I SA/Ka 2079/03

Dnia 15 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA : Przemysław Dumana (sprawozdawca), Sędzia WSA : Krzysztof Winiarski, Protokolant : Monika Adamus, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 roku sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w B., działając na podstawie art. 216 § 1, art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami), stwierdziła, że odwołanie B. K. od decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] roku, nr [...], którą organ ten orzekł o odpowiedzialności podatkowej wyżej wymienionej, jako osoby trzeciej - członka zarządu "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. za pobrane a nie wpłacone przez Spółkę zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, zostało wniesione z uchybieniem terminu z art. 223 § 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu postanowienia Izba Skarbowa stwierdziła, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona B. K. w dniu [...] roku, co przesądza znajdujące się w aktach sprawy "zwrotne potwierdzenie odbioru". Wyjaśniła zarazem, że odwołanie od tej decyzji przesłane zostało listem poleconym nadanym w Urzędzie Pocztowym w B. w dniu [...] roku, co wynika z daty stempla pocztowego zamieszczonego na kopercie. Oznacza to zatem, że nie został zachowany 14 - dniowy termin, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy Ordynacja podatkowa, albowiem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] roku. Postanowienie to B. K. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniosła, że wydając zaskarżone postanowienie Izba Skarbowa oparła się jedynie na dacie stempla pocztowego znajdującego się na kopercie zawierającej odwołanie od decyzji z dnia [...] roku, natomiast zupełnie pominęła dowód nadania tej przesyłki, z której wynika, że nadano ją przed upływem terminu ([...] roku). Wskazała również, iż prowadzi postępowanie reklamacyjne mające na celu ustalenie kiedy faktycznie została nadana przedmiotowa przesyłka. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wyjaśnił, iż w piśmie z dnia [...] 2003 roku Urząd Pocztowy w B. potwierdził nadanie przedmiotowej przesyłki (listu poleconego) w dniu [...] roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż - wbrew jej wywodom - zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Skarga na powołane wyżej postanowienie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 z późniejszymi zmianami). Należy jednak zauważyć, że cytowana wyżej ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 roku, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm. w Dz.U. z 2002 roku, nr 240, poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 roku utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Dokonując zatem oceny z prawem zaskarżonego postanowienia należy w pierwszej kolejności wskazać, że zasadnicze znaczenie dla oceny, czy odwołanie od decyzji zostało wniesione w przepisanym terminie ma ustalenie daty jej doręczenia. Sposoby doręczania pism w trakcie postępowania podatkowego, w tym i decyzji, zostały określone w art. 144 - 154 Ordynacji podatkowej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że decyzja Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] roku, nr [...] została doręczona stronie skarżącej w dniu [...] roku. Okoliczność tę potwierdza bowiem znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie jej odbioru. Decyzja ta zawierała przy tym prawidłowe pouczenie co do terminu i trybu wniesienia odwołania. Zgodnie z brzmieniem powołanego wyżej art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, termin do wniesienia odwołania od decyzji upływał zatem w dniu [...] roku (piątek). Odwołanie to zaś, noszące datę [...] roku, zostało nadane listem poleconym nr [...] w Urzędzie Pocztowym w B. [...] w dniu [...] roku, o czym świadczy stempel na kopercie znajdującej się w aktach sprawy. Fakt nadania przesyłki poleconej w tym dniu został dwukrotnie potwierdzony przez Naczelnika Urzędu Pocztowego w B. (pismo z dnia [...] 2003 roku oraz z dnia [...] 2004 roku). Natomiast skarżąca pomimo twierdzeń zawartych zarówno w skardze jak i na rozprawie w dniu 5 października 2004 roku, a dotyczących prowadzonego przez nią postępowania reklamacyjnego i ewentualnego potwierdzenia nadania odwołania w dniu [...] roku, nie przedstawiła - mimo zobowiązania jej przez Sąd - jakichkolwiek dowodów potwierdzających, iż takie postępowanie było przez nią prowadzone. Również Naczelnik Urzędu Pocztowego w B. w powołanym wyżej piśmie z dnia [...] 2004 roku stwierdził, iż bezskuteczne okazały się próby skontaktowania ze skarżącą w celu wyjaśnienia dlaczego na dowodzie nadania przesyłki znalazła się data [...] roku. Powyższe świadczy jedynie o tym, że sama skarżąca nie podjęła żadnych działań w celu wyjaśnienia tych rozbieżności i potwierdzenia, iż odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej nadane zostało przez nią w terminie określonym w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z kolei z nadesłanej do Sądu "kontrolki zużycia nalepek R" jednoznacznie wynika, iż przesyłka polecona o nr [...] nadana została w Urzędzie Pocztowym w B., ul. [...] w dniu [...] roku. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności jest zatem poza sporem, że wspomniane odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (4 dni po terminie). Podkreślenia również wymaga, że strona, która uchybi terminowi do wniesienia środka odwoławczego może, gdy uważa, że nastąpiło to bez jej winy, wnosić o jego przywrócenie. Skarżąca jednak z możliwości takiej nie skorzystała i nie wniosła prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym organ odwoławczy, wobec braku wniosku skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu, zobowiązany był w ramach wstępnej kontroli dopuszczalności odwołania stwierdzić, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uchybienie terminu do jego wniesienia. W myśl bowiem art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej wniesienie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu jest jedną z koniecznych przesłanek przywrócenia terminu. Bez takiego wniosku organ nie ma podstawy prawnej do działania w tym zakresie. W art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej ustanowione zostały jeszcze inne przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, żeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Jedną z przesłanek jest dochowanie przez stronę siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Ponadto w myśl art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku swojej winy, który jest kolejną przesłanką przywrócenia terminu. Powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności. Przywrócenie nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7- 8, poz. 144). W świetle dotychczasowych ustaleń niepodobna więc uznać, iż zaskarżone postanowienie narusza prawo. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował bowiem obowiązujące w tym zakresie przepisy. W sumie zatem Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, nie dopatrzył się naruszeń w tym zakresie i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.