatkowego od środków transportowych ustawa wiąże ze zbyciem pojazdu albo z wycofaniem go z ruchu. Z nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych wynika, że właścicielem pojazdu o nr rej. [...] w 2002 r. pozostawał Z. B.. Ustalenie SKO, że na nim spoczywa obowiązek podatkowy od środków transportowych nie narusza prawa. Podatek ten jest bowiem związany z prawem własności. Sytuacji tej nie zmienia umowa dzierżawy zawarta z PTH T. B. Z. a PZ T. z siedzibą w B.. Umowa dzierżawy nie powoduje wyzbycia się prawa własności. Mając powyższe na uwadze, nie można podzielić poglądu zawartego w skardze, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 9 ust. 1, 3 i 4 u.p.o.l. Drugim zdarzeniem powodującym wygaśnięcie obowiązku w podatku od środków transportowych był fakt wyrejestrowania pojazdu. W tej kwestii Sąd, zauważa, że do wygaśnięcia obowiązku podatkowego istotne było wydanie decyzji w sprawie wyrejestrowania pojazdu. Podnoszone przez skarżącego zarzuty w kwestii niewydania decyzji w sprawie wyrejestrowania pojazdu, w zgłaszanym przez skarżącego momencie, mogły być przez niego podnoszone w odrębnym postępowaniu administracyjnym dotyczącym wyrejestrowania pojazdu, w którym przysługiwały mu środki odwoławcze bądź skarga na bezczynność organu. Sąd, zgodnie z art. 134. § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z póź. zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy, w związku z czym nie mógł oceniać prawidłowości postępowania organu podatkowego w kwestii wyrejestrowania pojazdu. Sąd zauważa ponadto, że wyrejestrowanie pojazdu pozostawione jest inicjatywie właściciela pojazdu. Postępowanie administracyjne w tej sprawie wszczynane jest na wniosek ( §. 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów ( Dz.U. nr 59 poz. 632 ze zm.). Skarga podnosi, że ciągnik siodłowy został wyeksportowany i zarejestrowany za granicą. W związku z tym została spełniona przesłanka zawarta w art. 79 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 58 poz. 515 ze zm.), zgodnie z którym pojazd podlega wyrejestrowaniu, na wniosek jego właściciela, w przypadku wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zarejestrowany za granicą, lub zbyty za granicą. Jednakże z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby pojazd został wyrejestrowany na wniosek jego właściciela, pomimo informowania skarżącego przez Urząd Miasta S. o obowiązku złożenia stosownych dokumentów. Sąd zauważa ponadto, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty może toczyć się samodzielnie tylko wówczas, gdy nie toczy się postępowanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 3 ord. pod. Dlatego w wypadku, gdy przed zakończeniem postępowania o stwierdzenie nadpłaty organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie podatkowe dotyczące tego samego podatku, w którym stwierdzenia nadpłaty żądał podatnik, wszczęte na żądanie podatnika postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty staje się bezprzedmiotowe. Zakres tego postępowania zostaje w całości objęty zakresem postępowania podatkowego wszczętego z urzędu, obejmującego obliczenie przez organ podatkowy zobowiązania podatkowego i stwierdzenie nadpłaty lub określenie wysokości zaległości podatkowej. Sąd nie podziela stanowiska organów podatkowych w kwestii braku zastosowania cytowanej na wstępie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Białoruś. Zgodnie z art. 22 ust 3 cyt. umowy majątek, który stanowią środki transportu drogowego podlegają opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym znajduje się miejsce faktycznego zarządu przedsiębiorstwa. Miejsce faktycznego zarządu przedsiębiorstwa będącego właścicielem pojazdów (PTH T. – Z. B.) znajduje się na terytorium RP a zatem podatek od środków transportowych powinien być, w ocenie Sądu, płacony w Polsce. Ze względu na powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i tym samym skarga, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło