III SA/Łd 863/04
WyrokWSA w Łodzi2004-12-16
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może żądać zwrotu zasiłku dla bezrobotnych za okres, za który osoba uprawniona otrzymała świadczenie rehabilitacyjne, jeśli świadczenie rehabilitacyjne zostało przyznane po ustaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych i nie było ono wymienione w przepisach jako podstawa do uznania zasiłku za nienależnie pobrany w momencie jego wypłaty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie miał podstaw do żądania zwrotu zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ w momencie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez skarżącą, zasiłek ten nie mógł być uznany za nienależnie pobrany zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego wypłaty. Nawet po wejściu w życie nowej ustawy, która wymieniała świadczenie rehabilitacyjne jako podstawę do uznania zasiłku za nienależny, zastosowanie jej wstecznie do oceny sytuacji prawnej skarżącej naruszałoby zasadę niedziałania prawa wstecz.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał jej świadczenie rehabilitacyjne za okres, który częściowo pokrywał się z okresem pobierania zasiłku. Organy administracji uznały zasiłek za nienależnie pobrany i nakazały jego zwrot. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, argumentując, że w momencie pobierania zasiłku nie otrzymywała świadczenia rehabilitacyjnego, a pouczenia organów nie obejmowały takiej sytuacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu R. M. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska /spr./, Sędziowie NSA Janusz Nowacki, Asesor Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu R. M. z dnia [..] nr [..], 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [..] nr [..] Wojewoda [..], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) oraz art. 76 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. nr 99 z 2004 r. poz. 1001 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Starosty Powiatu R. M. z dnia [..] nr [..] w sprawie konieczności zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od dnia 18 grudnia 2002 r. do dnia 17 czerwca 2003 r. w kwocie 3.607, 30 zł - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wyjaśniono, iż M. W. została zarejestrowana jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. M. w dniu 10 grudnia 2002 r., nabywając prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 18 grudnia 2002 r. w wysokości 120 % zasiłku podstawowego, określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, na okres 6 miesięcy z uwagi na upływ okresu pobierania zasiłku.
Starosta Powiatu R. M., decyzją z dnia [..] nr [..], orzekł o utracie przez M. W. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 18 czerwca 2003 r.
W dniu 5 lutego 2004 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w R. M. wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, informujące, iż M. W. od dnia 15 listopada 2002 r. do dnia 9 listopada 2003 r. nabyła prawo do świadczenia rehabilitacyjnego.
W związku z powyższym Starosta Powiatu R. M, postanowieniem z dnia [..] nr [..] wznowił postępowanie w sprawie uprawnień M. W. do zasiłku dla bezrobotnych i decyzją z dnia [..] nr [..] orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznych z dnia [..] nr [..] i z dnia [..] nr [..], odmawiając jednocześnie przyznania M. W. statusu osoby bezrobotnej od dnia 10 grudnia 2002r.
W dniu 16 marca 2004 r. Starosta Powiatu R. M. wydał kolejną decyzję, orzekając o konieczności zwrotu zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia 18 grudnia 2003 r. do dnia 17 czerwca 2003 r. w kwocie 3607, 30 zł.
Od powyższej decyzji M. W. odwołała się, wnosząc o jej uchylenie.
Z uwagi na konieczność dokładnego ustalenia, za jaki okres należało ewentualnie zażądać zwrotu wypłaconego M. W. zasiłku, Wojewoda [..], decyzją z dnia [..] nr [..], uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy, Starosta Powiatu R. , wydaną w dniu [..] decyzją nr [..], orzekł o konieczności zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od dnia 18 grudnia 2002 r. do dnia 17 czerwca 2003 r. w kwocie 3607, 30 zł.
Od powyższej decyzji M. W. odwołała się, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniosła, iż w okresie pobierania zasiłku była osobą faktycznie bezrobotną i nie otrzymywała świadczenia rehabilitacyjnego. Świadczenie rehabilitacyjne przyznał jej Sąd, gdy nie była już uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych i dlatego nie można, w jej ocenie, twierdzić, że pobierała zasiłek dla bezrobotnych i świadczenie rehabilitacyjne w tym samym czasie. Nadmieniła, że Sąd rozstrzygając jej sprawę nie wypowiedział się w kwestii zasiłku dla bezrobotnych, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dokonał potrącenia z tytułu wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych. Podkreśliła, że zasiłek dla bezrobotnych pobierała w dobrej wierze, a do Powiatowego Urzędu Pracy w R. M. zgłosiła się ponieważ nie miała żadnych środków utrzymania.
Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje.
Zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.
