III SA/Wa 583/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Małgorzata Długosz – Szyjko (spr.), Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A. F.– J. i T. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ([...] złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jak wynika z akt sprawy Skarżąca – A. F. –J. nabyła w dniu [...] listopada 2002r. w drodze darowizny dokonanej przez rodziców lokal mieszkalny o wartości [...],- zł położony w W. przy ul. S.O. [...] (akt notarialny Rep: [...]). Notariusz nie pobrał podatku od darowizny w związku ze złożeniem przez nią oświadczenia o spełnianiu warunków do ulgi określonej w art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 28.07.1983r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz.U. 1997, Nr16, poz.89 ze zm.). W dniu [...] kwietnia 2003r. Skarżąca zbyła darowany lokal. Wcześniej w dniu [...] stycznia 2003 r. p. A.F. – J. nabyła lokal mieszkalny położony w W. przy ul. A.J. [...] o wartości [...],- zł, który w całości sfinansowany został środkami z kredytu mieszkaniowego (akt notarialny Rep: A nr [...]). Według oświadczenia Skarżącej środki ze sprzedaży darowanego lokalu położonego przy ul. S. O. [...] przeznaczone zostały na spłatę zaciągniętego kredytu. Urząd Skarbowy W. [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...] ustalił Skarżącej podatek z tytułu otrzymanej darowizny w kwocie [...] zł. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie zarzucając lakoniczność uzasadnienia decyzji organu I instancji, brak odniesienia do przedstawionych wyjaśnień i argumentów. Nieuwzględnienie postanowień art. 16 ust. 7 w/w ustawy. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, wskazując, iż art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn przewiduje zachowanie prawa do ulgi w przypadku zbycia otrzymanego w drodze darowizny lokalu przed upływem 5- letniego okresu tylko w przypadku, jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, a nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie innego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż wobec zakupu nowego lokalu mieszkalnego przed zbyciem lokalu darowanego Skarżąca nie zachowała określonego w art. 16 ust.7 6-ciomiesięcznego terminu, a ponieważ zbyła darowany lokal przed upływem 5- ciu lat od dnia nabycia, to zasadnie urząd skarbowy dokonał ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn. Na tę decyzję pismem z dnia [...] marca 2004r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie: • art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn – poprzez bezpodstawne pozbawienie prawa do ulgi podatkowej, • art. art. 120, 121, 180 i 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)- dalej ord. pod – poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji, błędne zastosowanie przepisów prawa i nieuwzględnienie wyjaśnień składanych przez skarżącą. Skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych decyzji i zwrot kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę nie uznał zgłoszonych zarzutów podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pozwala stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art.16 ust.7 ustawy z dnia 28.07.1983r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz.U. 1997, Nr16, poz.89 ze zm.) "nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji zbycie udziału w budynku lub lokalu na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych oraz zbycie budynku lub lokalu, jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, a nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie innego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia". W rozpatrywanej sprawie nie jest przedmiotem sporu pomiędzy stronami postępowania spełnienie warunku wystąpienia konieczności zmiany warunków mieszkaniowych. Spór dotyczy drugiego z wymogów, który dla zachowania prawa do ulgi musi być spełniony łącznie, tj. zachowania terminu do nabycia nowego lokalu. Niewątpliwie interpretując przepisy prawa podatkowego dotyczące ulg i zwolnień należy interpretować je ściśle, nierozszerzająco, bowiem zasadą jest powszechność opodatkowania i wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą być stosowane ściśle. Jednakże "ściśle" nie oznacza interpretacji zawężającej, gdyż taka interpretacja również nie odzwierciedla rzeczywistej treści przepisu i byłaby błędna. Dokonując gramatycznej wykładni art.16 ust 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić należy, iż wprowadzając obowiązek dotrzymania zakreślonego terminu dla zachowania ulgi, ustawodawca wymaga jedynie, by nabycie nowego lokalu, budynku lub uzyskanie pozwolenia na budowę nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia. Oznacza to, iż zachowany będzie ów termin także w takiej sytuacji, gdy nabycie nowego lokalu nastąpiło wcześniej niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia. Jednakże zauważając różnicę znaczeń określeń: " w ciągu sześciu miesięcy" i " nie później niż w ciągu sześciu miesięcy", stwierdzić należy, iż nie każdy przypadek wcześniejszego nabycia nowego lokalu czy budynku będzie wyczerpywał hipotezę przepisu art.16 ust 7 cyt. ustawy. Ustawa uzależnia bowiem prawo do zachowania ulgi w podatku, w przypadku zbycia lokalu nabytego w drodze darowizny, od zaistnienia łącznie drugiej okoliczności tj. by sprzedaż ta i zakup nowego mieszkania wynikał z konieczności zmiany warunków mieszkaniowych realizowanych w zbywanym lokalu otrzymanym w drodze darowizny. Musi więc występować związek przyczynowo- skutkowy między zbyciem lokalu nabytego w drodze darowizny lub spadku i nabyciem drugiego a koniecznością poprawy warunków mieszkaniowych. W rozpoznawanej sprawie- zdaniem Sądu- ten związek został wykazany, Skarżąca przedstawiając umowy kupna-sprzedaży obu lokali wykazała, że nabycie nowego lokalu opłacone w całości zostało kredytem, który jak wynika ze składanych przez nią wyjaśnień spłacony został ze środków uzyskanych ze zbycia lokalu otrzymanego w drodze darowizny. Strona wykazała także związek przyczynowy między zakupem nowego a zbyciem darowanego lokalu a koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych. Okoliczności tych wskazujących na spełnienie warunków dla zachowania ulgi nie kwestionują organy podatkowe, powołując jako uzasadnienie swojej decyzji wyłącznie niezachowanie wynikającego z ustawy terminu. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie -wobec treści art.16 ust.7 ustawy o podatku od spadków i darowizn (który nie wyklucza spełnienia wymogu zachowania terminu przy wcześniejszym nabyciu nowego lokalu) i wykazania wymaganych ustawą związków przyczynowo-skutkowych - odwrócenie sekwencji zdarzeń nie może stanowić podstawy do pozbawienia podatnika prawa do ulgi. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzając naruszenie art.16 ust.7 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz.U. 1997, Nr16, poz.89 ze zm.) na podstawie art. 145 par.1 lit. a) i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.