IV SA/Wa 425/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędzia WSA Łukasz Krzycki Asesor WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.) Protokolant Joanna Dziedzic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy - oddala skargę – Sygn. IV SA/Wa 425/04 UZASADNIENIE Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004r. po rozpoznaniu zażalenia A. W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 36 ust.la ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991r. ( Dz. U. z 200Ir. Nr 99, poz. 1079 ze zm.) i art. 60 ust.l w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 7171 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] lutego 2004r. odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na lokalizacji zabudowy zagrodowej (siedliska rolniczego) na działce nr [...], obręb [...], w L. W uzasadnieniu postanowienia podano, iż przepis art. 36 ust. la ustawy o ochronie przyrody dopuszcza na terenie parku narodowego i rezerwatu przyrody budowę obiektów i urządzeń, które służą celom parku narodowego lub rezerwatu przyrody oraz związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i leśnego, jeżeli ich lokalizacja, wielkość lub architektura nie spowoduje degradacji przyrody lub krajobrazu. Minister podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż realizacja planowej inwestycji na działce leżącej w granicach [...] Parku Narodowego spowoduje degradację krajobrazu. Grunty objęte planowaną inwestycją leżą na terenach zalewowych i przeznaczenie tego terenu rolniczego pod zabudowę będzie wymagało zmiany systemu melioracyjnego i zabezpieczeń przeciwpowodziowych, a to spowoduje zmianę stosunków wodnych, a tym samym negatywnie wpłynie na przyrodę Parku. Podniesiono nadto, iż działka skarżącego nie posiada dostępu do drogi publicznej. Dojazd do działki istniejącą drogą gospodarczą [...] również wpłynie negatywnie. Organ odwoławczy nie zgodził się z argumentami skarżącego, iż realizacja budowy siedliska rolniczego na działce nr [...] jest niezbędna dla racjonalnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, skoro skarżący posiada inne działki możliwe do zabudowy poza terenem Parku. Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik A. W., podnosząc zarzut naruszenia : przepisów postępowania, tj. art. 7 i 8 kpa . art. 77 kpa i art. 6 kpa; przepisów prawa materialnego, tj. art. 36 ust. la ustawy o ochronie przyrody, § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] września 1966r. w sprawie utworzenia [...] Parku Narodowego ( Dz. U. Nr [...], poz. [...] ) i art. 64 Konstytucji w zw. z art. 140 k.c. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy administracyjne dokonując uzgodnienia przedmiotowej inwestycji nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy, nie zebrały całego materiału dowodowego w sprawie i nie rozważyły w sposób należyty wszystkich aspektów sprawy. Organ pierwszej instancji w ogóle nie wziął pod uwagę art. 36 ust. la ustawy o ochronie przyrody, skoro w sentencji postanowienia powołał jedynie art. 9 i art. 14 tej ustawy. Organ ten rażąco naruszył art. 6 kpa i art. 87 Konstytucji powołując się na zapisy nieobowiązującego projektu planu ochrony, zamiast ewentualnie na obowiązujące rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2003r. w sprawie rocznych zadań ochronnych dla [...] Parku narodowego ( Dz. U. Nr [...], poz. [...] ). Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ odwoławczy nie dokonał dokładnej oceny zamierzenia inwestycyjnego wnioskodawcy pod kątem jego wpływu na krajobraz lub przyrodę Parku. Przepis art. 36 ust.la ustawy o ochronie przyrody dopuszcza budowę obiektów związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, o ile jego lokalizacja, wielkość lub architektura nie spowoduje degradacji przyrody i krajobrazu. Na czym miałaby polegać degradacja i ochrony przyrody w przypadku tej inwestycji nie została przez ten organ wykazana. Niezasadne i nielogiczne jest również stwierdzenie organu odwoławczego, iż budowa siedliska rolniczego nie jest czynnością gospodarczą w rozumieniu § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] września 1966r. w sprawie utworzenia [...] Parku Narodowego ( Dz. U. Nr [...], poz. [...] ). W uzasadnieniu skargi ponadto zostało podniesione, iż organy administracyjne obu instancji wydanymi orzeczeniami doprowadziły do wypaczenia istoty prawa własności skarżącego, chronionego przepisem art. 64 Konstytucji i art. 140 k.c. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podnosząc te same argument)' co w uzasadnieniu zaskarżonego postanowieniu. Ponadto dodał, iż niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 6 kpa, gdyż zaskarżone postanowienie zostało oparte o przepisy ustawy o ochronie przyrody, w tym szczególności o art. 36 tej ustawy , a nie o projekt planu ochrony parku - aktu nieobowiązującego. W przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2003r. w sprawie rocznych zadań ochronnych dla [...] Parku Narodowego ( Dz. U. Nr [...], poz.[...] ) ponieważ, reguluje on zagadnienia dotyczące prowadzenia ochrony czynnej Parku. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 64 Konstytucji i art. 140 k.c, albowiem w tym konkretnym przypadku ograniczenie prawa własności skarżącego ma źródło w zapisach konstytucyjnych oraz ustawowych. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o poddany ocenie zebrany materiał dowodowy i na podstawie obowiązujących przepisów prawa z uwzględnieniem art. 31 ust.2 Konstytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Skarga nie jest zasadna . Zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa procesowego i materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do regulacji art. 60 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 7171 ze zm.) decyzja o warunkach zabudowy w odniesieniu do obszarów położonych w granicach parku narodowego i jego otuliny może być wydana po uzgodnieniu z dyrektorem parku narodowego. Dyrektor parku narodowego winien zatem uzgodnić zamierzoną inwestycję w granicach swoich kompetencji, oceniając czy z punktu widzenia przepisów o ochronie przyrody możliwa jest realizacja inwestycji na terenie parku narodowego. W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, że działka nr [...]. stanowiąca własność skarżącego położona jest w granicach [...] Parku Narodowego. Organy administracyjne obu instancji przyjęły, iż. na działce skarżącego nie może być zlokalizowana inwestycja polegająca na budowie siedliska rolniczego. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ten pogląd. Godzi się zauważyć . iż przepis art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr z 2001 r. Nr 99, poz. 1079 ze zm.) zabrania budowy lub rozbudowy obiektów i urządzeń w parku narodowym, za wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku lub rezerwatu oraz związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i leśnego. Z cytowanego przepisu wynika, iż ustawodawca w celu ochrony przyrody parku narodowego ustanowił zakaz budowy obiektów i urządzeń, przy czym jednocześnie od tej reguły wprowadził wyjątek, dopuszczając budowę tylko takich obiektów i urządzeń, które po pierwsze - mają służyć celom parku narodowego i po drugie - związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Jak stanowi ust. la cytowanego artykułu, realizacja tych obiektów i urządzeń jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy ich lokalizacja, wielkość lub architektura nie spowoduje degradacji przyrody lub krajobrazu. Zdaniem Sądu przywołany przepis ust.la art.36 ustawy należy interpretować zawężająco ze względu na zawarte w tej normie określenie " dopuszcza ". które oznacza, iż ustawodawca tylko w wyjątkowych przypadkach pozwala na odstępstwo od ustanowionego w ust.l art. 36 zakazu budowy obiektów i urządzeń na terenie parku narodowego. W rezultacie tak rozumianego przepisu art. 36 ust. la skarżący chcąc zrealizować budowę siedliska rolniczego na działce położonej na terenie parku narodowego obowiązany jest wykazać, iż nie posiada innych gruntów poza terenem parku prawnie chronionym , na których mógłby zrealizować planowaną inwestycję. Tymczasem z akt sprawy bezspornie wynika, iż w posiadaniu skarżącego są inne działki ( [...]. [...]) i działki te położone są poza granicami [...] Parku Narodowego. W tych okolicznościach należy więc zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż nie znajduje uzasadnienia argumentacja skarżącego, iż budowa siedliska na działce nr [...] jest niezbędna dla racjonalnego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Przeciwko lokalizacji siedliska rolniczego na wspomnianej działce z punktu widzenia ochrony przyrody i krajobrazu [...] Parku Narodowego przemawiają, zdaniem tychże organów, jeszcze inne okoliczności. Działka skarżącego położona jest na terenach zalewowych i realizacja tego rodzaju inwestycji będzie wiązała się ze zmianą funkcji, dotychczas rolniczego, a to z kolei będzie wymagało zmiany istniejącego sytemu melioracyjnego i zabezpieczeń powodziowych terenów zalewowych. Istotnym jest też to, iż działka nr [...] nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, a dojazd do niej musiałby się odbywać drogą gospodarczą [...] , biegnącą przez teren leśny objęty ochroną. Należy zatem podzielić stanowisko organów, iż wskazane okoliczności będą niekorzystnie wpływać na przyrodę i krajobraz Parku. W świetle powyższego nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącego, iż dojazd do jego działki drogą gospodarczą przez teren Parku Narodowego nie wpłynie niekorzystnie na jego przyrodę, w szczególności, iż w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy o ochrony przyrody czynniki wynikające z działalności człowieka stanowią dla przyrody zagrożenie zewnętrzne, a przepis art. 3 ustawy o ochronie przyrody zobowiązuje do ochrony przyrody każdego obywatela, organy administracji publicznej, a także jednostki organizacje oraz osoby prawne i fizyczne prowadzenie działalność wzywającą na przyrodę. W ocenie Sądu, za czynniki, o którym mowa w. w art. 2 pkt 17, w tej konkretnej sprawie należy uznać m.in. zamianę stosunków wodnych oraz intensyfikację transportu na drodze wewnętrznej [...] biegnącą przez tereny ochronne Parku wynikającą z konieczności zapewnienia dojazdu do działki [...] z uwagi na brak bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu. organy orzekające trafnie uznały, iż w granicach [...] Parku Narodowego nie jest możliwa realizacja zabudowy zagrodowej na działce skarżącego, gdyż jej lokalizacja wywoła negatywne następstwa dla ochrony dóbr przyrodniczych Parku. Za chybiony należy uznać zarzut skargi naruszenia przez organ odwoławczy art. 6 i art. 87 Konstytucji oraz nie wzięcia pod uwagę art. 36 ust. la ustawy o ochronie przyrody. Minister Środowiska zaskarżone postanowienie oparł na obowiązujących w dacie jego wydania przepisach prawa, w tym na podstawie art. 36 ust. la ustawy z dnia 16 października 1991r. ( Dz. U. z 2001r. Nr 99. poz. 1079 ze zm.). Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia powołał się na ustalenia zawarte w projekcie planu ochrony parku, jednakże uchybienie to zostało konwalidowane przez organ odwoławczy. Zasadnie podniósł organ odwoławczy, iż błędny jest pogląd pełnomocnika skarżącego, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2003r. w sprawie rocznych zadań ochronnych dla [...] Parku Narodowego ( Dz. U. Nr [...], poz. [...] ). Rozporządzenie to określa tylko zadania ochronne jakie muszą być podejmowane w celu ochrony przyrody Parku i zastępuje brakujący plan jego ochrony. Nietrafny jest również zarzut skargi, iż organy orzekające obu instancji dopuściły się naruszenia art. 64 Konstytucji i art. 140 k.c. Należy zauważyć, iż to przepis art. 36 ust. la ustawy z dnia 16 października 1991 roku o ochronie przyrody z woli ustawodawcy ogranicza konstytucyjne prawo własności skarżącego. Natomiast organy orzekające obu instancji , w ocenie Sądu negatywnie opiniując lokalizację planowanego zamierzenia inwestycyjnego na terenie [...] Parku Narodowego działały w granicach uznania wynikającego ze wskazanego wyżej art. 36 ust.la ustawy o ochronie przyrody. Z tych też wszystkich podanych powyżej względów na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.