II SA/Wa 330/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Asesor WSA Joanna Kube (spr.) Asesor WSA Jacek Fronczyk Protokolant Iwona Maciejuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J. J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. J. G. od decyzji Prezydenta m. O. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu wymienionego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w O., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynika z akt sprawy decyzją Komendanta [...] Milicji Obywatelskiej w O. z dnia [...] grudnia 1970 r. J. G., otrzymał przydział mieszkania służbowego przy ul. [...] w O. W dniu [...] sierpnia 2003 r. wszczęte zostało postępowanie o wymeldowanie wymienionego z tego lokalu. Z wnioskiem w tej sprawie wystąpiła była żona skarżącego A. G. podnosząc, że nie zamieszkuje on w tym lokalu od 14 lat i nie uiszcza żadnych opłat. Małżeństwo między nimi zostało rozwiązane wyrokiem Sądu Rejonowego w O. – Sąd Rodzinny z dnia [...] maja 1989 r. W dniu [...] grudnia 1990 r. J. G. zawarł związek małżeński z M. L., które zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w W. Wydział [...] Rodzinny z dnia [...] października 2003 r. sygn. akt [...]. W ocenie organu odwoławczego w sprawie spełniona została przesłanka opuszczenia lokalu. Za niesporne uznano, że J. G. opuścił miejsce pobytu stałego w roku 1999 r. z zamiarem zmiany miejsca pobytu i założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów w innym miejscu tj. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w O.. Ustalenia te zostały dokonane w oparciu o wyjaśnienia samego J. G., który oświadczył w dniu [...] września 2003 r. i [...] listopada 2003 r. (k. 14, 23 akt adm.), że w lokalu przedmiotowym nie mieszka w związku z zawarciem nowego związku małżeńskiego, a po jego rozwiązaniu przebywa u swojej siostry. Organ odnosząc się do faktu, że w trakcie toczącego się postępowania o wymeldowanie J. G. usiłował ponownie zamieszkać w miejscu zameldowania, co zostało udaremnione przez byłą żonę przez wymianę zamków w drzwiach, wyjaśnił, że sam zamiar powrotu do miejsca zameldowania nie wystarczy, aby przyjąć, że nie została spełniona przesłanka dobrowolnego opuszczenia lokalu. Zdaniem organu J. G. nie podjął przewidzianych prawem środków w celu powrotu do lokalu, a próba ponownego zamieszkania została podjęta na użytek toczącego się postępowania o wymeldowanie. W skardze do Sądu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przewidzianych. Zaskarżonej decyzji zarzucono brak uwzględnienia faktu, iż skarżący w dniu 14 listopada 2003 r. wymienił zamki w drzwiach lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. i w nim zamieszkał. Zdaniem wnoszącego skargę, oznacza to, że skarżący miał nie tylko zamiar takiego powrotu, lecz powrotu tego dokonał. Jednakże na skutek bezprawnych działań byłej żony polegających na wymianie drzwi został usunięty z przydzielonego mu lokalu służbowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw faktycznych i prawnych do zmiany zajętego w zaskarżonej decyzji stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w którym od 19 czerwca 2002 r. nie występuje już, z mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (ogłoszonego w Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716), przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu. Czyli, jeżeli osoba posiadająca dotychczas uprawnienie do przebywania w lokalu opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania, to od dnia 19 czerwca 2002 r. wystarczającą i jedyną przesłanką do wymeldowania jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania. Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku wskazał, że ewidencja ludności, na którą składa się również instytucja wymeldowania, służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – wyrok z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt V SA 1496/00 - LEX nr 54454). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 LEX nr 50123). Opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar, który da się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. W ocenie Sądu, okoliczność opuszczenia przez skarżącego lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. została przekonywująco i zgodnie z zasadami poprawnego wnioskowania wykazana przez Wojewodę [...]. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje również, że skarżący nie ma zamiaru na stałe przebywać w przedmiotowym lokalu, a jego centrum życiowym stało się inne miejsce. Samo werbalne deklarowanie takiego zamiaru nie ma w sprawie decydującego znaczenia, skoro nie zostało poparte żadnymi konkretnymi działaniami, wolę taką urzeczywistniającymi. Zamiaru przebywania na stałe w spornym lokalu nie da się wywnioskować z podjętej, w toku sprawy o wymeldowanie, incydentalnej i nieskutecznej próby ponownego powrotu do lokalu po kilku latach w nim nieobecności. Niekwestionowana przez strony okoliczność nieprzebywania przez skarżącego od wielu lat w miejscu stałego zameldowania wskazuje, że faktycznym jego zamiarem nie jest zamieszkiwanie w tym lokalu z zamiarem pobytu stałego. Należy zwrócić uwagę, że w sprawie tej skarżący wobec, jak twierdzi bezprawności pozbawienia go dostępu do lokalu przez byłą żonę, mógł się domagać ochrony posiadania w drodze powództwa posesoryjnego do sądu powszechnego. Tylko w wypadku jego uwzględnienia można byłoby przyjąć, że opuszczenie lokalu było pozbawione dobrowolności. Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów według norm przewidzianych, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.