II FSK 14/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędziowie: NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), NSA del. Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 stycznia 2005 r. sygn. akt I SA/Kr 2443/02 w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 9 września 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 1998 r. postanawia umorzyć postępowanie kasacyjne. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005 r., sygn. akt I SA/Kr 2443/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę W. Z. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 9 września 2002 r. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 1998 r. Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną podatnika, który wnosząc o jego zmianę i umorzenie zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1998 r. w kwocie 18.066 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucił naruszenie art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) przez błędne uznanie, że niniejszy przypadek i wniosek skarżącego nie jest uzasadniony jego ważnym interesem jako podatnika, a okoliczności uzasadniające ten wniosek są przez niego zawinione i nie są nadzwyczajne. Dnia 24 marca 2009 r. wpłynęło do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo, datowane na 18 marca 2009 r., w którym pełnomocnik W. Z. zawiadomił, że w dniu 19 lutego 2009 r. skarżący zmarł. Do pisma tego załączył kserokopię odpisu aktu zgonu W. Z. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3, który stanowi, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Natomiast zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Przedmiotem niniejszego postępowania jest umorzenie zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 1998 r. Przepis art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - zwanej dalej ord. pod. stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika (z zastrzeżeniem nie mającym w sprawie zastosowania), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z przepisu tego wynika, że postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej może być wszczęte przez właściwy organ podatkowy dopiero po złożeniu wniosku osoby uprawnionej, a ustalenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie ulgi w postaci istnienia ważnego interesu podatnika są ściśle związane z jego osobą. Ustalenia te odnosić się winny do okoliczności dotyczących podatnika, istniejących w czasie podejmowania decyzji, takich jak: stan zdrowia, sytuacja rodzinna, stan majątkowy, możliwość podjęcia zarobkowania. Rozstrzygniecie w zakresie umorzenia zaległości podatkowej dotyczy zawsze i bezpośrednio interesów ekonomicznych podatnika, nawet wówczas, gdy będzie ono miało charakter negatywny a przedmiot tego postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z jego osobą. Z chwilą śmierci podatnik przestaje być zobowiązany do zapłaty zaległości podatkowej, a obowiązek ten przejmują jego spadkobiercy (art. 97 ord. pod.). Spadkobierca w zakresie przejętych przez niego zobowiązań spadkodawcy może domagać się ich umorzenia na mocy art. 67c ord. pod. W tym postępowaniu jednak rozważane będą okoliczności ściśle związane z osobą spadkobiercy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 3, art. 161 § 1 pkt 2 w zw. art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.