II SA/Ol 756/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (Spr.) Tadeusz Lipiński Katarzyna Matczak Grażyna Wojtyszek Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Starosty na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy umieszczenia w domu pomocy społecznej - oddala skargę. Decyzją "[...]" z dnia 15 lipca 2004 r., Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w O., działając z upoważnienia Starosty O., odmówił J. S. umieszczenia w domu pomocy społecznej, wskazując w uzasadnieniu m.in., że jest on osobą zdrową fizycznie z całkowitą sprawnością ruchową, zdolną do samoobsługi, a fakt konfliktu w rodzinie oraz agresywnego zachowania nie może być powodem umieszczenia w domu pomocy społecznej. W złożonym odwołaniu S. S., opiekun prawny J. S., stwierdza, że J. S. przysługuje prawo umieszczenia w domu pomocy społecznej, gdyż jest on osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, co wskazuje na konieczność całodobowej opieki z powodu choroby i niemożności samodzielnego funkcjonowania w życiu codziennym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia 30 sierpnia 2004 r., Nr "[...]"uchyliło w całości decyzję będącą przedmiotem odwołania i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji naruszył art. 59 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, gdyż nie jest władny decydować o tym, czy osoba ubiegająca się o umieszczenie w domu pomocy społecznej spełnia przesłanki określone w art. 54 ust. l ustawy. Okoliczności te są bowiem badane w postępowaniu o skierowanie do domu pomocy społecznej. Decyzję tę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Starosta O., wnosząc o jej uchylenie. Zarzuca, naruszenie prawa materialnego postaci błędnej interpretacji art. 59 ust. 1-3 oraz art. 54 ust. 1-2 i art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, póz. 593 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że organ pierwszej instancji nie może wydać decyzji odmawiającej umieszczenia w domu pomocy społecznej oraz że nie jest uprawniony do oceny przesłanek niezbędnych do spełnienia przez podopiecznego w celu umieszczenia w domu pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej odrzucenie. W uzasadnieniu stwierdziło, że starosta w zakresie, w jakim wydaje decyzje w indywidualnych sprawach organ powiatu nie ma własnego interesu prawnego we wniesieniu skargi, gdyż wydając decyzję w sprawie, działa jako organ administracji publicznej na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś jako podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie z zakresu administracji publicznej. W konsekwencji starosta, który wydal decyzję w sprawie będącej przedmiotem postępowania administracyjnego nie może być równocześnie stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. ; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Przed dokonaniem oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należało wyjaśnić kwestię legitymacji procesowej Starosty O. do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, której brak podniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w odpowiedzi na skargę. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów 19 maja 2003 r. (sygn. akt. OPS 1/03, ONSA z 2003 r., Nr 4, póz. 115) wyraził pogląd zbliżony z dotychczasowym orzecznictwem tego Sądu w tym zakresie, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od sposobu, w jaki to nastąpiło, wyłącza możliwość dochodzenia przez jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej nie jest uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje zatem kosztem znacznego ograniczenia jego dominium i jest to następstwem celowego działania ustawodawcy. Natomiast w postanowieniu z dnia 15 października 1990 r. (sygn. akt SA/Wr 990/90, ONSA z 1990 r. Nr 4, póz. 7), wyrażono podgląd, że stroną w postępowaniu administracyjnym nie może być organ powołany z mocy prawa do wydania decyzji administracyjnej w sprawie objętej postępowaniem, gdyż rozstrzygając sprawę wydaje decyzję zgodną z prawem niezależnie od tego, czy pozostaje stroną postępowania w stosunkach uzależnionych od treści decyzji. W ustawowej roli organu orzekającego nie ma miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja jednak dotyka bezpośrednio lub pośrednio jego praw lub obowiązków. Taka pozycja organu wyłącza możliwość równoczesnego występowania w charakterze strony kierującej się własnym interesem i zabiegającej o uzyskanie korzystnej dla siebie decyzji. Przyznanie organowi orzekającemu statusu strony w postępowaniu administracyjnym godziłoby w elementarne zasady obowiązujące w tym postępowaniu, skoro organ administracji publicznej stawałby się w ten sposób "sędzią we własnej sprawie". Jeżeli organ taki nie może być stroną postępowania administracyjnego, to tym samym nie jest uprawniony do wniesienia skargi. Żaden szczególny przepis prawa nie upoważnia organu pierwszej instancji do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego. Przywołana argumentacja nie straciła na aktualności po reformie sądownictwa administracyjnego. Fakt, iż podziela ją skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia, że Starosta O. nie był legitymowany do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w przedmiotowej sprawie. Nadto należy zauważyć, że art. 50 § l ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) określając legitymację do wniesienia skargi wskazuje na interes prawny podmiotów. Pojęcie to należy ujmować w kategoriach obiektywnych. Istnieje on zatem tylko wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Regulacja powołanego przepisu co do zasady nie zmieniła się w stosunku do definicji podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi zawartej w art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, póz. 368 z późn. zm.). Z tego względu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę wniesioną przez Starostę O. należało oddalić.