II SA/Po 2841/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-12-20

Skład orzekający: Andrzej Zieliński, Barbara Drzazga, Stanisław Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, który został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, ale jest sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Organ administracji może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, nawet jeśli został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli realizacja tego obiektu jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji, gdy nie ma możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, właściwe jest zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i orzeczenie rozbiórki.
Stan faktyczny
Skarżący J. i W. Z. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Budynek został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak okazał się sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczał działkę pod zieleń izolacyjną. Organy administracji uznały, że mimo posiadania pozwolenia na budowę, sprzeczność z planem miejscowym uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, gdyż nie było możliwości zalegalizowania obiektu.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia NSA Stanisław Małek Protokolant ref. staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi J. i W. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę /-/B. Drzazga /-/A. Zieliński /-/St. Małek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] września 2002r. Nr [...] nakazał J. i W. Z. rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego na działce nr [...], położonej w P. przy ul. [...]. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji podano, że budynek gospodarczy w chwili wydania decyzji w stanie surowym otwartym, został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] października 1998r. wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w S.. Decyzją z dnia [...] lutego 2002r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta P. nr [...] z dnia [...] października 1997r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku gospodarczego w P. przy ul. [...], na działce nr [...], z powodu sprzeczności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. , zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta i Gminy w P. z dnia [...] sierpnia 1993r. (Dz. Urz. Woj. P . Nr 14, poz. 13). Zgodnie z ustaleniami tego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka nr 402/1 była przeznaczona pod zieleń izolacyjną. Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. nr [...] stwierdził z kolei nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] października 1998r. nr [...], skoro była ona sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji wskazał, że skoro przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie można go traktować jako samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego, ale należało zastosować przepis art. 51 prawa budowlanego, który pozwala na nałożenie określonych czynności w celu doprowadzenia takiej inwestycji do stanu zgodności z prawem. Brak jest natomiast przesłanek umożliwiających uregulowanie inwestycji zgodnie z prawem co daje podstawy do orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Zdaniem organu I instancji w sprawie istniały podstawy do nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego na podstawie wyżej cytowanego przepisu, bowiem decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego jako niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro zgodnie z tym planem, teren działki nr [...] jest przeznaczony w całości pod zieleń izolacyjną, to niemożliwym jest realizowanie na tej działce jakichkolwiek obiektów budowlanych. W odwołaniu od tej decyzji J. i W. Z. podnieśli, że wybudowany budynek gospodarczy nie jest samowolą budowlaną, a Rada Miasta P. podjęła uchwałę o przystąpieniu do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2002r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia faktyczne organu I instancji i wskazując na trafne zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego trwające prace nad zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, bowiem organy administracyjne orzekają na podstawie obowiązujących przepisów, a w chwili orzekania obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla miasta P. z dnia [...] sierpnia 1993r. Organ odwoławczy wskazał też na możliwość dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 160 kpa. J. i W. Z. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie w całości. Podobnie jak w odwołaniu skarżący podnieśli, że budowę rozpoczęli na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a budynek ma im pomagać w przeprowadzeniu działalności gospodarczej na terenie działki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia [...] grudnia 2004r. skarżący wskazali, ze Rada Miasta i Gminy P. uchwałą z dnia 25 lutego 2004r. nr XV/143/04 (ogłoszoną w Dz. Urz. Województwa nr 67, poz. 1482) zmieniła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i obecnie działka nr [...] jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Trafnie wskazał organ odwoławczy, że w niniejszej sprawie inwestorom nie można było uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymowali się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] października 1998r. nr [...]. Natomiast realizowanie obiektu budowlanego w sposób sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w chwili wydania zaskarżonej decyzji, wypełnia dyspozycję art. 50 i 51 prawa budowlanego, których ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami prawa. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony Uchwałą Rady Miasta i Gminy P. z dnia 31 sierpnia 1993r. (opublikowaną w Dz. Urz. Woj. Nr 14, poz. 16) przewidywała dla terenu działki nr [...] oznaczenie ZI – zieleń izolacyjną łęgowo – łąkową wokół cieku wodnego na bazie zieleni łąkowej produkcyjnej, z urządzonymi ścieżkami spacerowymi i możliwością małej rekreacji codziennej (jogging, ścieżki zdrowia). Ustalenia planu wykluczały realizację obiektów z wyjątkiem małej architektury charakterystycznej dla ścieżki zdrowia. Z powyższych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika więc, że na działce nr [...] nie mógł zostać wybudowany żaden obiekt budowlany poza wymienionym w art. 3 ust. 1c prawa budowlanego. Budynek gospodarczy wybudowany przez inwestorów do kategorii tych obiektów budowlanych nie należy, a organ odwoławczy trafnie uznał, że na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego należało nakazać rozbiórkę obiektu. Brak było bowiem podstaw do podjęcia próby zalegalizowania budynku w sposób określony w art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Miał rację organ odwoławczy podnosząc, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy było podjęcie prac nad zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy, a w dniu tym obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony Uchwałą Rady Miasta i Gminy P. z dnia 31 sierpnia 1993r. Z kolei zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Kontrola ta ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czynią to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. A zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne oparta jest na kryterium zgodności z prawem działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Oparcie jej na innych kryteriach, np. celowości jest niedopuszczalne, jeżeli ustawa expressis verbis nie stanowi inaczej. W tej sytuacji nie mogło mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia skargi przyjęcie przez Radę Miasta i Gminy P. uchwałą nr XV/143/04 z dnia 25 lutego 2004r. nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym działka nr [...] jest obecnie przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną. Skoro zatem zaskarżona decyzja była wydana zgodnie z prawem, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę oddalił. /-/B. Drzazga /-/A. Zieliński /-/St. Małek kk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło