II SA/Łd 335/03
WyrokWSA w Łodzi2004-12-21
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Anna Stępień, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać inwestorowi wykonanie inwentaryzacji i opinii technicznej w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ignorując argumenty natury ekonomicznej i osobistej strony?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo, a nawet obowiązek, nakazać inwestorowi wykonanie niezbędnych opracowań (inwentaryzacji, opinii technicznej, projektu) w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Argumenty natury ekonomicznej czy osobistej strony nie mogą wpływać na legalność takiego rozstrzygnięcia, gdyż organy administracji i sądy nie mogą kierować się zasadami słuszności czy celowości w sprawach dotyczących naruszenia prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. i nakazała inwestorowi J. W. wykonanie i przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej i budowlanej, opinii o stanie technicznym oraz projektu na dokończenie robót budowlanych dotyczących przebudowywanego budynku mieszkalnego. Inwestor prowadził roboty bez pozwolenia na budowę, w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiada. J. W. wniósł skargę, podnosząc trudną sytuację materialną i rodzinną, która uniemożliwia mu wykonanie nałożonych obowiązków. Sąsiad Z. P. twierdził, że budynek nigdy nie istniał i narusza jego własność.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Łd 335/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie: NSA Anna Stępień (spr.) WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. W. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [..] Nr [..] (znak: [..]) w przedmiocie nakazu przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej oddala skargę. -
IISA/Łd 335/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [..] [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz.U. nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm. ), po rozpatrzeniu odwołań J. W. i Z. P. od decyzji z dnia [..] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., którą nakazano J. W. w terminie do dnia 31 maja 2003r. wykonanie i przedłożenie w siedzibie PINB w T. M. inwentaryzacji i oceny technicznej dotychczas wykonanych robót budowlanych i projektu na dokończenie robót i wykonanie ewentualnych zmian i przeróbek w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, dotyczących przebudowywanego budynku mieszkalnego na działce w S., uchylił zaskarżoną decyzję organu I-ej instancji w całości i nakazał J. W. wykonanie i przedłożenie w siedzibie PINB w T.:
- inwentaryzacji geodezyjnej wykonanych robót budowlanych,
- inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót budowlanych,
- opinii o stanie technicznym wykonanych robót budowlanych,
- na podstawie opinii technicznej na temat wykonanych robót budowlanych wykonanie projektu na dokończenie robót wraz z ewentualnymi zmianami i przeróbkami, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem,
dotyczących przebudowywanego budynku mieszkalnego na działce w S., w terminie do dnia 30 czerwca 2003r.
Zaznaczono, iż w/w opracowania winny być wykonane w 3-ech egz., we wszystkich branżach i przez osoby posiadające stosowne kwalifikacje potwierdzone uprawnieniami budowlanymi.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że na wniosek Z. P., zam. S, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie budowy budynku mieszkalnego na działce w S przez J. W.
W dniu 9 października 2002r. przeprowadzono wizję lokalną na przedmiotowej działce, w obecności inwestora, w trakcie której stwierdzono fakt prowadzenia robót budowlanych przy przebudowie budynku gospodarczego o wymiarach 5,10m x 8,00m, z przeznaczeniem na mieszkalny. W dniu kontroli wykonane były ściany parteru murowane z cegły ceramicznej i pustaków "Alfa", na ławach betonowych, strop żelbetowy oraz więźba dachowa ( bez pokrycia ). Budynek usytuowany jest w odległości 1,50 m od granicy z działką Z. P..
W/w przebudowa prowadzona jest przez inwestora bez pozwolenia na budowę.
W zaistniałej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. w dniu [..] postanowieniem nr [..] nakazał wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przy przebudowie budynku.
Na w/w postanowienie organu I-ej instancji zażalenie wniósł J. W., a organ odwoławczy w wyniku rozpatrzenia zażalenia postanowieniem z dnia [..] nr [..], z uwagi na brak formalny – brak określenia osoby zobowiązanej, uchylił zaskarżone postanowienie i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I-ej instancji postanowieniem nr [..] z dnia [..] nakazał J. W. wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych na działce w S., a organ odwoławczy, wskutek rozpatrzenia zażalenia na w/w postanowienie, postanowieniem nr [..] z dnia [..] utrzymał je w mocy.
W dniu [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. M. decyzją nr [..] nakazał J. W., w terminie do dnia [..], wykonanie i przedłożenie w siedzibie PINB w T. inwentaryzacji i oceny technicznej dotychczas wykonanych robót budowlanych i projektu na dokończenie robót i wykonanie ewentualnych zmian i przeróbek w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, dotyczących przebudowywanego budynku mieszkalnego na działce w S.
Od przedmiotowej decyzji organu I-ej instancji odwołania wnieśli J. W. i Z. P.
J. W. podnosi argumenty natury ekonomicznej i wywodzi z nich, iż nie jest w stanie wypełnić nakazu określonego w zaskarżonej decyzji. Z. P. twierdzi natomiast, że przebudowywany budynek nigdy nie istniał i, że narusza on jej własność, gdyż przesunięta została granica.
Organ odwoławczy po zapoznaniu się z dokumentami zawartymi w aktach i po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego oraz ustosunkowując się do argumentów odwołań, stwierdził, co następuje:
1/ Bezspornie ustalono, że inwestor nie posiada pozwolenia na budowę. Zatem sposób prowadzenia robót przez inwestora wypełnia przesłanki wskazane w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, dlatego organ nadzoru budowlanego - po uprzednim wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych postanowieniem nr [..], nakazał inwestorowi na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 wykonanie określonych niezbędnych opracowań w celu doprowadzenia przedmiotowych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Dlatego zaskarżona decyzja jest, w opinii organu odwoławczego, poprawna pod względem prawnym.
2/ Organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł nałożone na inwestora zaskarżoną decyzją obowiązki wyłącznie z uwagi na fakt, że były określone nieprecyzyjnie i niejednoznacznie. Nałożono bowiem obowiązek inwentaryzacji, nie określając, jaka to ma być inwentaryzacja, brak zaznaczenia, że inwentaryzacja budowlana winna zostać wykonana we wszystkich branżach, brak określenia, kto jest uprawniony do wykonania opracowań, brak zaznaczenia ilości egzemplarzy opracowań, jakie inwestor ma wykonać. Jednocześnie zmieniono termin wykonania obowiązku, określając nowy termin na dzień 30 czerwca 2002r., dłuższy i dogodniejszy dla zobowiązanego.
3/ Ustosunkowując się do argumentów odwołania J. W. organ odwoławczy stwierdził, że nie mają one wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie, gdyż ustawa - Prawo budowlane nie przewiduje dla organów nadzoru budowlanego kompetencji do uwzględniania przy rozpatrywaniu spraw argumentów natury ekonomicznej i osobistej stron.
Dodano ponadto, iż niewykonanie przez zobowiązanego obowiązku nałożonego przedmiotową decyzją w wyznaczonym terminie, pociągnie za sobą skutki określone w art. 51 ust. 2, tj. rozbiórkę obiektu. Natomiast w przypadku wykonania nakazu - stosownie do art. 51 ust. la, właściwy organ zobowiązany jest do wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót.
4/ Ustosunkowując się do argumentów odwołania Z. P. organ stwierdził, że fakt braku naniesienia obiektu na mapę nie jest wystarczającą okolicznością, by uznać, iż obiekt rzeczywiście nie istniał w terenie. Organ I-ej instancji w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 9 października 2002r. stwierdził, że charakter prowadzonych przez inwestora robót budowlanych wypełnia przesłanki określone przez ustawodawcę w art. 50 ust. 1 pkt 1, zatem zobligowany jest do prowadzenia sprawy w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, co wcale nie wyklucza, że w stosunku do obiektu nie zostanie orzeczona rozbiórka - w przypadku nie wykonania w określonym terminie przez zobowiązanego nakazów niniejszej decyzji. Natomiast do rozstrzygania w sprawie, którą odwołująca się określa jako najważniejszą, tj. w sprawie naruszenia własności, organ odwoławczy podniósł, iż nie jest kompetentny, gdyż roszczeń z tego tytułu odwołująca się może dochodzić na drodze powództwa cywilnego przed sądem powszechnym.
Reasumując, uznano, że inwestor prowadził roboty budowlane w sposób określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, dlatego organ nadzoru budowlanego - po uprzednim wstrzymaniu prowadzenia tych robót postanowieniem, nakazał inwestorowi w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 wykonanie określonych niezbędnych opracowań w celu doprowadzenia przedmiotowych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, dlatego orzeczono, jak w sentencji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. W. wnioskował o zwolnienie go z nałożonych decyzją obowiązków z uwagi na jego trudną sytuację rodzinną i materialną.
Podniósł, iż ma na utrzymaniu 6-osobową rodzinę, w tym troje dzieci w wieku szkolnym. Sam jest inwalidą I grupy, a jedyne źródło utrzymania stanowi renta, z której nie będzie w stanie wykonać nałożonych obowiązków. Sytuacja zmusiła go do podjęcia się remontu budynku i robót budowlanych, mających na celu stworzenie rodzinie lepszych warunków do zamieszkania.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wywodząc, jak w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1271 i nr 228 z 2003r., poz. 2261 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób, o którym mowa we wskazanym przepisie, dlatego też skarga została oddalona.
Sąd bada bowiem zaskarżoną decyzję, jak to wyżej podniesiono, jedynie z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności z obowiązującymi przepisami.
W sprawie dotyczącej niedopełnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie mogą mieć zatem znaczenia okoliczności, które zdecydowały o podjęciu inwestycji, bądź są związane z trudną sytuacją materialną i rodzinną skarżącego, która uniemożliwia wykonanie nałożonych obowiązków. Zarówno bowiem organy nadzoru budowlanego, jak i Sąd rozpatrując skargę, nie mogą kierować się zasadami słuszności, czy celowości, jak i zasadami współżycia społecznego. A tylko takie argumenty są podnoszone przez J. W. w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm. ), w brzmieniu obowiązującym na dzień 21 lutego 2003r.
Stosownie do treści art. 28 tejże ustawy - roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Artykuł 29 prawa budowlanego zawiera katalog obiektów i robót budowlanych, które nie są objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Budowy i roboty budowlane zwolnione przepisem art. 29 od konieczności uzyskania pozwolenia na budowę są jednak w dużym zakresie objęte obowiązkiem zgłoszenia ich właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, co wynika z treści art. 30 prawa budowlanego.
W przedmiotowej sprawie ustalono, iż J. W. w lipcu-sierpniu 2002r. w sposób samowolny przystąpił do wykonania przedmiotowych robót budowlanych związanych z przebudową istniejącego wcześniej obiektu budowlanego, gdyż skarżący nie ubiegał się o uzyskanie pozwolenia na budowę. Okoliczności tej J. W. nie kwestionuje. Roboty te były w toku.
W związku z powyższymi ustaleniami organ nadzoru budowlanego zobligowany był zastosować wobec inwestora sankcję przewidzianą art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, związaną ze wstrzymaniem prowadzonych robót, a następnie wydać decyzję w oparciu o art. 51 tego prawa, co też uczyniono ( por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 czerwca 1997r. sygn. IVSA 1450/95 – nie publik., z dnia 23 września 1999r. sygn. IISA/Łd 1760/96 – nie publik. i z dnia 17 grudnia 2001r. sygn. IISA/Wr 1936/00 – nie publik. ).
Wydanie przedmiotowej decyzji i nałożenie na inwestora określonych czynności i obowiązków ma na celu doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskanie pozwolenia na ich wznowienie. Decyzja jest bowiem konsekwencją podjęcia przez J. W. inwestycji bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. I jak to już wyżej podniesiono, nie mogą mieć wpływu na decyzję argumenty natury ekonomicznej czy osobistej strony.
Zgodzić się natomiast należy ze stanowiskiem organu, iż ewentualne naruszenia granicy przez inwestora, podnoszone przez Z. P. w odwołaniu od decyzji organu I instancji, pozostaje poza sferą regulacji przepisów Prawa budowlanego i poza zakresem kompetencji organów nadzoru budowlanego i winny być rozstrzygane przed sądem powszechnym.
Reasumując, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja nie narusza prawa i dlatego została ona oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło