I SA/Wr 311/03
WyrokWSA we Wrocławiu2004-12-21
Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Ludmiła Jajkiewicz, Maria Tkacz - Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest uprawniony do zaliczenia wpłaty dokonanej przez syndyka masy upadłości na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, proporcjonalnie do obu należności, zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy zobowiązanie podatkowe powstało po ogłoszeniu upadłości?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest uprawniony do zaliczenia wpłaty dokonanej przez syndyka masy upadłości na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, proporcjonalnie do obu należności, zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Odsetki za zwłokę powstałe po ogłoszeniu upadłości przysługują przeciwko masie upadłości i mogą być dochodzone bez przeszkód, a ich zaspokojenie nie narusza zasad postępowania upadłościowego ani nie prowadzi do pokrzywdzenia pozostałych wierzycieli.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki złożył skargę na postanowienie Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę. Skarżący domagał się zaliczenia całej wpłaty na należność główną, argumentując, że zarachowanie na odsetki narusza zasadę proporcjonalności w postępowaniu upadłościowym. Organ podatkowy podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na zastosowanie art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej oraz przepisy Prawa upadłościowego dotyczące zaspokajania długów masy upadłości.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz / sprawozdawca / Asesor WSA Maria Tkacz - Rutkowska Protokolant Anna Szokalska - Kruś po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości L. Fabryki A Spółka Akcyjna w L. na postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłat na zaległość i odsetki za zwłokę w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc kwiecień 2002 r. oddala skargę.
Syndyk masy upadłości L. Fabryki A Spółka Akcyjna w L. zaskarżył postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...]. o nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] o nr [...] w sprawie zaliczenia wpłaty z dnia [...] w kwocie [...] na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc kwiecień 2002 r., w tym na należność główną w kwocie [...] i na odsetki za zwłokę w kwocie [...].
W skardze z dnia [...] Syndyk masy upadłości wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej zarachowania kwoty [...] na odsetki za zwłokę, jako niezgodne z prawem.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że kwota [...] powinna być zarachowana na należność główną, a nie na odsetki za zwłokę. Jedną z zasad postępowania upadłościowego jest zasada proporcjonalności wyrażająca się proporcjonalnym zaspakajaniem wierzycieli zaliczanych do tej samej kategorii zaspokajania. Zarachowanie dokonanej wpłaty przez Urząd Skarbowy na odsetki za zwłokę i na należność główną, może prowadzić do pokrzywdzenia pozostałych wierzycieli. Tym samym, zdaniem skarżącego, przy wydaniu postanowienia doszło do naruszenia przesłanek z art. 204 § 1 pkt 1, art. 205 i art. 206 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 października 1934 r. (tj. Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.) - zwanego dalej Prawo upadłościowe.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę z dnia [...] wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu wraz z przytoczoną tam argumentacją.
W uzasadnieniu podniosła, iż postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy w L. Wydział V Gospodarczy (sygn. akt U - 17/00) ogłosił upadłość L. Fabryki A w L. Mimo to Spółka, jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych zobowiązana była do pobrania na ten podatek zaliczek i przekazania w ustawowym terminie na rachunek właściwego urzędu skarbowego. Dokonaną przez Syndyka masy upadłości w dniu [...] wpłatę Urząd Skarbowy zarachował zgodnie z art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ustawa Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) - zwanej dalej Ordynacją podatkową. Zdaniem Izby Skarbowej powyższy przepis ma zastosowanie przy rozliczaniu bieżących zobowiązań podatkowych przedsiębiorstwa w upadłości, do których stosuje się przepis art. 204 § 1 Prawa upadłościowego, gdyż zgodnie z tym przepisem długi masy upadłości, w tym podatki należne za czas po ogłoszeniu upadłości, powinny być zaspokajane, gdy tylko staną się wymagalne, w miarę wpływu potrzebnych sum do masy, co wynika z art. 205 Prawa upadłościowego. Dodatkowo Izba Skarbowa dodała, że wierzytelność z tytułu odsetek przypadająca od samego upadłego nie jest wierzytelnością, która ulega w myśl przepisów art. 168 Prawa upadłościowego zgłoszeniu do masy. Do tych należności nie ma również zastosowania art. 33 Prawa upadłościowego.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę. Natomiast pełnomocnik Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270- zwanej dalej u.p.s.a ).
Skarga nie jest zasadna. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, ani procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Spór między stronami dotyczy kwestii, czy Urząd Skarbowy był uprawniony do zaliczenia dokonanych przez Syndyka masy upadłości wpłat, nie pokrywających kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, proporcjonalnie na poczet obu tych należności, zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sąd, zakwestionowane przez Syndyka, stanowisko organów podatkowych jest prawidłowe.
W momencie ogłoszenia upadłości dłużnik traci prawo dysponowania swoim majątkiem.
Wszystkie długi upadłego, także zaciągnięte przez Syndyka, są zaspakajane z masy upadłości, według zasad określonych w art. 204 i art. 205 Prawa upadłościowego.
W przypadku dokonywania wpłat przez Syndyka na poczet zaległości podatkowych powstałych po ogłoszeniu upadłości brak jest przepisu, który zwalniałby organ podatkowy z obowiązku zastosowania art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 204 § pkt 1 Prawa upadłościowego w pierwszej kolejności zaspokojeniu podlegają między innymi wydatki połączone z zarządem i likwidacją masy upadłości, nie wyłączając podatków i innych danin publicznych. Jeżeli więc Syndyk dokonując czynności spowodował powstanie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych to należności te podlegają zaspokojeniu w pierwszej kolejności, w miarę wpływu potrzebnych sum do masy i dopiero, o ile w ten sposób nie zostaną uiszczone, są zaspakajane w drodze podziału (art. 205 Prawa upadłościowego).
W rozpatrywanej sprawie zobowiązanie podatkowe powstało po ogłoszeniu upadłości Spółki i zostało uiszczone przez Syndyka z opóźnieniem, w wyniku, czego powstały odsetki za zwłokę. Odsetki te, ponieważ powstały po ogłoszeniu upadłości, przysługują przeciwko masie upadłości i mogą być dochodzone bez przeszkód. Słusznie Izba Skarbowa zauważyła, że regulacja art. 33 § 1 Prawa upadłościowego nie ma w tym przypadku zastosowania. Art. 33 § 1 Prawa upadłościowego dotyczy wprost i jedynie odsetek od wierzytelności, przypadających od upadłego, które nie biegną w stosunku do masy od dnia ogłoszenia upadłości. Przyjęcie więc koncepcji Syndyka, w myśl której cała wpłata powinna być zaliczona na poczet kwoty należności głównej, oznaczałoby w konsekwencji koniec biegu odsetek za zwłokę. Rezultatem tego byłoby uprzywilejowanie upadłego w porównaniu z innymi podatnikami, a nie, jak twierdzi Syndyk, pokrzywdzenie pozostałych wierzycieli kosztem wierzycieli uprzywilejowanych.
Również główny cel postępowania upadłościowego - zapobieżenie dowolnemu i wybiórczemu zaspakajaniu przez dłużnika jednych wierzycieli kosztem innych, stoi temu na przeszkodzie.
Stwierdzić, zatem należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Wobec braku przesłanek do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 u.p.s.a. ją oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło