III SA/Wa 1208/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Jerzy Płusa, Asesor WSA Marta Katarzyna Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie: podatku od nieruchomości za 2004 r. 1) Uchyla zaskarżoną decyzję; 2) Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. IIISA/Wa1208/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2004r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpatrzeniu odwołania A. W., uchyliło decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] lutego 2004r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2004r., w części dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości od gruntu w kwocie 358,60 zł i orzekło o wymiarze podatku rolnego w kwocie 0,00 zł oraz w części dotyczącej wysokości zobowiązania pieniężnego na rok 2004 i orzekło, iż wysokość zobowiązania pieniężnego na rok 2004 wynosi 573,00 zł , a poszczególnych rat I i II po 232,90 zł, a III i IV po 53,60 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż jak wynika z wypisu z ewidencji gruntów A. i H. W. byli współwłaścicielami działki o powierzchni [...] ha., sklasyfikowanej jako użytki rolne zabudowane B-R klasy VI i klasy V. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym ( tekst jednolity Dz. U. z 1993r. Nr 94, poz. 431 ze zm. ) ,opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegały grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Jak wynikało z art. 12 ust.1 pkt 1 powoływanej ustawy, zwolnieniem ustawowym objęte zostały grunty klasy V, VI i VIz. Ponieważ działka sklasyfikowana została jako użytek rolny B-R - klasy Vi i V, należało stwierdzić, iż korzystała ona z ustawowego zwolnienia od podatku rolnego na mocy w/w. przepisu ustawy o podatku rolnym. W zakresie opodatkowania znajdującego się na gruncie budynku i zaliczenia go do kategorii "mieszkalny" bądź "pozostały" - na gruncie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U.z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), SKO powołało znajdującą się w aktach sprawy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] września 1997r. nr [...] o udzieleniu A. i H. W. pozwolenia na użytkowanie budynku letniskowego, na działce położonej we wsi D. Organ odwoławczy odwołał się do treści przepisu art. 1a ust.1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r., z którego wynikało, iż użyte w tej ustawie określenie "budynek" oznaczało " obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego(...)", a skoro tak, to w ocenie SKO zasadnym wydało się stosowanie tych przepisów przy wymiarze podatku od budynku na podstawie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez przyjęcie za rozstrzygającą dokumentację budowlaną. Faktem jest, iż Kolegium decyzjami z dnia [...] marca 2003r. nr [...] i z dnia [...] maja 2003r. nr [...] zmieniło kwalifikację przedmiotowego budynku dokonaną przez organ podatkowy I instancji i uznało, iż budynek należy zakwalifikować jako mieszkalny. Po wydaniu przedmiotowych decyzji zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny i w wyniku tego postępowania został orzeczony przez organ nadzoru budowlanego nakaz poprzedniego sposobu użytkowania budynku letniskowego - rekraacji indywidualnej zamiast wprowadzonej funkcji mieszkalnej. Ostateczna decyzja w tej sprawie została wydana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] listopada 2003r. nr [...]. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, iż przy zaliczaniu przedmiotowego budynku do kategorii " mieszkalne " lub "pozostałe", decydujące znaczenie winna mieć dokumentacja budowlana danego obiektu - a z tej zgromadzonej w rozpatrywanej sprawie wynikało, iż rzeczony budynek winien być użytkowany jako budynek letniskowy. W ocenie organu opierając się na dokumencie - pozwolenie na użytkowanie, prawidłowo dokonano kwalifikacji przedmiotowego budynku, zaliczając go do kategorii "budynki pozostałe". W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego skarżący A. W. zarzucił, iż organy podatkowe błędnie przyjęły, iż posadowiony na działce budynek określony w pozwoleniu na użytkowanie jako letniskowy nie spełnia kryteriów budynku mieszkalnego w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Powołał przy tym decyzje ostateczne Samorządowego Kolegium odwoławczego nr [...] i nr [...] o zaliczeniu budynku "letniskowego" do kategorii "budynku mieszkalnego", oświadczając, iż właściciel nieruchomości nie zmienił sposobu użytkowania budynku " letniskowego" oraz , iż budynek ten zaspokaja podstawowe potrzeby mieszkaniowe właściciela i osób mu bliskich . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu sprowadza się do zaklasyfikowania budynku stanowiącego współwłasność skarżącego do jednej z kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten różnicuje maksymalne stawki podatkowe w zależności od zaliczenia budynku do określonej kategorii. Preferencyjną stawkę opodatkowania przewidziano dla "budynków mieszkalnych" wynoszącą 0,52 zł od jednego metra kwadratowego powierzchni użytkowej - art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wyższe stawki opodatkowania przewidziano dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i zajętych na określone rodzaje działalności gospodarczej - art. 5 ust.1 pkt 2 lit b, c i d ustawy. Budynki nie mieszczące się w tych kategoriach zaklasyfikowane zostały do kategorii "pozostałych", dla których przewidziano maksymalną stawkę podatkową w wysokości 5,82 zł. od jednego metra kwadratowego powierzchni użytkowej - art. 5 ust. 1 pkt 2 lit e ustawy. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, iż wymierzając skarżącemu podatek od nieruchomości zastosowano stawkę podatkową przewidzianą dla "budynków pozostałych". W ocenie Sądu stanowisko organów, zgodnie z którym : " dla określenia rodzaju budynku na potrzeby opodatkowania właściwa jest dokumentacja budowlana, co wynika pośrednio z definicji budynku zawartej w art. 1a ust.1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych", należy uznać za zbyt daleko idące, bo nie znajdujące uzasadnienia w powołanym przepisie art. 1a ust.1 pkt 1, ani w żadnym innym przepisie ustawy. Zdaniem Sądu wskazanie w pozwoleniu na użytkowanie, iż jest to budynek letniskowy nie może być przesłanką przesądzającą o tym, iż budynek ten nie może zostać zaliczony do kategorii " budynku mieszkalnego". Faktem jest, iż art. 1a ust.1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych został dodany do ustawy przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002r.( Dz. U. Nr 200, poz. 1683) zmieniającej ustawę o podatkach i opłatach lokalnych z dniem 1 stycznia 2003r. Przepisem tym została zmieniona definicja budynku - za budynek uważa się obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Definicja budynku na gruncie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych została więc ujednolicona i dostosowana do tej zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Zmieniona definicja odbiega od obowiązującej wcześniej przede wszystkim ze względu na to, iż w nowym rozumieniu budynek musi posiadać fundamenty i dach oraz być trwale związany z gruntem. Z powyższego wynika ,iż w obecnym stanie prawnym budynki nie spełniające tych kryteriów - nie mające fundamentów, dachu, wzniesione do przemijającego użytku jak wiaty, garaże - blaszaki, domki letniskowe bez fundamentów nie podlegają opodatkowaniu i nie powinny być wykazywane w deklaracji lub informacji dla celów podatku od nieruchomości. Należy dalej zauważyć, iż przepis art. 5 ust.1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2004r. operuje w dalszym ciągu pojęciem "budynku mieszkalnego" i "budynków pozostałych", przy czym ustawa nie zawiera nadal definicji budynku mieszkalnego. Z uwagi na odesłanie w definicji budynku do obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, uzasadnione wydaje się być stanowisko poszukujące definicji budynku mieszkalnego na gruncie przepisów prawa budowlanego. Ustawa prawo budowlane zawiera jedynie określoną w art. 2a) definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego - zgodnie z którą za budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć: "budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość (...)." Nie ulega wątpliwości, iż pojecie budynku mieszkalnego nie jest tożsame z pojęciem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jednak należy stwierdzić, iż oba budynki to budynki mieszkalne, a w zawartej w przepisie art. 3 pkt 2a prawa budowlanego definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego zwraca uwagę wyeksponowanie spełnienia przesłanki zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w pełni uzasadnione wydaje się stanowisko, zgodnie z którym istotną cechą przesądzającą o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych na podstawie przepisu art. 5 ust.1 pkt 2 lit. a tej ustawy jest posiadanie budynku w celu zaspokajania własnych potrzeb mieszkaniowych. Za słusznością tej argumentacji przemawia także wykładnia językowa - przykładowo w Słowniku języka polskiego pod red. M. Szymczaka ( Warszawa 1979 t. II s. 162), małym Słowniku języka polskiego pod red. ST. Skorupki (Warszawa 1968r. str. 388) oraz Słowniku współczesnego języka polskiego (Warszawa 1996r. str. 518) wskazano, iż przez określenie budynek mieszkalny należy m. in. rozumieć budynek przeznaczony, nadający się do mieszkania zamieszkiwania; mieszkać - to przebywać gdzieś stale lub czasowo. W tym stanie za w pełni aktualne należy uznać stanowisko zawarte w Uchwale składu pięciu sędziów NSA z dnia 1 lipca 2002r., sygn. FPK 3/02, zgodnie z którym budynek letniskowy będzie mieścił się w pojęciu budynku mieszkalnego tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela ( jego bliskich) służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych ( nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitału). Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela te argumentację. W tym kierunku powinny zmierzać ustalenia organu odwoławczego. Brak zaś takich ustaleń w materiale dowodowym sprawy upoważnia do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanego przepisu art. 5 ust.1 pkt 2 lit a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zasad postępowania określonych w art. 122, 187 § 1 i art. 210 §4 ordynacji podatkowej . Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.