II SAB/Rz 17/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na bezczynność [...] Kuratora Oświaty [...] w przedmiocie uznania kierunku studiów za zbliżony z nauczanym przedmiotem postanawia skargę odrzucić. II SAB/Rz 17/04 UZASADNIENIE W dniu 5 maja 2004r., J. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność [...] Kuratora Oświaty [...] w przedmiocie ustalenia ukończonej specjalności studiów Zastosowanie Komputerów w Medycynie na kierunku Inżynieria Biomedyczna (aktualna nazwa kierunku Fizyka Techniczna ) na Wydziale Podstawowych Problemów Techniki Politechniki [...] za zgodny ( zbliżony ) z nauczanym w gimnazjum przedmiotem Informatyka, domagając się zobowiązania organu do wydania indywidualnego aktu w ww. przedmiocie oraz rozpoznania sprawy z zachowaniem zasady szybkości postępowania, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wywodził, że wniósł skargę po bezskutecznym wezwaniu Kuratora do usunięcia naruszenia prawa. Organ nie wydał w tej sprawie decyzji; występuje zatem bezczynność kuratora oświaty. W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty [...] wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów postępowania. Przedstawiając stan sprawy Kurator podał, że wezwał pismem doręczonym dnia 10 lutego 2004r. skarżącego o przesłanie zaświadczenia o zatrudnieniu w szkole. J. B. dokumentu takiego nie przedłożył. W dniu 1 marca 2004r. w odpowiedzi na wezwanie do załatwienia sprawy Kurator udzielił odpowiedzi skarżącemu podając podstawę prawną żądania zaświadczenia. Wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem z dnia 10 września 2002r.,w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. Nr 155 poz. 1288) Kurator oświaty może uznać kierunek studiów za zbliżony z nauczanym przedmiotem ale pod warunkiem, że nauczyciel tego przedmiotu naucza. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga podlega odrzuceniu. Stan faktyczny przedstawia się następująco: J. B. pismem z dnia 22 stycznia 2004r. zwrócił się do [...] Kuratora Oświaty [...] o uznanie kierunku inżynierii biomedycznej w zakresie specjalności "zastosowanie komputerów w medycynie" za dającą dostateczne przygotowanie i wiedzę do nauczania przedmiotu Informatyka w gimnazjum. W odpowiedzi z dnia 10 lutego 2004r., nr [...] skarżący został wezwany o doręczenie zaświadczenia zatrudnienia w szkole. Pismem z dnia 16 lutego 2004r. J. B. wezwał Kuratora do rozpoznania i merytorycznego załatwienia wniosku z dnia 22 lutego 2004r. wskazując, że brak decyzji oznacza bezczynność organu. Odpowiadając na wezwanie Kurator w dniu 1 marca 2004r. poinformował skarżącego, że żądanie zaświadczenia o zatrudnieniu w szkole wynika z rozporządzenia z dnia 10 września 2002r. MEN - powoływanego wyżej. Na wstępie należy wyjaśnić należy, że istota skargi na bezczynność organu sprowadza się do wymuszenia przez stronę na organie podjęcia rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie. Innymi słowy z bezczynnością mamy do czynienia wtedy, gdy organ uchyla się od wydania decyzji, postanowienia czy też nie podejmuje innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Wynika to z przepisu art.3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz 1270 - zwaną dalej P.p.s.a.). Zgodnie z tym unormowaniem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 (decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa). Zatem skarga na bezczynność jest dopuszczalna, o ile dotyczy jednej w wyżej wymienionych form działania organu administracji publicznej. Prawem materialnym, które ma w sprawie zastosowanie, jest ustawa z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. nr 56 z 1997r, poz. 357 ze zm.). W rozdziale 3 Karty zatytułowanym - "Wymagania kwalifikacyjne" zamieszczony jest jeden przepis - art.9, który określa wykształcenie, jakie wymagane jest od osoby ubiegającej się o stanowisko nauczyciela. Artykuł ten w ustępie 2 zawiera również delegacje dla właściwych Ministrów do określenia szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli. Jednym z aktów wydanych na podstawie tego upoważnienia jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. nr 155, poz. 1288). Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia, zawierającym tzw. słowniczek, w punkcie 4 przy wyjaśnianiu pojęcia - "kierunku (specjalności) studiów zbliżonym do nauczania przedmiotu lub prowadzonych zajęć" zamieszczone zostało stwierdzenie, że ustalenia kierunku studiów za zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć, dokonuje kurator oświaty. Wskazane rozporządzenie nie precyzuje, w jakiej formie ustalenia kierunku studiów za zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć dokonuje kurator oświaty. Kwestii tej nie rozstrzyga również Karta Nauczyciela. Zatem należy wykluczyć decyzyjną formę takiego dokumentu bowiem poza okolicznością, iż ustalenia dokonuje organ administracji publicznej brak jest innego argumentu przemawiającego za taką formą. Podkreślić przy tym należy, że podstawą prawną decyzji administracyjnej (art. 104 kpa) jest przepis prawa, powierzający organowi administracji państwowej załatwienie sprawy w tej formie prawnej (zob. postanowienie NSA z dnia 18 marca 1996 r. sygn. SA/Ka 347/96 - Prawo Bankowe 1997/1 str. 85). Jak już wyżej stwierdzono, ani Karta Nauczyciela, ani powołane rozporządzenie, nie zawiera przepisu upoważniającego kuratora oświaty do wydawania decyzji w tym przedmiocie. Ustalenie, jakiego domaga się od organu skarżący nie jest również "innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" w rozumieniu art.3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Ustalenie takie jest wymagane na potrzeby szeroko rozumianego zatrudnienia na stanowisku nauczyciela. Ta natomiast kwestia należy do kategorii z zakresu prawa pracy w rozumieniu art.l Kodeksu postępowania cywilnego, a dla rozstrzygania sporów związanych z zatrudnieniem sądy administracyjne - co do zasady - nie są właściwe. Reasumując stwierdzić należy, że ustalenie kierunku studiów za zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć, którego dokonuje kurator oświaty, o jakim mowa w § 1 pkt 4 rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002r., w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. nr 155, poz.1288) nie następuje w formie decyzji administracyjnej ani nie jest innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna, gdyż nie dotyczy żadnej z wyżej wymienionych form działania organu administracji publicznej. Końcowo należy nadmienić, że § 1 pkt 4 rozporządzenia został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok z dnia 12.05.2004r. sygn. U.1/04) i z chwilą opublikowania w Dzienniku Ustaw utraci moc. Z tych przyczyn skarga na bezczynności kuratora oświaty jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, na podstawie art.58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).