I SA/Rz 320/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Surmacz Sędziowie NSA Maria Serafin-Kosowska NSA Bożena Wieczorska /spr./ Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2004r. nr [...], II. określa, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej J. B. kwotę 200 zł. (słownie dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 320/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia (...) lipca 2004r. (nr (...)) Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpoznaniu odwołania J. B. - utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) maja 2004r. (nr (...)) w sprawie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lipca 2001r. do grudnia 2002r. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Urząd Skarbowy w S. przeprowadził kontrolę działalności wykonywanej przez podatniczkę w zakresie wykonywania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Po zakończeniu czynności kontrolnych sporządzono protokół, z którym zapoznany został pełnomocnik podatniczki - J. F. Następnie przeprowadzono postępowanie podatkowe, przy czym zarówno postanowienie z dnia (...) września 2003r. (nr (...)) o wszczęciu postępowania, jak i decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego wydane w tym postępowaniu w dniu (...) października 2003r. (nr (...)) określające zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za okres od lipca 2001r. do grudnia 2002r. zostały doręczone w/w pełnomocnikowi J. F., który wniósł odwołanie od powyższych decyzji. Postanowieniami z dnia (...) grudnia 2003r. (nr (...)) Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność odwołania. Organ ten uznał bowiem, że udzielone przez stronę pełnomocnictwo dla J. F. nie upoważniało do występowania w postępowaniu odwoławczym, a braków formalnych strona nie uzupełniła. Pismem z dnia 31 grudnia 2003r. (które wpłynęło w dniu 5 stycznia 2004r. do Urzędu Skarbowego) J. B. wystąpiła o wznowienie postępowania, ze względu na fakt, iż nie uczestniczyła w postępowaniu podatkowym. Decyzją z dnia (...) maja 2004r. (nr (...)) - wydaną w ponownie prowadzonym postępowaniu - Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wznowienia postępowania podatkowego dotyczącego określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za okres od lipca 2001r. do grudnia 2002r. Stanowisko swe uzasadnił tym, iż decyzje w sprawie podatku VAT za w/w okres zostały doręczone J. F., który nie był umocowany do reprezentowania podatniczki w postępowaniu podatkowym. Brak skutecznego doręczenia decyzji stronie spowodował, że decyzje te nie weszły do obrotu prawnego. Stosownie do treści art. 240 § 1 ordynacji podatkowej wznowienie postępowania może nastąpić tylko w sprawach zakończonych decyzją ostateczną tj. taką, od której nie służy odwołanie. Skoro decyzje, co do których podatniczka żąda wznowienia postępowania, nie weszły do obrotu prawnego, to znaczy, iż nie została spełniona podstawowa przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania podatkowego. Decyzją z dnia (...) lipca 2004r. - która jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie - Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i podzielił jego argumentację, iż doręczenie decyzji J. F., który nie był pełnomocnikiem podatniczki, spowodowało iż doręczenie takie nie wywołało skutków prawnych. Za błędne uznał Dyrektor Izby Skarbowej twierdzenie odwołania, iż stwierdzenie niedopuszczalności odwołania potwierdza ostateczność decyzji organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego niedopuszczalność odwołania została związana z ustaleniem, iż odwołanie zostało złożone przez osobę nieuprawnioną do występowania w imieniu strony. Decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 października 2003r. nie weszły do obrotu prawnego, a zatem nie można ich uznać za akt administracyjny, a tym samym również nie można wznowić postępowania podatkowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania i wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew stanowisku organów podatkowych w obrocie prawnym funkcjonują ostateczne decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) października 2003r. Decyzje te zostały skutecznie wprowadzone do obrotu, znajdują się w posiadaniu skarżącej, a potwierdzenie ich doręczenia znajduje się w aktach sprawy. Fakt, że zostały one doręczone osobie nieuprawnionej do odbioru nie przesądza o tym, że decyzje te nie zostały w ogólne doręczone. Przepis art. 212 ordynacji podatkowej mówi o doręczeniu decyzji, a nie o doręczeniu jej stronie. Wskazując w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej jako przyczynę wznowienia postępowania brak udziału strony, bez jej winy, w postępowaniu, ustawodawca założył, że mieści się w tym wadliwe doręczenie decyzji stronie. Przyczyną dającą organowi podatkowemu asumpt do wykazywania niepoprawności doręczenia decyzji było złożenie odwołań od nich, nie zaś samodzielne stwierdzenie przez organ I instancji nieprawidłowości doręczenia. Gdyby zatem nie złożono odwołań, decyzje organu I instancji uprawomocniłyby się, a wówczas zaistniałaby podstawa do wznowienia postępowania. Tak więc okoliczność nie mająca związku z trybem doręczenia decyzji spowodowała refleksję organu podatkowego co do skuteczności doręczenia decyzji organu I instancji. Za błędne uznała strona skarżąca stanowisko organów podatkowych, iż decyzje nie zostały wprowadzone do obrotu prawnego. Decyzje te znajdują się faktycznie w posiadaniu skarżącej, a zatem zostały jej doręczone, jednakże z naruszeniem trybu doręczeń. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania od tych decyzji spowodowało, iż stały się one ostateczne, bowiem nie przysługuje od nich odwołanie (art. 128 ordynacji podatkowej) co uzasadnia wznowienie postępowania. Za błędne uznała strona stanowisko organów podatkowych, iż decyzja nie doręczona - nie istnieje. Decyzje te istnieją, skoro skarżąca ma ich w swym posiadaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca wznowienia postępowania dotyczącego określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za miesiące od lipca 2001r. do grudnia 2002r. Okolicznością bezsporną między stronami jest to, że skarżąca J. B. (poprzednio: F.) faktycznie nie uczestniczyła w postępowaniu podatkowym zakończonym decyzjami z dnia (...) października 2003r. (nr (...)). Sporne jest natomiast, czy decyzje te stały się ostateczne. Z akt sprawy wynika, że decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) października 2003r. (nr j.w.) adresowane do J. F. (później: B.) i określające jej zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za okres od lipca 2001r. do grudnia 2002r. zostały doręczone J. F.. Następnie zaś organ odwoławczy postanowieniem z dnia (...) grudnia 2003r. (nr (...)) także adresowanymi do J. F. - stwierdził niedopuszczalność odwołania. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania jest - stosownie do treści art. 228 § 2 ordynacji podatkowej - postanowieniem ostatecznym, którego wydanie powoduje, że decyzja nieostateczna nabiera waloru decyzji ostatecznej (por. J.Zimmermann: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 1998, s.278). Powyższe postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) grudnia 2003r. (nr j.w.) nie były zaskarżone do sądu administracyjnego. W tej sytuacji należy stwierdzić, że decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) października 2003r. (o nr j.w.) stały się ostateczne, co sprawia, iż odmowa wznowienia postępowania podatkowego zakończonego w/w decyzjami tylko z tego powodu, iż nie zakończono sprawy decyzjami ostatecznymi jest nieuzasadniona. Wobec powyższego organy podatkowe winny - dokonując dalszej oceny przesłanek wznowienia postępowania podatkowego - rozważyć czy w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, na którą powołuje się strona i o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 o.p.) oraz czy występując z podaniem o wznowienie postępowania podatkowego strona dochowała terminu, o którym mowa w art. 242 § 1 o.p. W uwzględnieniu powyższych wywodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. nr 1270, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.