II SA/Wr 862/02

Sygnatura akt II SA/Wr 862/02 WYROK W I MIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędziowie: SWSA Anna Siedlecka WSA Mieczysław Górkiewicz NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Protokolant: Anna Biłous po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi T. R. i A. F. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego nakazu rozbiórki pochylni stanowiącej część budynku mieszkalno-usługowego przy ul. B. [...] we W. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz każdego ze skarżących po 10 zł kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie możliwości wykonania zaskarżonej decyzji. IV. Sygnatura akt II SA/Wr 862/02 UZASADNIENIE Zawiadomieniem z dnia [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie realizacji pochylni przynależnej do budynku zlokalizowanego przy ul. B. [...] we W.. W wyniku oględzin przeprowadzonych przez służby nadzoru budowlanego w dniu [...]r. stwierdzono, że posiada ona nieprawidłowości. W związku z tym decyzją Nr [...]z dnia [...]r., wydaną zgodnie z art. 51 ust.l pkt 2 nałożono na inwestora Spółdzielnię Mieszkaniową "A" obowiązek doprowadzenia wybudowanej pochylni do stanu zgodnego z prawem. Obowiązek ten należało wykonać do dnia [...]r., a o jego powiadomić organ pierwszej instancji. Pismem z dnia [...]r. Prezes Zarządu SM "A" poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o fakcie wykonania nakazu wynikającego z decyzji Nr [...]z dnia [...]r. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...]r. stwierdzono, iż przy wejściach do lokali użytkowych inwestor poszerzył podest o [...], co spowodowało, że w tym miejscu jego szerokość wynosi [...]cm oraz wykonano odpowiedni spadek pochylni likwidując w ten sposób widoczne zastoiny wody opadowej. W dniu [...]r. przeprowadzono ponowne oględziny pochylni, a decyzją Nr [...] z dnia [...]r. wydaną zgodnie z art.51 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, organ pierwszej instancji nakazał inwestorowi rozbiórkę pochylni, uzasadniając wydane rozstrzygnięcie faktem nie wykonania obowiązków wynikających z decyzji Nr [...]. Od decyzji tej wniósł odwołanie inwestor, Spółdzielnia Mieszkaniowa "A". W piśmie skierowanym do organu odwoławczego strona skarżąca wskazała, iż argumenty Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki pochylni z powodu nie wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Nr [...]z dnia [...]r., są sprzeczne z jego wcześniejszym stanowiskiem przedstawionym w piśmie z dnia [...] r., skierowanym do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w którym organ pierwszej instancji stwierdza, "że dokonane oględziny potwierdziły wykonanie zaleceń". Stanowisko to zostało potwierdzone również w uzasadnieniu postanowienia Nr [...]. W dalszej części odwołania strona skarżąca wnosi uwagi do oględzin przeprowadzonych przez służby nadzoru budowlanego w dniu [...]r. oraz do uzasadnienia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wykonania traktu "pieszo-jezdnego" na odcinku ul. K. podkreślając przy tym, że zastrzeżenia dotyczące odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego były rozpatrywane przez organ odwoławczy administracji architektoniczno-budowlanej, który uchylił decyzje odmawiająca wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu przy ul. B. [...], przedstawiając szczegółowe uzasadnienie swojego stanowiska w tej sprawie. Decyzją z dnia [...]r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, po rozpatrzeniu odwołania przedstawicieli Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" od opisanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji jest pochylnia dla osób niepełnosprawnych usytuowana przy budynku mieszkalno-usługowym zlokalizowanym przy ul. B. [...]we W.. Zaprojektowana i wykonana przez inwestora pochylnia, zaznaczona jest na projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta W. Nr [...]z dnia [...]r. i stanowi integralną część zrealizowanej inwestycji. Decyzją Nr [...]z dnia [...]r., wydaną zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, organ pierwszej instancji nałożył na inwestora, Spółdzielnię 2 Sygnatura akt II SA/Wr 862/02 Mieszkaniową "A" obowiązek doprowadzenia wybudowanej pochylni do stanu zgodnego z prawem, w terminie do dnia [...]roku. Spółdzielnia pismem z dnia [...]r. o znaku [...] poinformowała organ pierwszej instancji o wykonaniu nałożonego na nią obowiązku. Fakt ten został potwierdzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzeniu stosownej kontroli, zarówno w piśmie z dnia [...]r. o znaku [...], jak i w uzasadnieniu postanowienia Nr [...]z dnia [...]r. o zawieszeniu postępowania w przedmiotowej sprawie. Zaprzeczeniem wcześniejszego stanowiska organu pierwszej instancji w tym względzie, jest decyzja Nr [...]z dnia [...]r. nakazująca rozbiórkę pochylni zgodnie z art. 51ust. 2 ustawy, który stanowi, iż w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót lub rozbiórkę obiektu lub jego części. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji decyzją nr [...]z dnia [...]r. zobowiązał inwestora do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wybudowanej pochylni, nie określając w sposób precyzyjny czynności, jakie zobowiązany ma w tym celu wykonać. W piśmie z dnia [...]r. przesyłającym zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreśla, zgodnie z wizją lokalną, że dokonane oględziny potwierdziły wykonanie zaleceń. W świetle tych okoliczności organ pierwszej instancji nie może wydać decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, który można stosować jedynie wówczas, gdy zobowiązany nie wykona ciążących na nim obowiązków. Wcześniejsze potwierdzenie wykonania zaleceń PINB jest więc sprzeczne z stanowiskiem tego organu, wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w przedmiocie prowadzonego postępowania administracyjnego. Decyzja organu pierwszej instancji z uwagi na powyższe okoliczności sprawy winna zatem ulec kasacji w postępowaniu odwoławczym. Mając na uwadze potwierdzenie wykonania obowiązków nałożonych decyzją nr [...]z dnia [...]r., które w zasadzie wyczerpuje przesłanki zawarte w art. 105 kpa, postępowanie w w/w sprawie winno być umorzone z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Na ostateczną w toku instancji administracyjnej decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyli T. R. i A. F.. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucili, że w sposób rażący decyzja narusza przepisy Prawa budowlanego. Skarżący podnoszą, że w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie ma mowy o żadnej pochylni, a przecież organ architektoniczno-budowlany może wydać decyzje tylko w zakresie zgodnym z tą decyzją. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o je oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest uzasadniona, choć z innych niż naprowadzone w niej przyczyn. Wskazać bowiem należy, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódz- J Sygnatura akt II SA/Wr 862/02 kie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa procesowego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych w dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. decyzją nr [...], przywołując w podstawie prawnej art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1, art. 84 ust 1 Prawa budowlanego, nakazał S.M. "A" doprowadzić pochylnię stanowiącą integralną część budynku nr [...]przy ul. B. do stanu zgodnego z prawem w terminie do [...]r., a o wykonaniu powiadomić Inspektorat. Decyzja ta została doręczona stronom i uzyskała przymiot ostateczności. W jej wyniku inwestor pismem z dnia [...]r. (nr [...]), skierowanym do PINB dla m. W. zawiadomił, że pochylnia, stanowiąca integralną część budynku przy ul. B. [...], została doprowadzona do stanu zgodnego z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dania 14 grudnia 1994 r.). Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, a w szczególności po dokonaniu wizji lokalnej w terenie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. nakazał rozbiórkę pochylni stanowiącej część budynku mieszkalno-usługowego przy ul. B. [...] we W.. W uzasadnieniu organ wskazał, że obowiązek nakazany decyzją nie został wykonany. W nawiązaniu do pisma organ wyjaśnił, że oględziny wykazały jedynie podcięcie podestu o wielkość [...] cm i poprawienie spadku pochylni ułatwiającego odprowadzenie wody opadowej. W stosunku do projektu budowlanego długość pochylni przedłużono o około [...]m (poza przejście pod budynkiem - na przedłużeniu ul. K.), o nieoznaczonej na rys. 4- rzucie parteru, szerokości pochylni. W "trakcie pieszo-jezdnym" na odcinku ul. K. wyeliminowano przejazd pod budynkiem przez zastosowanie blokady w postaci dwóch słupów (nie związanych konstrukcyjnie z budynkiem) bez uzgodnień z Miejskim Konserwatorem Zabytków. Na odcinku ul. B. [...] inwestor samowolnie zlikwidował chodnik - zastępując go pochylnią, bez uzgodnień z Zarządem Dróg i Komunikacji - zarządcą pasa drogowego przy ul. B. (dz. nr [...], obręb S. M.). W stosunku do przepisów § 298 ust. 4 i § 73 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 8 lutego 1995 r. nie spełnione zostały warunki techniczne związane z usytuowaniem obustronnych poręczy na wysokości [...]i [...]m od płaszczyzny ruchu (zgodnie z § 298 ust.4). W rzeczywistości odległości te wynoszą odpowiednio [...]m i [...]m - spocznikiem przed wejściami do lokali usługowych, nie spełniające wymagań zawartych w § 71 ust. 3, w kierunku wymaganej szerokości [...] m, w rzeczywistości wynoszącej [...] m, przy drzwiach otwartych do lokali usługowych: [...] m. Biorąc powyższe pod uwagę, a w szczególności bezpieczeństwo ludzi korzystających z pochylni usytuowanej przy ul. B. (przy braku 4 Sygnatura akt II SA/Wr 862/02 chodnika) o dużym natężeniu ruchu wszelkiego rodzaju pojazdów, zgodnie z przepisem art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, organ nakazał, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu. W świetle tego co powiedziano nie sposób przyjąć, aby aktualnie zgromadzone dowody w sprawie dawały podstawy do umorzenia postępowania po myśli art. 105 kpa. Wedle tego przepisu gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Natomiast mające zastosowanie w sprawie niniejszej przepisy Prawa budowlanego mówią wyraźnie, że jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. W razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, (art. 51 według obowiązywania na dzień wydawania decyzji ostatecznej). Należy zgodzić się ze stanowiskiem, że decyzja nakazująca doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem była bardzo ogólna i mało precyzyjna, ale pozostaje w obrocie prawnym, zatem obecnie należy wskazać, czy istotnie inwestor wykonał nałożone nią obowiązki, czy też nie, bo rozbieżność stanowisk organów obu instancji i zgromadzone w sprawie dowody są niezrozumiałe. Ponieważ zaś organ odwoławczy rozpoznaje sprawę samodzielnie, zatem jego obowiązkiem jest dokonanie analizy całości materiału dowodowego, zgromadzonego przez organ pierwszej instancji oraz rzetelna analiza obowiązujących w dacie wydawania decyzji ostatecznej przepisów prawa materialnego z możliwością uzupełnienia postępowania dowodowego, w razie potrzeby. Nie ulega wątpliwości, że decyzja organu drugiej instancji nie czyni zadość tym wymogom. Reasumując, wobec uznania, że skarżona decyzja narusza art. 105 kpa w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt lc ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak na wstępie. Charakter ocenianego rozstrzygnięcia uzasadnia odstąpienie od orzekania ojej wykonalności. 5