II SA/Lu 865/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J. i Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania nałożonych obowiązków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. i Z. B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Lu 865/04 UZASADNIENIE Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J. i Z.B., decyzją z dnia [...]października 2004 r. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2004 r. o stwierdzeniu wykonania przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...], o statusie inwestora, obowiązku nałożonego nań ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...] marca 2003 r., nakazującą doprowadzenie wykonanych robót budowlanych w wielorodzinnym budynku mieszkalnym o numerze 23, położonym przy ul. P., do stanu zgodnego z prawem, poprzez dostarczenie opracowanej przez uprawnioną osobę dokumentacji technicznej, a dalej dokonanie przewidzianych złożoną dokumentacją robót w terminie do 30 września 2003 r. W uzasadnieniu powziętego rozstrzygnięcia organ wskazał na ustalenie, iż inwestor w dacie 03 lipca 2003 r. złożył wymaganą dokumentację techniczną. W dniu 07 listopada 2003 r. w rezultacie przeprowadzonej kontroli obiektu, stwierdzono zakres zrealizowanych odstępstw od uprzednio obowiązującego pozwolenia budowlanego, w tym brak podnośników dla wózków inwalidzkich. Pismem z dnia 12 lutego 2004 r. inwestor powiadomiony został o konieczności urządzenia dostępu do mieszkań położonych na parterze dla osób niepełnosprawnych, po czym zamontował stosowny dźwig, który decyzją Urzędu Dozoru Technicznego z dnia [...] kwietnia 2004 r. został dopuszczony do eksploatacji, realizując tym samym wymóg stanowiony § 16 rozstrzygającego w sprawie niniejszej rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., statuującego warunki techniczne dla budynków, zgodnie z którym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać, gdy w omawianym budynku na parterze nie zamieszkują osoby niepełnosprawne. Natomiast podnoszone w sprawie zmiany w sposobie użytkowania części budynku od określonego w pozwoleniu budowlanym, wyeliminowanym z obrotu prawnego w toku uprzedniego procedowania, podlegające odrębnej regulacji prawnej, nie należą do zakresu rozpatrzenia i rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu. Tytułem podstawy prawnej przywołał zrealizowanie wymogów przewidzianych w art. 51 ust. 3 i ust. 7 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane. Na wskazane rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyli J. i Z.B., wnosząc o uchylenie obu decyzji wydanych w toku instancji i stwierdzenie niewykonania obowiązków nałożonych na inwestora mocą decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r., dodatkowo z zasądzeniem na ich rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zarzucili w kontekście materialnoprawnym naruszenie art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 07 lipca 1994 r. w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie między innymi ustawy Prawo budowlane, a w dalszej kolejności § 55 ust 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 03 listopada 1998 r. sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś proceduralnie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. Tytułem argumentacji formułowanych zarzutów podnosili istotne odstąpienia inwestora od warunków udzielonego pozwolenia budowlanego, leżącego u podstawy zrealizowania inwestycji, następnie wyeliminowanego z obrotu prawnego w sposób prawomocny, gdy zważyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II SA/Lu 777/01, a polegające na przebudowie pionu budynku i wybudowaniu większej liczby mieszkań, wykonaniu dodatkowego wejścia w części frontowej budynku, zaadoptowaniu części pomieszczeń na lokal użytkowy o odmiennym przeznaczeniu od wskazanego w projekcie i realizowanym w dalszej kolejności w sposób samowolny , niezrealizowaniu zaprojektowanej liczby garaży i w rezultacie nie zapewnieniu wymaganej przepisami szczególnymi liczby miejsc parkingowych, niewykonaniu podnośników dla wózków inwalidzkich przy schodach zewnętrznych do klatek schodowych oraz wewnątrz budynku przy schodach na parter, chociaż możliwość ich montażu istnieje, niewykonaniu części przedszkola projektowanego na 50 miejsc. Akcentowali faktyczną okoliczność wysokości ściany zrealizowanego budynku wielomieszkaniowego w wymiarze 17,28 m, gdy jej odległość od granicy z nieruchomością skarżących to zaledwie 5 m, co skutkuje ograniczeniem dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w kontekście wymogu zawartego w § 13 wskazanego wyżej rozstrzygającego rozporządzenia określającego warunki techniczne. W dalszej kolejności wskazywali na przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego kontrole, już po upływie terminu zakreślonego decyzją z dnia [...] marca 2003 r., nakładającą na inwestora oblig wykonania robót dla doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, które to okoliczności uzasadniają stwierdzenie w istocie ich niezrealizowania, skoro po rozstrzygającym dniu 30 września 2003 r. został zamontowany jeden dźwig dla osób niepełnosprawnych, przy klatce schodowej oznaczonej numerem 2, z pominięciem dwóch pozostałych klatek schodowych. Nadto skrajne z urządzonych miejsc parkingowych jest usytuowane zaledwie w odległości 2,64 m od granicy z nieruchomością skarżących, co w ich przekonaniu stanowi kolejne naruszenie warunków technicznych. Akcentowali samowolne użytkowanie całego obiektu, zarówno w części mieszkalnej, jak też użytkowej. Z przedstawionej argumentacji, skarżący stanowczo wyprowadzali konkluzję o faktycznym niezrealizowaniu przez inwestora obowiązku usunięcia naruszeń prawa przy realizacji kwestionowanego obiektu budowlanego, nałożonego nań w sposób ostateczny i prawomocny treścią osnowy decyzji z dnia [...] marca 2003 r., przywoływanej w sprawie, wbrew stanowisku organu nadzoru budowlanego, wyrażonemu