II SA/Kr 2857/00
WyrokWSA w Krakowie2005-01-26
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Joanna Tuszyńska, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która uzyskała nieostateczną decyzję o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, może być uznana za stronę postępowania o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która uzyskała nieostateczną decyzję o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, nie może być uznana za stronę postępowania o pozwolenie na budowę. Brak przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę uniemożliwia skuteczne żądanie wznowienia postępowania z powodu nieudziału w nim bez własnej winy. W związku z tym, skarżoną decyzję odmawiającą wznowienia postępowania należało utrzymać w mocy.Stan faktyczny
E.S. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na budowę, argumentując, że nie brała udziału w tym postępowaniu mimo posiadania interesu prawnego wynikającego z toczącego się postępowania o zwrot wywłaszczonych działek. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając, że E.S. nie była stroną postępowania o pozwolenie na budowę, ponieważ decyzja o zwrocie nieruchomości nie była ostateczna. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. E.S. wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt. II SA /Kr 2857 / 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska / spr. / WSA Renata Czeluśniak Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2005r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - skargę oddala -
II SA/Kr 2857/00
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23.08.2000r znak : [....] Prezydent Miasta K. , na podstawie art.l45§1 pkt.4, 150§1 , 149§3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku E.S. o wznowienie postępowania w sprawie decyzji z dnia 26.06.2000 r zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na budowę inwestycji p.n. "Przebudowa .......[....] ..." wydanej przez Prezydenta Miasta K. dla Zarządu Dróg i Komunikacji w K. , odmówił wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu wskazał , że w dniu [....] .2000 r E.S. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę związanej z budową ul. [....] w K. , obejmującej działki nr nr [....] przy ul. [....].
Wnioskująca o wznowienie podniosła , że nie brała udziału w postępowaniu w sprawie wydania przedmiotowej decyzji, mimo , iż w trakcie tego postępowania toczyło się postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonych działek nr nr [....] E.S. dołączyła decyzję z dnia 19.07.2000 r Prezydenta Miasta K. , na mocy której orzeczono o zwrocie na jej rzecz udziału wynoszącego 6/27 w działkach nr nr [....]. Z tego właśnie powodu winna brać udział w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Wnosiła o wznowienie postępowania w oparciu o przepis art.145 § l kpa, gdyż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Badając stan faktyczny sprawy należało mieć na uwadze , że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym i kontroluje prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym na tle stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji zezwalającej na budowę.
Organ musiał więc wyjaśnić , czy E.S. miała status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę dotyczącym przedmiotowej inwestycji oraz czy nie brała udziału w tym postępowaniu bez własnej winy. Zdaniem organu E.S. nie była stroną postępowania o pozwolenie na budowę , ponieważ zgodnie z doktryną i orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego /wyrok NSA sygn.IV S.A. 335/95 ONSA nr 3 poz.136 z 1996r/ nie ma jakiejkolwiek zależności pomiędzy postępowaniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości a wydaniem pozwolenia na budowę.
Dołączona przez wnioskującą o wznowienie decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości nie jest ostateczna i nie może stanowić podstawy do wpisu w księdze wieczystej. Za dzień zwrotu nieruchomości przyjmuje się dzień w którym decyzja o zwrocie stała się ostateczna lub dzień w którym nastąpiło przekazanie nieruchomości w drodze protokołu zdawczo-odbiorczego. Wobec powyższego , w niniejszej sprawie brak jest przepisu prawnego dającego podstawę pozwalającą uznać , że E.S. posiada interes prawny w prowadzonym postępowaniu , a tym samym uznać , że była jego stroną.
Gdy z żądaniem wznowienia postępowania występuje osoba nie będąca stroną postępowania , na podstawie aert.149 § 2 kpa , organ odmawia wznowienia.
W odwołaniu od tej decyzji E.S. wskazała , że od 1992 r toczy się , w trybie art.136 ustawy o gospodarce nieruchomościami , postępowanie o zwrot działek nr nr [....] .
Samo wszczęcie tego postępowania przesądza istnienie po jej stronie interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym tych nieruchomości. Podała , że w myśl tego przepisu nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu , z uwzględnieniem art.137 ustawy , chyba , że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości.
Decyzją z dnia 9 października 2000r znak : [....] Wojewoda [....] , po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art.138 §1 pkt l kpa , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i brak jest podstaw prawnych do dokonania innej oceny zgromadzonego materiału.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła E.S.
Skarżąca podtrzymała zarzuty złożone w odwołaniu.
Podała, że w przypadku, gdy nieruchomość stała się zbędna, poprzednim właścicielom lub ich spadkobiercom przysługuje prawo ich odzyskania, wobec czego wszelkie czynności podejmowane na nieruchomości i stanowiące ingerencję w substancję rzeczywistą i prawną realności , podejmowane bez uzgodnienia z osobami uprawnionymi z treści art.136 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowią ewidentne naruszenie ich prawa. Dlatego też zaskarżona decyzja narusza przepis art.136 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art.28 kpa.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. W myśl art. 145 § l pkt 4 .kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Oznacza to , że sytuacja ta ma miejsce wtedy , gdy dana osoba , mimo , iż przysługiwał jej status strony w rozumieniu art.28 kpa w czasie , gdy prowadzone było postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną , nie brała udziału w nim udziału bez własnej winy. Zgodnie z treścią przepisu art. 149 kpa , wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji.
Z treści powyższego przepisu wynika, że wydanie, na podstawie art. 149 § 3 Kpa, decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko wówczas, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona zgłosiła żądanie wznowienia z uchybieniem terminu. Wznowienie z przyczyn podmiotowych jest niedopuszczalne , gdy z żądaniem wystąpiła osoba, która nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją.
Stosownie do przepisu art.28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Zgodnie z powszechnym poglądem doktryny , istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny zatem nie może być wywodzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej /por. glosa J. Zimmermanna do wyroku NSA z dnia 2.02.1996r IV S.A. 846/95 OSP 1997/4/83/,
Przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę mogą mieć zatem wyłącznie te osoby, których interesu prawnego wynikającego z uregulowań prawa budowlanego dotyczy realizacja inwestycji na wskazanym terenie. Będą mieć go właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości na której ma być realizowana dana inwestycja , jak również właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości.
W postępowaniu o udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji p.n. "Przebudowa .......[....]..." uczestniczył aktualny właściciel działek nr nr [....] będący stroną postępowania, w związku z tym podnoszenie zarzutu pozbawienia skarżącej możliwości uczestniczenia w postępowaniu jest całkowicie bezpodstawny. Skarżąca dopiero z chwilą nabycia nieruchomości może być stroną postępowań administracyjnych dotyczących nieruchomości.
Sam fakt uzyskania , i to po dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę , nieostatecznej decyzji o "odzyskaniu własności" , nie pociąga za sobą jeszcze żadnych skutków w sferze własności działki nr nr [....] , objętych projektowaną inwestycją.
Na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę skarżąca E.S. nie dysponowała tytułem własności działki nr nr [....] . Dlatego też nie mogła być uznana za stronę postępowania o pozwolenie na budowę. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zrealizowane roszczenia do nieruchomości w żadnym przypadku nie dają podmiotowi dochodzącemu dopiero ich zaspokojenia przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę /por. wyrok NSA z dnia 1.12.1998r IV S.A. 2214/97/
Wobec powyższego , nie stwierdzając naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji, na podstawie art.151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło