VI SA/Wa 15/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz, sędziowie NSA Zdzisław Romanowski, Asesor WSA Andrzej Czarnecki /spr./, , Protokolant Beata Bińkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie: unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego oddala skargę VI SA/Wa 15/04 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] marca 2002 r M. Niemcy ,na podstawie art. 164 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 ze zm.) w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.), wystąpił o unieważnienie prawa z rejestracji [...] znaku towarowego słownego JODOX udzielonego na rzecz firmy B. AG dla towarów w klasie 5. Wnioskodawca jest uprawniony z rejestracji [...] znaku towarowego słownego JODID, chronionego w Polsce z pierwszeństwem od dnia [...] października 1994 r. Znak jest przeznaczony dla oznaczania produktów farmaceutycznych i preparatów do pielęgnacji zdrowia w klasie - 5. Ponadto wnioskodawca jest właścicielem znaku JODTHYROX [...] chronionego w Polsce z pierwszeństwem od dnia [...] czerwca 1991 r. przeznaczonego do oznaczania produktów farmaceutycznych i weterynaryjno - medycznych, jak również preparatów do pielęgnacji zdrowia. Zarejestrowany znak JODOX [...] z pierwszeństwem od dnia [...] grudnia 1997 r. przeznaczony jest do oznaczania leków przeznaczonych do leczenia schorzeń tarczycy - klasa 5. W ocenie wnioskodawcy znak JODOX jest podobny w rozumieniu art. 9 ust. 1 ustawy o znakach towarowych, a związku z tym istnieje możliwość wprowadzenia w błąd odbiorców towarów oznaczonych znakami Wnioskodawcy i B. AG. W szczególności znaki JODOX i JODID przeznaczone do oznaczania takich samych towarów - między innymi do leczenia tarczycy - są, w ocenie wnioskodawcy, myląco do siebie podobne. Na rozprawie przeprowadzonej przez Urząd Patentowy RP w dniu [...] września 2003 r. wnioskodawca dowodził, iż niebezpieczeństwa pomyłki nie niweluje fakt, że towary oznaczone znakami JODOX i JODID są sprzedawane na receptę, ponieważ oba preparaty zawierają inne stężenia jodu. Pacjent więc może pomylić preparaty oznaczone tak podobnymi znakami. Na poparcie swoich argumentów wnioskodawca powołał się na decyzję Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym z dnia [...] października 1995 r. unieważniającej prawa z rejestracji znaku [...] w związku z podobieństwem do znaku [...]. Uczestnik postępowania podtrzymując argumenty zawarte we wniosku powołał się na rejestrację podobnych do siebie znaków towarowych, jak [...] i [...];[...] i [...] oraz [...] podkreślając, iż preparaty oznaczone znakami JODOX i JODID są podawana pod nadzorem lekarza, a więc nie może dochodzić do pomyłki w ich zastosowaniu. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] września 2003 r. Nr [...], na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych w związku z art. 315 ust. 1 i 3 i art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej oraz art. 98 kpc, oddalił wniosek. Kolegium Orzekające oceniło, iż w świetle art. 164 ustawy Prawo własności przemysłowej (p.w.p.) wnioskujący o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słownego JODOX [...], zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia [...] grudnia 1997 r., ma interes prawny, gdyż jest właścicielem znaku JODID zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia [...] października 1994 r. tym bardzie, że oba znaki są przeznaczone do oznaczania takich samych produktów, w tym do oznaczania leków do leczenia schorzeń tarczycy. Jednakże Kolegium podzieliło stanowisko uprawnionego ze znaku JODOX, iż między jego znakiem a znakami JODID i JODTHYROX istnieją znaczne różnice pod względem fonetycznym i wizualnym, które nie pozwalają na ich mylenie przez odbiorców, mimo iż znaki te służą do oznaczania takich samych produktów. Dystrybucją leków zajmują się specjalistyczne placówki, jak apteki czy szpitale. Wprawdzie znak JODOX i przeciwstawione znaki JODID i JODTHYROX mają wspólny przedrostek JOD-, to jednakże mają różne końcówki wyróżniające je, w ocenie Kolegium, na tyle dostatecznie by nie dochodziło do pomyłek. Na powyższą decyzję M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów. Skarżący zarzuca decyzji rażące naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych oraz art. 77 ust. 1 i 4 kpa, a także błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i sprzeczność tych ustaleń z treścią rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego Urząd Patentowy pominą tą okoliczność, iż z produktów oznaczonych znakami przeciwstawionymi będą korzystali pacjenci, którzy na skutek podobieństwa w oznaczeniu tych produktów mogą je mylić w bezpośrednim zastosowaniu. Zdaniem skarżącego znak JODOX i JODID są myląco do siebie podobne, a w sytuacji zbieżności podobieństwa znaków i tożsamości towarów, które oznaczają, może dochodzić do niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia tych towarów. Skarżący powołując się na doktrynę i orzecznictwo dowodzi, iż ocena podobieństwa powinna być dokonana z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy towarów w zwykłych warunkach obrotu, mając na uwadze przeciętnego odbiorcę a nie fachowca, gdyż dla przeciętnego nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń. Tymi elementami są zarówno przedrostki JOD-, jak i przyrostki -OX, które występują we wszystkich trzech znakach. Nadto skarżący wywodzi, iż nazwy preparatów farmaceutycznych powinny znacznie różnić się oznaczeniami między sobą by nie dochodziło do niebezpieczeństwa ich mylenia. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosił o jej oddalenie. Urząd stwierdza, iż dokonując oceny podobieństwa znaków obu firm uwzględnił jednorodzajowość towarów, dla których oznaczenia znaki te są przeznaczone. Miał także na uwadze wspólne człony tych znaków JOD-, jednakże odmienne końcówki tych znaków -OX; -ID i część środkowa trzeciego ze znaków -THYROX - , w ocenie organu na tyle różnicują te znaki, iż nie powstanie ryzyko pomyłek co do źródła pochodzenia towarów. Zatem zarzut błędnej wykładni art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych organ uznał za nieuzasadniony. Nadto organ powołując się na warunki zbytu towarów oznaczanych powyższymi znakami podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje; Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła wżycie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), która art. 1 wprowadziła ustawę z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 2 ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), z dniem 1 stycznia 2004 r. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolą działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sad rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W myśl art. 257 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 ze zm.), na decyzje oraz postanowienia Urzędu Patentowego w sprawach, o których mowa w art. 255 (a do takich należy niniejsza sprawa), stronom przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, obecnie, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, w pierwszej instancji właściwym do rozpoznania jest wojewódzki sąd administracyjny. Zgodnie z art. 315 ust. 1 i ust. 3 wyżej wymienionej ustawy, prawa w zakresie znaków towarowych istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy i do praw tych stosuje się przepisy dotychczasowe, bowiem przepisy działu, w którym zawiera się ten przepis nie stanowią odmiennie. Ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, w myśl którego niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Stosownie do tego przepisu, przeszkodę do rejestracji stanowi prawo z rejestracji znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem, a w związku z tym, przy przeprowadzeniu skutecznego dowodu o spełnieniu przesłanek z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego z późniejszym pierwszeństwem stałby się skuteczny. Jednakże należy podkreślić, iż podobieństwo znaków i podobieństwo towarów czy usług, do oznaczania których znaki te są przeznaczone, nie oznacza jeszcze, że rejestracja znaku z późniejszym pierwszeństwem jest niedopuszczalna (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2002 r. II SA 3872/01). W ocenie Urzędu Patentowego okoliczność, iż zgłoszony do ochrony słowny znak towarowy (JODOX) ma jeden człon identyczny ze znakiem zarejestrowanym ze wcześniejszym pierwszeństwem (JODID), (JOD-) nie jest wystarczającą przesłanką do unieważnia prawa z rejestracji słownego znaku towarowego JODOX. Dokonując analizy podobieństwa wszystkich trzech znaków - JODOX, JODID oraz JODTHYROX - Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko organu. Znak towarowy JODOX posiada jedynie takim sam przedrostek, jak znak JODID - (JOD-) różniąc się zasadniczo końcówką- (-OX) od znaku JODID - (-ID). Natomiast od znaku JODTHYROX odróżnia go, dosyć rozbudowana, część środkowa tego ostatniego - (-THYR-). Powyższe różnice, mając na uwadze odbiór wizualny, jak i fonetyczny, odróżniają wszystkie te znaki w sposób, który nie może wprowadzać w błąd odbiorcy co do pochodzenia towarów. Powyższe rozważania, jedynie na płaszczyźnie podobieństwa znaku JODOX do znaków przeciwstawionych - JODID i JODTHYROX, uzasadniają poprawność stanowiska organu administracji zawartego w zaskarżonej decyzji co do stopnia podobieństwa tych znaków. Należy wskazać, iż drugi z zarzutów skarżącego, wyrażający się treścią zdania drugiego art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego znak uprawnionego z rejestracji mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów, jest co najmniej wątpliwy o ile nie wykluczony, albowiem doktryna i orzecznictwo w zakresie oceny podobieństwa odwołuje się do percepcji przeciętnego odbiorcy towaru. Otóż należy zauważyć, iż rynek lekarstw rządzi się pewną specyfiką. Znaki towarowe oznaczające leki (a do takich należy omawiany JODOX) mają przeważnie w nazwie określenie głównego składnika leku lub określenie kojarzone z przeznaczeniem (leczeniem konkretnego schorzenia). Wszystkie omawiane znaki towarowe określają lek służący, między innymi, do leczenia schorzeń tarczycy i zawierają jako składnik jod. Stąd przedrostki w tych znakach mają nazwę tego składnika. Jest bezsporne w sprawie, iż leki oznaczane tymi znakami towarowymi są ordynowane wyłącznie przez lekarza specjalistę - np: endokrynologa. Ich dystrybucja odbywa się również za pośrednictwem specjalisty - farmaceuty. Nie są to więc ogólnie dostępne towary, jak przykładowo leki ziołowe, które można nabyć bez recepty. Zatem, w ocenie Sądu w składzie orzekającym, obrót tymi towarami nie odbywa się w zwykłych warunkach, o jakich mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, bowiem nie można przyjąć, iż lekarz specjalista czy farmaceuta posiadają percepcję przeciętnego odbiorcy (konsumenta) tych towarów. Powyższe nie budzi wątpliwości także skarżącego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu skargi, jednakże zwraca uwagę na to, że leki te mogą być mylone podczas stosowania przez pacjenta, a może to mieć istotne znaczenie, w przekonaniu skarżącego, z uwagi na fakt, iż leki te produkowane są z różnym stężeniem jodu. Sąd opierając się wyłącznie na aktach sprawy wskazuje na fakt, iż leki oznaczane przeciwstawionymi znakami towarowymi JODID i JODOX są produkowane, każdy z nich, z różnym stężeniem jodu. Zatem potencjalne niebezpieczeństwo użycia któregokolwiek z leków, w nieodpowiedniej dawce jodu, nawet oznaczonych tym samym znakiem towarowym, jest niezależne od ich oznaczenia którymkolwiek ze znaków. W tych okolicznościach przestaje mieć zasadnicze znaczenie dla pacjenta nazwa leku, bowiem to nie ona może wprowadzić go w błąd co do jego dawkowania, lecz będzie się kierować, przy jego pobieraniu, oznaczeniem dawki jodu jaki lek ten zawiera. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz nie narusza przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.