II SA/Bd 983/04

Dnia 25 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę. II SA/Bd 983/04 UZASADNIENIE Decyzją Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nr [...] z [...] 2004r. odmówiono J. K. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Zgodnie z brzmieniem art.2 pkt.2 lit. a ustawy z 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) represją jest wywiezienie do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach przed 1 września 1939r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Ponieważ strona nie spełnia warunku deportacji do pracy przymusowej poza terytorium II RP, odmówiono przyznania świadczenia określonego w ustawie. W następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ decyzją z [...] 2004r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] 2004r. podtrzymując argumentację zawartą w poprzedniej decyzji. Zarówno praca przymusowa w miejscowości będącej dotychczasowym miejscem zamieszkania osoby poszkodowanej jak i jej wywiezienie do miejscowości choćby znacznie oddalonej od miejsca jej dotychczasowego zamieszkania, ale położonej w granicach II Rzeczypospolitej sprzed 1 września 1939r. nie zostały objęte zakresem działania powołanego przepisu. Nie ma znaczenia czy miejscowość, w której wykonywana była praca przymusowa leżała na terenach Generalnej Guberni czy też na terenach po 1 września 1939r. wcielonych do III Rzeszy, jak również wiek osoby poszkodowanej w czasie podlegania represji. Wnioskodawca pracował w miejscowości Nisko n/Sanem, tj. na terytorium Polski w jej granicach sprzed 1 września 1939r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący zarzucił naruszenie art.2 pkt 2 lit.a cyt. ustawy przez błędną i zawężającą interpretację pojęcia represja w przedmiocie wysiedlenia do Generalnej Guberni. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że doznał ewidentnej represji poprzez wywiezienie jako dziecko na teren Generalnej Guberni, który był terenem okupowanym przez III Rzeszę w okresie wojny i z tego względu zaistniały przesłanki określone w art.2 pkt 2 a ustawy. W świetle wyraźnych tendencji do naprawienia do naprawienia krzywd wyrządzonych przez III Rzeszę w latach 1939-1945 budzi sprzeciw formalne rozstrzygnięcie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że skarżący był wywieziony na terytorium państwa polskiego w granicach sprzed 1 września 1939, zatem nie nastąpił fakt deportacji w rozumieniu art.2 pkt 2 lit. a ustawy z 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz.395 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z załączonej do akt przepustki wynika, że matce skarżącego zezwolono na przesiedlenie wraz z dziećmi do Niska. Organ nie kwestionował faktu wywiezienia skarżącego do tej miejscowości. Bezspornie miejscowość ta była w granicach państwa polskiego sprzed 1 września 1939r. Przepis art.2 ustawy z 31 maja 1996r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz.395 ze zm.) określa rodzaje represji, których doznanie uprawnia do ubiegania się o przyznanie świadczenia pieniężnego. W ust.2a tego artykułu wskazuje się na deportację (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Z powyższego wynika, że prawem do świadczenia objęto przypadki deportacji wyłącznie z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939r. Brak jest zatem podstaw do uznania, że deportacja w obszarze państwa polskiego uzasadnia przyznanie świadczenia pieniężnego na mocy przepisów cytowanej ustawy, pomimo jak twierdzi skarżący doznanych represji. Odmienna, rozszerzająca wykładnia omawianego przepisu nie jest uprawniona, gdyż byłaby sprzeczna z literalnym brzmieniem powołanego przepisu. Dla uznania zasadności wniosku konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek łącznie. W tych okolicznościach, skoro nie można mówić o deportacji z terytorium państwa polskiego, nie ma podstaw do przyznania świadczenia pieniężnego. Skarga zatem podlega oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.