w zaskarżonym rozstrzygnięciu administracyjnym, powziętym w toku instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wraz z jego faktyczną i prawną argumentacją, zawarte w zaskarżonej decyzji. Akcentował bezsporną okoliczność odstąpienia inwestora od udzielonego mu pozwolenia budowlanego, stanowiącego podstawę realizacji kwestionowanej inwestycji, wobec dopiero późniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w tym przedmiocie. Konsekwentnie, zdaniem organu nadzoru budowlanego inwestor przedsięwziął działania dla doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, realizując rozstrzygający oblig stanowiony decyzją tegoż organu z dnia [...] marca 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy badane decyzje administracyjne, objęte skargą w sprawie niniejszej, powzięte w toku instancji, tego rozstrzygającego wymogu nie realizują. Jurydyczną ocenę należy rozpocząć od zasadniczego dla kontroli legalności stwierdzenia, iż decyzja organu nadzoru budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. w sposób ostateczny nałożyła na inwestora oblig przedłożenia opisanej w treści jej osnowy dokumentacji technicznej, spełniającej wymogi stanowione mocą art. 34 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, a w dalszej kolejności dokonania przezeń przewidzianych wskazaną dokumentacją przeróbek w zakreślonym terminie dla doprowadzenia zrealizowanej inwestycji do stanu odpowiadającego prawu. Natomiast organy nadzoru budowlanego, podejmujące niniejszym kontrolowane rozstrzygnięcie w toku instancji, przedłożonej przez inwestora dokumentacji technicznej w istocie nie zbadały dla rozpatrzenia istoty sprawy w kontekście omawianej kategorii wymogów stanowionych prawem o istotnie szerszym przedmiotowo zakresie niż na to wskazują rozważania przedstawione w uzasadnieniu objętych skargą decyzji organu kolejnej instancji , gdy zważyć przede wszystkim na uregulowania zawarte w rozstrzygającym w okolicznościach niniejszej sprawy rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a to wobec unormowania przechodniego, stanowionego mocą § 330 kolejnego rozporządzenia w tej materii Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., a dalej, gdy czytać zapisy zawarte w przedłożonej dokumentacji technicznej, określającej zakres zalecanych do wykonania robót budowlanych, w zestawieniu z treścią uzasadnienia badanych decyzji, ograniczonego do oceny zapewnienia dostępu do obiektu osobom niepełnosprawnym. Wymaga też zwrócenia uwagi jurydyczna okoliczność wiążącej mocy oceny prawnej zawartej w wyrokach wydanych w wyniku uprzednio realizowanej kontroli sądowoadministracyjnej, w świetle unormowania art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 99 ustawy ją wprowadzającej, która została pominięta w rozważaniach aspektu zachowania warunków technicznych, przy podejmowaniu kontrolowanych rozstrzygnięć administracyjnych. Powyższa wadliwość stanowi istotne naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., w swej istocie wyczerpujące hipotezę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdy rozważać podstawy dla materialnoprawnego przesądzenia jurydycznej racji zastosowania dyspozycji art. 51 ust. 3 przywoływanej w sprawie ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane w rozstrzygającym dla oceny legalności brzmieniu, a to wbrew stanowisku skarżących, gdy czytać rozstrzygające unormowanie przechodnie zawarte w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. nowelizującej ustawę Prawo budowlane, skoro organ nadzoru budowlanego u podstaw podejmowanego rozstrzygnięcia administracyjnego w toku instancji, w pierwszym rzędzie nie sformułował swej oceny co do wymagającego wszechstronnej analizy zakresu koniecznych robót budowlanych w kontekście przedłożonej dokumentacji technicznej i uregulowań prawnych w tej materii obowiązujących, w randze ustawy i przepisów wykonawczych o których wyżej, przy uwzględnieniu zakresu nowelizacji, a w dalszej kolejności nie zweryfikował w sposób wyczerpujący obligu ich realizacji ze strony inwestora, także gdy zważyć przedmiot zarzutów skargi niniejszym rozpoznawanej. Nadto wymaga też jurydycznej oceny ze strony organu rozstrzygającego, charakter prawny terminu oznaczonego mocą decyzji z dnia 24 marca 2003 r., przede wszystkim w kontekście ustawowo normowanego pierwszeństwa trybu dla doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu odpowiadającego prawu, do którego przekroczenia w swych zarzutach odnoszą się skarżący, a co zostało pominięte. Dodatkowo w tym miejscu należy wskazać na błędną interpretację § 16 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r., statuującego warunki techniczne, jaka legła u podstaw jurydycznego stanowiska wyrażonego w kontrolowanych rozstrzygnięciach administracyjnych, gdy przywołana ostatnio regulacja stanowi o zapewnieniu dostępu osobom niepełnosprawnym do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać, co w okolicznościach badanej sprawy w istocie oznacza dostęp do całego budynku i to niezależnie od faktu czy zamieszkuje w nim jakakolwiek osoba niepełnosprawna, czy też nie. Rozstrzygającym jurydycznie w omawianym kontekście jest bowiem wymóg zapewnienia dostępu do budynku także dla niepełnosprawnych osób trzecich, potencjalnie przeznaczonego przecież do korzystania również przez nie i to nie jedynie o statusie mieszkańca. Odmienna interpretacja, niezasadnie zawężająca zakres omawianego wymogu technicznego, zarówno w aspekcie przedmiotowym, jak też podmiotowym, w istocie nie znajduje prawnej racji, realizując w następstwie hipotezę art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Z tych względów, na mocy dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, przy zastosowaniu art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, gdy obowiązek zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego od organu na rzecz skarżących uzasadnia art. 200 ostatnio przywołanej ustawy.