Z akt sprawy wynika, iż M. W. została pouczona o warunkach nabycia i posiadania statusu osoby bezrobotnej, wykluczających możliwość posiadania statusu osoby bezrobotnej i pobierania zasiłku przez osobę uprawnioną do świadczenia rehabilitacyjnego. Pouczono ją również, iż osoba nie spełniająca warunków bezrobotnego traci status osoby bezrobotnej, a tym samym prawo do zasiłku oraz, że świadczenie wypłacone, pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jest świadczeniem nienależnym, podlegającym zwrotowi.
Wobec tego, iż nie można jednocześnie posiadać statusu osoby bezrobotnej, uprawnionej do zasiłku i pobierać świadczenia rehabilitacyjnego oraz, że M. W. została o tych okolicznościach wyraźnie pouczona, żądanie zwrotu zasiłku za okres od dnia 18 grudnia 2002 r. do dnia 17 czerwca 2003 r. jest uzasadnione, stosownie do treści przytoczonych przepisów art. 76 ust. 2 pkt. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Treść tego przepisu odpowiada dosłownie treści uchylonego z dniem 1 czerwca 2004 r. przepisu art. 28 ust, 2 pkt. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody [..] z dnia [...] nr [..] M. W. wniosła o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga jest zasadna .
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, iż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego przez organy administracji obu instancji i miało to wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny w sprawie nie jest sporny i nie budzi wątpliwości.
Skarżąca w okresie od 18 grudnia 2002 r do 17 czerwca 2003 r pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Decyzją z dnia [..] Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał skarżącej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 15 listopada 2002 r do 9 listopada 2003 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłacając to świadczenie nie dokonał pomniejszenia świadczenia o pobrany przez skarżącą zasiłek dla bezrobotnych.
Spór dotyczy możliwości żądania przez organ administracji zwrotu przez skarżącą pobieranego zasiłku dla bezrobotnych w sytuacji, gdy po ustaniu pobierania tego zasiłku skarżąca otrzymała wypłacone przez ZUS świadczenie rehabilitacyjne za okres pokrywający się z okresem pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Ocena legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wymaga dokonania interpretacji przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tj. Dz. U. z 2003 r nr 58 poz. 514 ze zm. ) zwaną dalej " ustawą o zatrudnieniu " oraz ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. nr 99 z 2004 r. poz. 1001 ze zm.) zwaną dalej " ustawą o promocji".
W dacie wydania decyzji przez organ I instancji obowiązywały przepisy ustawy o zatrudnieniu. Materialnoprawną podstawą do żądania zwrotu zasiłku dla bezrobotnych wypłaconego przez organ był art. 28 tej ustawy – zgodnie z którym - osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. ( ust. 1 ).
Za nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu ust. 1 uważa się:
1) świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach;
2) świadczenie wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie;
3) zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium, świadczenie przedemerytalne lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 29;
4) koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 16 ust. 4;
5) zasiłek lub świadczenie przedemerytalne wypłacone za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę;
6) świadczenie wypłacone z Funduszu Pracy za okres po śmierci uprawnionego.
( ust. 2 )
W uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie została wymieniona dokładnie podstawa żądania zwrotu zasiłku. Organ powołał się ogólnie na cytowany art. 28. Nie wskazano odpowiedniego ustępu i punktu tego przepisu.
Jest to błąd, ponieważ w takiej sytuacji nie zostało wyjaśnione - co w przypadku skarżącej organ uznał za spełnienie przesłanek wynikających z wymienionego wyżej przepisu.
Oceny zatem możliwości zastosowania tego przepisu, w tym poszczególnych ustępów i punktów do sytuacji skarżącej dokonuje Sąd w rozważaniach podanych poniżej.
Oceniając zatem treść cyt. art. 28 ustawy o zatrudnieniu i materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych - stwierdzić należy, iż skarżąca nie była poinformowana o sytuacji, w której w przypadku wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego za okres za który otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych będzie zmuszona do jego zwrotu. Ponadto świadczenie rehabilitacyjne wypłacono skarżącej po ustaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, skarżąca zatem nie pobierała obu świadczeń jednocześnie.
Nie mógł być zatem podstawą do żądania zwrotu art. 28 ust. 2 pkt. 1 tej ustawy.
W tym miejscu podnieść należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych zwracano uwagę na to, że art. 28 ust. 2 pkt. 3 ustawy o zatrudnieniu nie wymienia sytuacji, w której za świadczenie nienależne można byłoby uznać wypłacony zasiłek dla bezrobotnych za okres, za który osoba ta nabyła prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. W art. 28 ust. 3 tej ustawy wymieniono bowiem jako świadczenia wypłacone jednocześnie za ten sam okres co zasiłek - jedynie emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę szkoleniową i rentę rodzinną. Nie wymieniono świadczenia rehabilitacyjnego.
W pouczeniu skarżącej zawartym w "Informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy" ( k- 4 akt administracyjnych ) odniesiono się jedynie do emerytury lub renty.
Z uwagi na to, iż w treści art. 28 ust.2 pkt. 3 tej ustawy nie wymieniono świadczenia rehabilitacyjnego – podstawą takiego żądania nie mógł być art. 28 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu.
Okoliczności sprawy nie wskazują na to, aby w przypadku skarżącej można było zastosować pkt. 2, 4 , 5 i 6 cytowanego przepisu.
W tej sytuacji stwierdzić, należy iż organ I instancji wydając swoją decyzję naruszył przepis prawa materialnego , a to art. 28 ustawy o zatrudnieniu poprzez jego niewłaściwą interpretację , gdyż w dacie wydania decyzji przez organ I instancji skarżąca nie spełniała przesłanek wymienionych w tym przepisie.
Dzień wydania decyzji przez organ I instancji ( 31 maja 2004 r. ) był ostatnim dniem obowiązywania ustawy o zatrudnieniu.
W zakresie dotyczącym skarżącej, dniu 1 czerwca 2004 r weszła w życie ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. nr 99 z 2004 r. poz. 1001 ze zm.)
Przepisem przejściowym jest art. 146 tej ustawy – zgodnie z którym - sprawy, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym, podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych.
Z uwagi na to, że odwołanie skarżąca wniosła po wejściu w życie tej ustawy - sprawa winna być rozpatrzona według przepisów ustawy o promocji.
W tej ustawie podstawą materialnoprawną żądania zwrotu nienależnego świadczenia pieniężnego jest art. 76 ust. 1 i ust. 2 - zgodnie z którym - osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.( ust. 1 ).
Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się:
1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach;
2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie;
3) zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78;
4) koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41 ust. 6;
5) zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę;
6) świadczenie pieniężne wypłacone z Funduszu Pracy za okres po śmierci uprawnionego.( ust. 2 ) .
Jak wynika z treści cytowanego przepisu w ustawie o promocji - art. 76 ust. 2 pkt. 3 wymienia sytuację, w której za świadczenie nienależne należy uznać
wypłacony zasiłek dla bezrobotnych za okres, za który osoba ta nabyła prawo do
świadczenia rehabilitacyjnego jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie,
nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78;
Zdaniem organu odwoławczego – z uwagi na treść art. 146 ustawy o promocji do sytuacji skarżącej należy stosować przepis art. 76 ustawy o promocji, a skoro art. 76 ustawy o promocji wymienia świadczenie rehabilitacyjne – wypłacony zasiłek jest świadczeniem nienależnym.
Organ odwoławczy utrzymując zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy powołał jako podstawę prawną art. 76 ust. 1 i 2 ustawy o promocji również bez powołania się na poszczególne punkty ustępu 2 tego przepisu. W uzasadnieniu zacytował zarówno treść ust. 2 pkt. 1 jak i ust. 2 pkt 3 jako odnoszących się do sytuacji skarżącej.
Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić.
Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca była pouczona o warunkach nabycia i posiadania statusu osoby bezrobotnej ( pkt II ppkt 8 informacji – k- 4 akt administracyjnych), ale jak słusznie zauważyła skarżąca, to pouczenie nie dotyczyło przypadku skarżącej, która w dacie otrzymania zasiłku nie miała przyznanego świadczenia rehabilitacyjnego. Sam fakt, iż nabyła i posiadała status osoby bezrobotnej nie powodował automatycznie tego, iż w momencie otrzymania świadczenia rehabilitacyjnego wypłacony zasiłek stawał się świadczeniem nienależnie wypłaconym. Wypłacony zasiłek organ może uznać za świadczenie nienależne jedynie w przypadku wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 28 ustawy o zatrudnieniu lub art. 76 ustawy o promocji zgodnie z treścią art. 146 ustawy o promocji.
Pouczenie dotyczące konieczności zwrotu nienależnego świadczenia ( pkt IV ppkt 10 informacji k-4 akt administracyjnych) nie wymieniało jak wyżej wskazano przypadku otrzymania świadczenia rehabilitacyjnego.
Odnosząc się do treści art. 76 ust. 2 pkt. 1 ustawy o promocji stwierdzić należy , iż w sytuacji skarżącej nie można przyjąć, iż świadczenie pieniężne zostało wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania z uwagi na to, iż zasiłek dla bezrobotnych był wypłacany w momencie gdy skarżąca nie pobierała świadczenia rehabilitacyjnego. Użycie słów mimo zaistnienia okoliczności oznacza, iż art. 76 ust. 2 pkt. 1 ustawy o promocji dotyczy sytuacji w której zasiłek dla bezrobotnych jest wypłacany, chociaż osoba, która go otrzymuje pobiera jednocześnie świadczenie rehabilitacyjne, a jest pouczona, iż nie może pobierać jednocześnie dwóch tych świadczeń. Nie dotyczy to jak wyżej wskazano sytuacji skarżącej.
Brak zatem było podstaw do przyjęcia, iż skarżąca spełnia przesłanki wymienione w art. 76 ust. 2 pkt. 1 ustawy o promocji.
Odnośnie przesłanek zawartych w art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji stwierdzić należy, iż wprawdzie art. 146 ustawy o promocji wskazuje, iż w sytuacji skarżącej zastosowanie mają przepisy ustawy o promocji , bo odwołanie skarżąca wniosła po dniu wejścia w życie tej ustawy - to jednak do oceny sytuacji skarżącej pod względem obowiązujących przepisów prawa nie ma znaczenia moment wniesienia odwołania , a ma natomiast zasadnicze znaczenie moment pobrania świadczenia rehabilitacyjnego. Należy zwrócić bowiem uwagę, iż art. 76 ustawy o promocji ( podobnie jak art. 28 ustawy o zatrudnieniu ) rozpoczyna się od słów " osoba która pobrała nienależne świadczenie obowiązana jest do jego zwrotu ". Użycie przez ustawodawcę czasu przeszłego do czynności pobrania świadczenia oznacza, iż zamiarem ustawodawcy było dokonanie oceny sytuacji prawnej tej osoby według przepisów obowiązujących w dniu jego pobrania.
Z tym dniem bowiem i w momencie wypłacenia świadczenia rehabilitacyjnego wypłacony uprzednio zasiłek dla bezrobotnych staje się świadczeniem nienależnym zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy o promocji.
Skoro nie budzi wątpliwości, iż skarżącej świadczenie rehabilitacyjne zostało wypłacone w czasie obowiązywania ustawy o zatrudnieniu, a jak wyżej wskazano art. 28 ustawy o zatrudnieniu nie mógł być podstawą do żądania zwrotu zasiłku, gdyż wypłacony zasiłek w sytuacji wypłacenia świadczenia rehabilitacyjnego nie mógł być uznany za świadczenie nienależnie pobrane - stwierdzić należy, iż cyt. art. 76 ustawy o promocji również nie mógł być podstawą do żądania zwrotu świadczenia, pomimo tego, iż w ustawie o promocji w art. 76 ust. 2 pkt. 3 świadczenie rehabilitacyjne zostało już wymienione przez ustawodawcę.
W sytuacji skarżącej bowiem w dniu wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego wypłacony zasiłek dla bezrobotnych nie był świadczeniem nienależnym.
Skoro nie było to zatem świadczenie nienależne w dniu pobrania zasiłku rehabilitacyjnego i nie było to świadczenie nienależne w dniu wydania decyzji przez organ I instancji , to nie mogło stać się świadczeniem nienależnym w trakcie postępowania odwoławczego, mimo treści art. 146 ustawy o promocji.
Tego rodzaju bowiem interpretacja art. 76 ustawy o promocji stanowiłaby naruszenie zasady lex retro non agit .
Należy również zwrócić uwagę na to, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dokonał pomniejszenia świadczenia rehabilitacyjnego na zasadach określonych w art. 78 ustawy o promocji , bowiem w dacie przyznania skarżącej świadczenia rehabilitacyjnego obowiązywał art. 29 ustawy o zatrudnieniu, w którym również podobnie jak w art. 28 tej ustawy świadczenie rehabilitacyjne nie było wymienione. Niedokonanie zatem pomniejszenia świadczenia rehabilitacyjnego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynikało z braku podstawy prawnej do takiego pomniejszenia, a nie z zaniedbania dokonania tej czynności. Zatem art. 78 ustawy o promocji nie może mieć zastosowania w stosunku do skarżącej w nawiązaniu do art. 76 tej ustawy.
Stwierdzić zatem należy, iż organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa materialnego , a to art. 76 , i art. 146 ustawy o promocji w związku z art. 28 ustawy o zatrudnieniu i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, bowiem w sytuacji skarżącej brak było podstawy prawnej do żądania zwrotu wypłaconego zasiłku, zarówno w czasie obowiązywania ustawy o zatrudnieniu , jak i ( z uwagi na moment pobrania świadczenia rehabilitacyjnego ) – na gruncie obowiązywania ustawy o promocji.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji .
Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
p.h.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło