II SA/Po 1901/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus /spr./ As. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi PEKAO L. [...] w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski /-/E. Makosz-Frymus MW Postanowieniem z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego wydanego T. S. na samochód ciężarowy o numerze silnika [...], numerze nadwozia [...], rok produkcji [...], o numerze rejestracyjnym [...]. Uzasadniając wskazano, że pojazd został zarejestrowany w [...] jako samochód ciężarowy – samochód osobowy marki [...] poddany przeróbkom. Następnie, decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność dowodu rejestracyjnego serii nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r., wydanego T. S. na samochód ciężarowy marki [...], o numerze rejestracyjnym [...]. Uzasadniając wskazano, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany przez prezydenta Miasta K. jako samochód osobowy o nr rejestracyjnym [...]. Następnie po przeprowadzeniu zmian dokonanych w pojeździe, samochód ten został zarejestrowany przez Starostę Powiatu K. jako samochód ciężarowy. W pojeździe dokonano zmian konstrukcyjnych polegających na zamontowaniu za tylnymi fotelami przegrody stałej. Na dokonane zmiany nie wydano homologacji. Wyjaśniono, że zgodnie z treścią art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, motoroweru, tramwaju lub przyczepy oraz przedmiotów ich wyposażenia lub części jest obowiązany uzyskać na nie świadectwo homologacji typu wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Ustęp 2 powołanego wyżej artykułu ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, ze za producenta, o którym mowa w ust. 1, uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdów. Wskazano nadto na uregulowanie zawarte w treści art. 68 ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że "w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część." Ponieważ podmiotem dokonującym montażu przegrody był właściciel pojazdu, na nim ciążył więc obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji na ten przedmiot wyposażenia. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku P. K. O. L. sp. z o.o. o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji SKO z dnia [...] listopada 2001 r., w sprawie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego nr [...], wznowiło postępowanie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po wznowieniu postępowania odmówiło uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. Uzasadniając decyzję powołano się na okoliczności przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz stanowisko reprezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego (uchwała NSA z dn. 23 października 2000 r. sygn. OPK. 17/00 i z dn. 18 grudnia 2000 r. OPK. 18/00, wyrok SN z dn. 9 listopada 2001 r., sygn. III RN194/01). Pismem z dnia [...] maja 2002 r. P. K. O. L. Sp. z o.o. zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie decyzji stwierdzającej nieważność dowodu rejestracyjnego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2001 r. Uzasadniając decyzję organ uznał, że ocena prawna zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest zgodna z wyrokiem i uchwałami NSA oraz wyrokiem SN w niej wymienionymi. Ponownie wyjaśniono, że w typie pojazdu dokonano zmian, w związku z czym, stosownie do obowiązujących przepisów koniecznym stało się uzyskanie homologacji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r. oraz z dnia [...] listopada 2001 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie art. 156 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 7 kpa, art. 8 kpa, oraz art. 105 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną można wznowić postępowanie. Podstawę dla wznowienia postępowania stanowi przepis art. 145 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Jedną z podstaw wznowienia stanowi, brak udziału strony, bez własnej winy w postępowaniu. P. K. O. L. sp. z o.o. nie była uczestnikiem postępowania, w toku którego stwierdzono nieważność decyzji Starosty Powiatowego w K. o rejestracji pojazdu marki [...], dlatego postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie w sprawie, umożliwiając jednocześnie wypowiedzenie się – zgodnie z art. 10 § 1 kpa - co do zebranych w sprawie dowodów. Brak udziału strony w postępowaniu nie musi spowodować dla niej szkody lub stwierdzenia, że jej udział spowodowałby inne załatwienie sprawy. Z przedstawionych przez skarżącą wyjaśnień wynika, iż w rozpatrywanej sprawie, brak zawiadomienia nie wywarł wpływu na wydanie rozstrzygnięcia stwierdzające nieważność dowodu rejestracyjnego. Odnosząc się na wstępie do sformułowanego w skardze zarzutu, iż dowód rejestracyjny pojazdu nie jest decyzją administracyjną oraz wyjaśniając kwestię formy prawnej rejestracji pojazdu, należy odnieść się do stanowiska wyrażonego w uchwałach NSA, z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. OPK 24/99 i z dn. 24 września 2001 r., sygn. OPS 6/01 w których wskazano, iż rejestracji pojazdu, dokonuje się w formie decyzji administracyjnej, a dowód rejestracyjny, jako zewnętrzny przejaw oświadczenia woli organu administracji rozstrzygającego sprawę rejestracji pojazdu, z jednej strony potwierdza wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, a z drugiej strony jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu. Za nietrafny uznać należy także zarzut skarżącej, iż rejestracja przedmiotowej [...] przez Starostę Powiatu K. jako samochodu ciężarowego, bez uzyskania nowego świadectwa homologacji, nie naruszała prawa. W myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. W każdej dziedzinie wiedzy – także w nauce prawa i w orzecznictwie – następuje rozwój poglądów. We współczesnej nauce prawa odstąpiono od orzekania na podstawie przepisu, a oparto się na normach prawa. Normy te mogą być dekodowane z jednego przepisu, bądź z wielu przepisów – w tym znajdujących się w różnych aktach prawnych, także różnie umieszczonych w hierarchii źródeł prawa (np. Konstytucji, umowy międzynarodowej, ustawy, rozporządzenia wykonawczego). Pogląd na który powołano się w skardze, przyjmujący iż "cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą" odwołuje się do dawnej i zarzuconej koncepcji prawa. Pismem z dnia [...] sierpnia 2002 r. znak [...] Urząd Skarbowy w P. zwrócił się do spółki z o.o. P. L. w Ł. o przedstawienie świadectwa homologacji na samochód ciężarowy. Spółka udzieliła odpowiedzi, że nie posiada świadectwa homologacji, gdyż samochód [...] został przebudowany z osobowego na ciężarowy. Przedstawiono natomiast zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym oraz opis zmian dokonanych w pojeździe. Stosownie do treści art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, rejestracji pojazdu dokonuje się m.in. na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji, albo decyzji zwalniającej pojazd z homologacji. Natomiast zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego jest obowiązany uzyskać świadectwo homologacji typu wydane przez ministra właściwego do spraw transportu. Ustęp 2 cytowanego przepisu stanowi natomiast, iż za producenta uważa się również podmiot dokonujący montażu i zabudowy pojazdu, a w razie zmian w typie pojazdu, w przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część (ust. 9). Obowiązek taki ciążył więc także na podmiocie, który dokonał montażu w przedmiotowej [...], za tylnymi fotelami, przegrody stałej i tym samym spowodował zmianę w typie tego pojazdu. Z uwagi na wprowadzone zmiany w typie pojazdu, wnioskujący o rejestrację pojazdu był obowiązany, w świetle obowiązujących uregulowań prawnych, uzyskać nowe świadectwo homologacji, które należało przedstawić występując z wnioskiem o rejestrację pojazdu. Obowiązek uzyskania świadectwa homologacji na zmiany w typie pojazdu wynika, z art. 68 ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ale wątpliwości związane z jego interpretacją znalazły wyraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego. Utrwalona obecnie linia orzecznicza, nie pozostawia wątpliwości, iż "warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu, z samochodu osobowego na ciężarowy specjalizowany, jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu" (uchwała NSA z dn. 23 października 2000 r., sygn. OPK 17/00). Na istnienie takiego obowiązku, w przypadku dokonywania zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy, wskazały trafnie uzasadnienia wyroków NSA z dn. 29 sierpnia 1997 r. – II SA 1649/96 i z 30 kwietnia 1998 r. – II SA 155/98, jak również uchwały 5 sędziów NSA z dn. 23 października 2000 r. – sygn. OPK 17/00 i z 18 grudnia 2000 r. – sygn. OPK 18/00 oraz wyrok SN z dn. 9 listopada 2001 r., sygn. III RN 184/01, a stanowisko to w swoich uzasadnieniach podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, w wyrokach z dn. 21 marca 2003 r., sygn. II SA/Po 1292/01, z dn. 11 marca 2003 r. sygn. II SA/Po 3000/01, z dn. 27 lutego 2003 r. sygn. II SA/Po 940/01, z dn. 12 października 2004 r. sygn. 4/II SA/Po 1527/02). Rejestracja przedmiotowej [...] przez Starostę Powiatu K. jako samochodu ciężarowego, bez uzyskania nowego świadectwa homologacji, nastąpiła z rażącym naruszeniem wskazanych powyżej przepisów prawa. Taka decyzja w sprawie rejestracji pojazdu kolidowała również z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Dlatego też, wydanej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2001 r. nie można zarzucić naruszenia prawa. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji wyroku. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski /-/E. Makosz-Frymus