I OSK 356/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska (spr.), Wojciech Chróścielewski, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2004 r. sygn. akt 4/II SA/Po 1036/02 w sprawie ze skargi Mirosława T. na rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia 27 marca 2002 r. (.. ) w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 21.12.2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi Mirosława T. na rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia 27.03.2002 r. (...), w przedmiocie zwolnienia ze służby - uchylił ww. rozkaz oraz poprzedzający go rozkaz personalny (...) z dnia 28.02.2002 r. Komendanta Miejskiej Policji w Z. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, co następuje: Rozkazem personalnym z dnia 28.02.2002 r. wydanym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 45 ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji w związku z par. 1 - rozporządzenia Ministra SWiA z dnia 6.12.2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów (...) Komendant Miejski Policji w Z. zwolnił ze służby Mirosława T., powołując się na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Z. (...) zaliczające wymienionego wyżej do trzeciej grupy inwalidów, w związku z wypadkiem na służbie w dniu 8 marca 2001 r. Orzeczenie to utrzymane zostało w mocy przez Okręgową Komisję Lekarską. W związku ze złożonym odwołaniem, Komendant Wojewódzki Policji w G. utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy, zmieniając jedynie termin rozwiązania stosunku służbowego z dnia 15.03.2002 r. na 27.03.2002 r. Odnośnie ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby wyjaśnił, że kwestia ta może być rozstrzygnięta bądź w formie "uzupełnienia decyzji, bądź w trybie odrębnej decyzji. W złożonej od tej decyzji skardze do sądu, Mirosław T. zarzucił: - naruszenie przepisów zarządzenia M.S.W. w sprawie przebiegu służby policjantów, nakazującego załatwienie na dzień zwolnienia ze służby w Policji, wszelkich kwestii związanych ze służbą, a więc również sprawy nadgodzin. - naruszenie przepisów postępowania przez "błędne wskazanie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji", - nieprzeprowadzenie wymaganej przepisami "rozmowy kadrowej", - bezzasadne przyjęcie, że skarżący nie kwestionował zasadności zwolnienia ze służby. Uchylając zakwestionowany skargą rozkaz z dnia 27.03.2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podał, że naruszone zostały przez organ podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Nie może być bowiem uznane za uzasadnienie orzeczenia lakoniczne stwierdzenie, iż nie znaleziono podstaw do zmiany decyzji orzeczniczej Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej. Błędnie uznając, iż żądanie odwołanie nie dotyczy zasadności rozkazu, organ nie poczynił żadnych ustaleń i nie wyjaśnił, czy rozkaz z dnia 28.02.2002 r. został wydany zgodnie z przepisem. W tej sytuacji należało uznać, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem art. 107 par. 3 Kpa, a także art. 11 i 8 Kpa zawierających podstawowe zasady obowiązujące w postępowaniu administracyjnym. Od powyższego wyroku wniósł skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji w G. Domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, wnoszący skargę kasacyjną zarzucił ww. wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 i 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na niewzięciu pod uwagę treści art. 26 ust. 1 ustawy o Policji oraz przepisów rozporządzenia Ministra S.W. z dnia 9.07.1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania Komisji Lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych /Dz.U. nr 79 poz. 349/. W uzasadnieniu skargi, wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że stwierdzone przez sąd uchybienia, nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Podstawę prawną zwolnienia Mirosława T. ze służby, stanowił bowiem art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, który stanowi, że Policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia przez Komisję Lekarską trwałej niezdolności do służby. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9.07.1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania Komisji Lekarskich, prawo wnoszenia odwołań i sprzeciwu przysługuje wyłącznie funkcjonariuszowi. Zatem ostateczne orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, stwierdzające niezdolność policjanta do służby wiąże organy Policji. Zainteresowanemu policjantowi przysługuje prawo kwestionowania dokonanych ustaleń w postępowaniu przed sądem powszechnym, w trybie określonym przepisami tytułu VII dział III Kpc. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędy pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w par. 2 ww. przepisu. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w par. 2 ust. 183 nie zaistniała. W tej sytuacji niniejsza sprawa mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych zarzutami skargi kasacyjnej. Kwestionując zaskarżony wyrok uchylający rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. oraz poprzedzający go rozkaz Komendanta Miejskiego Policji w Z. z dnia 28 lutego 2002 r., wnoszący skargę kasacyjną ograniczył się do podniesienia zarzutu naruszenia przez Sąd przepisów postępowania tj. art. 134 o 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie skarżącego, stwierdzone przez Sąd uchybienia przepisom postępowania administracyjnego, nie mogły mieć żadnego wpływu na treść rozstrzygnięć w przedmiocie zwolnienia Mirosława T. ze służby. Podstawę zwolnienia stanowił bowiem przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, z którego wynika, iż policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia przez Komisję Lekarską jego trwałej niezdolności do służby. Orzeczenie to jest ostateczne i bezwzględnie wiąże organy Policji, wobec czego uzasadnienie rozkazu personalnego w kwestii zwolnienia ze służby może być lakoniczne. Przedstawiony wyżej zarzut należy uznać za nieusprawiedliwiony. Przede wszystkim należy przypomnieć, że w świetle ukształtowanej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosunki służbowe policjantów należą do kategorii stosunków administracyjnoprawnych. Stosuje się do nich zatem wszystkie zasady i gwarancje procedury administracyjnej chyba, że zostały przewidziane w tej mierze specjalne ustawowe wyłączenia, które w niniejszej sprawie nie miały miejsca. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej należy podzielić stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku, iż kontrolowane przez Sąd rozstrzygnięcia organu I i II instancji w kwestii zwolnienia ze służby Mirosława T., wydane zostały z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego oraz art. 107 par. 3 Kpa. Stosownie do brzmienia art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji państwowej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązkiem organów jest też jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji /zasada przekonywania/. Podstawę materialnoprawną zwolnienia policjanta Mirosława T. ze służby stanowi art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Przyczyną obligującą organy policji do zwolnienia policjanta ze służby w tym trybie, jest orzeczenie przez Komisję Lekarską trwałej niezdolności do służby. W aktach administracyjnych brak jest tego rodzaju orzeczenia, mającego rozstrzygające znaczenie w niniejszej sprawie. W sytuacji, kiedy w uzasadnieniu rozkazu z dnia 28.02.2002 r. Komendant Miejski Policji w Z. używa określenia, iż funkcjonariusz Mirosław T. został zaliczony do trzeciej grupy inwalidztwa, a organ odwoławczy w uzasadnieniu orzeczenia wymienia trwałą niezdolność do służby, nasuwa się wątpliwość czy określenia te są jednoznaczne z trwałą niezdolnością do pełnienia służby, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy. Tym bardziej, że w par. 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9.07.1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich (...) wymienione zostały określenia, które winny zawierać orzeczenia komisji lekarskich i wyjaśnienia dotyczące tych określeń. I tak określenie "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", nie stanowi przeszkody do dalszego sprawowania służby na innym stanowisku. Jedynie określenie "całkowicie niezdolny do służby", nie pozwala na pełnienie jakiejkolwiek służby w organach policji. Podzielić zatem należy stanowisko Sądu, iż nie zostały w niniejszej sprawie wyjaśnione podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia dotyczącego zwolnienia Mirosława T. ze służby. Brak jakichkolwiek ustaleń faktycznych uzasadniających zastosowanie art. 41 ust. 1 pkt 1, a także niekompletny materiał dowodowy, wskazują na naruszenie przez organy policji przepisów postępowania administracyjnego wskazanych przez Sąd i to w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadnym zatem było uchylenie przez Sąd kontrolowanych orzeczeń. Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.