I OSK 271/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędziowie NSA Jerzy Bujko (spr.), Tomasz Zbrojewski, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Ol 205/04 w sprawie ze skargi Mirosławy i Kazimierza P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 19 listopada 2004 r. (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania oddala skargę kasacyjną . Decyzją z dnia 11 kwietnia 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło, że decyzja Burmistrza Miasta B. z dnia 17 listopada 1998 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości stanowiącej współwłasność Mirosławy i Kazimierza P. położonej we wsi W., składającej się z działek oznaczonych numerami 355/22, 355/23, 355/32 i 355/33 na osiem działek budowlanych i drogę oznaczoną numerem 355/42 została wydana z naruszeniem prawa. W związku z tą decyzją Mirosława i Kazimierz P. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. o przyznanie im odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wydania wskazanej decyzji Burmistrza B. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. zawiesiło postępowanie o odszkodowanie na podstawie art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa i wezwało małżonków P. do wystąpienia do sądu o ustalenie stanu prawnego działki nr 355/42. Zgodnie z zawartym pouczeniem Mirosława i Kazimierz P. wnieśli na nią skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ze względu jednak na niewyczerpanie środka odwoławczego w postaci wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Sąd, postanowieniem z dnia 24 listopada 2003 r. /I SA 2174/03/ odrzucił tę skargę. W dniu 3 listopada 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. pouczyło skarżących o prawidłowym trybie zaskarżenia postanowienia z 1 sierpnia 2003 r. i skarżący zgodnie z tym pouczeniem skierowali w dniu 7 listopada 2003 r. do tego Kolegium wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W następstwie rozpoznania tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia 19 listopada 2003 r. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 1 sierpnia 2003 r. Na postanowienie SKO w O. z 19 listopada 2003 r. Mirosława i Kazimierz P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając mu naruszenie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, iż skarżący złożyli w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w O. wniosek o ponowne rozpoznanie ich sprawy z uchybieniem ustawowego terminu, bez przywrócenia tego terminu i wyrokiem z dnia 16 grudnia 2004 r. uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził od organu na rzecz skarżących 200 zł kosztów postępowania. W motywach wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami art. 141 par. 2 w zw. z art. 127 par. 3 i art. 144 Kpa termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy biegnie od następnego dnia po dniu, w którym nastąpiło doręczenie lub ogłoszenie postanowienia. Błędne pouczenie o trybie zaskarżenia nie wpływa na bieg tego terminu, lecz może stanowić podstawę do jego przywrócenia. Ponowne, prawidłowe pouczenie strony o trybie zaskarżenia postanowienia nie może przedłużyć ustawowego terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W tej sytuacji rozpoznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze spóźnionego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy /art. 127 par. 3 Kpa/ bez przywrócenia terminu, stanowiło - zdaniem Sądu I instancji - naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia na mocy art. 145 par. 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. Wyrokowi temu zarzuciło naruszenie przepisów art. 145 par. 1 pkt 1c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu oraz niewskazanie jakie przepisy proceduralne zostały naruszone w postępowaniu prowadzonym przez SKO w O. Skarżące Kolegium podniosło, że wobec ponownego, właściwego poinformowania małżonków P. o trybie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wniosek taki został złożony w terminie i SKO w O. miało podstawy do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną w takiej sytuacji, zgodnie z przepisami art. 8 i 112 Kpa strona nie miała obowiązku składania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż rozpoznanie co do istoty spóźnionego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rażąco narusza prawo i powoduje, że postępowanie w tym zakresie jest nieważne. Sąd I instancji miał więc - ewentualnie - podstawy do stwierdzenia nieważności a nie do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z tych powodów wnosiło o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz organu wnoszącego skargę kasacyjną kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 1 sierpnia 2003 r. o zawieszeniu postępowania nie mogło być zaskarżone zażaleniem, gdyż SKO działa jako organ odwoławczy. Strona niezadowolona z jego treści mogła jednak wystąpić do tego Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym do wniosku o zastosowanie tego środka procesowego stosuje się odpowiednio postępowanie dotyczące odwołań /art. 127 par. 3 Kpa w zw. z art. 144 Kpa/. Odpowiednie stosowanie przepisów o odwołaniach oznacza, iż zgodnie z przepisem art. 129 par. 2 Kpa wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie lub gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie, od dnia jego ogłoszenia stronie. Wywody skargi kasacyjnej opierają się na założeniu, że w sytuacji mylnego pouczenia strony o sposobie zaskarżenia decyzji lub postanowienia termin do zaskarżenia rozpoczyna bieg od dnia zgodnego z prawem pouczenia o trybie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Pogląd ten jest jednak błędny. Mylne pouczenie strony nie powinno szkodzić jej, gdy strona zastosowała się do tego pouczenia /art. 112 Kpa/, lecz nie wpływa na bieg terminu do wniesienia środków zaskarżenia, który jest terminem ustawowym i rozpoczyna się od daty ściśle określonej w przepisach /por. art. 129 par. 2 i art. 141 par. 2 Kpa/. W rozpoznawanej sprawie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez SKO w O. mógł być wniesiony w terminie do dnia 8 września 2003 r. bowiem z tym dniem upływał czternastodniowy termin, którego bieg rozpoczął się od dnia doręczenia stronie w dniu 25 sierpnia 2003 r. postanowienia o zawieszeniu postępowania z dnia 1 sierpnia 2003 r. Termin ten nie przedłużył się na skutek właściwego pouczenia strony o trybie i terminie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, co nastąpiło w dniu 3 listopada 2003 r., a więc już po upływie tego terminu. Fakt mylnego pouczenia strony o trybie i sposobie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy /podobnie jak i o trybie i terminie wniesienia odwołania czy zażalenia/ nie wpływa na bieg terminu do wniesienia tego środka, lecz może stanowić podstawę do przywrócenia terminu. Warunkiem przywrócenia terminu jest, między innymi, złożenie wniosku z art. 58 par. 2 Kpa, co dotychczas w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło. Zgodnie z podanym ostatnio przepisem prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Skoro więc przyczyną uchybienia terminu przez małż. P. było ich błędne pouczenie, to termin do złożenia tego wniosku powinien biec od chwili prawidłowego pouczenia ich o obowiązku nie tylko złożenia wniosku z art. 127 par. 3 Kpa, lecz także prośby z art. 58 par. 1 i par. 2 Kpa, do czego organy były zobowiązane na podstawie art. 9 Kpa. Powyższe stwierdzenia prowadzą do wniosku, iż zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione. Wbrew ich treści zaskarżony wyrok wskazał przepisy, które zostały naruszone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na skutek rozpoznania spóźnionego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy bez wniosku o przywrócenie terminu i bez przywrócenia tego terminu. Skarga kasacyjna wprawdzie trafnie podniosła, iż merytoryczne rozpoznanie w tej sytuacji wniosku winno skutkować stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia a nie jego uchylenie /por. wyrok NSA z 4 czerwca 1982 r. - ONSA 1982 Nr 1 poz. 52/, lecz uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania, skoro w następstwie wyroku Sądu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. winno rozpoznać wniosek małż. P. o ponowne rozpoznanie sprawy łącznie z ewentualnie złożonym przez nich wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Z tych względów na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.