II SA/Wr 605/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Cisyk - (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Daria Sachanbińska asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], nr [...] 2) określa, że zaskarżone postanowienie w całości nie podlega wykonaniu 3) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz M. P. kwoty 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, postanowieniem z dnia [...], Nr [...], wydanym na podstawie art.. 97 § 1 pkt. 4 kpa, zawiesił postępowanie w sprawie M. P. W uzasadnieniu podał, że decyzją z dnia 15 listopada 2002 r., umorzył postępowanie w sprawie przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich ze względu na złożenie przez nią, stosownego wniosku po terminie, określonym w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371). Od powyższej decyzji skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ wziął pod uwagę zapytanie prawne skierowane przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodność art. 22 ust. 3 przywołanej ustawy i uznał, iż rozstrzygnięcie tej kwestii ma dla przedmiotowej sprawy znaczenie zasadnicze i stanowi zagadnienie wstępne. Stąd zadecydował o zawieszeniu postępowania w trybie art. art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Na powyższe postanowienie, zażalenie złożyła M. P., w którym wniosła o ponowne rozpoznanie jej sprawy, uwzględniając wyjaśnienia przesłane wraz z wnioskiem. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 kpa utrzymał w mocy postanowienie własne o zawieszeniu postępowania. W uzasadnieniu podał, że rozstrzygnięcie sprawy skarżącej zależy od oceny przez Trybunał Konstytucyjny kwestii zgodności z Konstytucją art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, co zdaniem organu ma znaczenia zagadnienia wstępnego i uzasadnia zastosowanie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. P. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż jako dziecko osadzona została w obozie przejściowym a następnie w domu dziecka, na co dopiero w 2002 r., uzyskała potwierdzenie na okoliczność wysiedlenia jej wraz z rodziną, rozłąki z rodzicami i pobytu w domu dziecka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż zawieszone postępowanie zostało podjęte, wyniku którego została wydana negatywna decyzja w sprawie skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych, jest zasadna. Na wstępie odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi — Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, przy czym rozważa prawo obowiązujące w dniu jego wydania jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania postanowienia. Przedmiotem skargi jest postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., w sprawie zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Przywołany przepis stanowi podstawę obligatoryjnego zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Rozpoznając przedmiotową sprawę, należy zwrócić uwagę na regulacje prawne, dotyczące kwestii środka odwoławczego od decyzji wydanej przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. W tym przypadku na zasadzie art. 127 § 3 kpa, środkiem zaskarżenia jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy o odwołaniu od decyzji. Podobnie jak w postępowaniu odwoławczym organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest zobowiązany do powtórnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w całości. (vide teza pierwsza wyroku NSA z 14 września 1999 r., III S.A. 8275/98 - LEX nr 40865). Zauważyć należy, że organ odwoławczy zobowiązany jest do stosowana tych przepisów prawa materialnego, które obowiązują w dacie wydawania przez ten organ decyzji. Organ w niniejszej sprawie przyjął, że rozpatrzenie środka odwoławczego od decyzji umarzającej sprawę, było niemożliwe do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego, co do zgodności przepisu art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z Konstytucją R.P. Stąd w rozpoznawanej sprawie należało rozważyć, czy powyższa okoliczność stanowiła przeszkodę do rozpoznania środka odwoławczego, a tym samym podstawę prawną do zawieszenia postępowania odwoławczego, w trybie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. W dacie podejmowania zaskarżonych postanowień, obowiązywał przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, na podstawie którego orzekał organ. Zatem funkcjonował przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę materialnoprawną do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Wystąpienie przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zgodność przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z Konstytucją, nie stanowi zagadnienia wstępnego dla organów administracji publicznej, orzekających na podstawie tego przepisu. Oczekiwanie przez organ na przewidywaną zmianę stanu prawnego, w związku z ewentualnym stwierdzeniem niekonstytucyjności przepisu danego aktu prawnego, nie jest zagadnieniem wstępnym, które mogłoby uzasadnić zawieszenie postępowania na zasadzie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Zauważyć należy, że w przypadku gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne, organ obowiązany jest zawiesić postępowanie i stosownie do obowiązujących przepisów prawa wystąpić do właściwego organu lub sądu o jego rozstrzygnięcie albo wezwać stronę do wystąpienia o to do tego organu lub sądu w oznaczonym terminie (art. 100 § 1 kpa). W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, a skarżąca oczekiwała od organu rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. Zaznaczyć należy, że ewentualne orzeczenie o niezgodności przepisu aktu prawnego z Konstytucją powinno być przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania, co zostało uwzględnione wprowadzonym art. 145a kpa, a nie zawieszenia postępowania. Z tych wszystkich względów uznając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie naruszają art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcia w punkcie drugim i trzecim wyroku dokonano na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74. poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271)