II SA/Łd 891/04

Dnia 23 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. F. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. działającego z upoważnienia Wójta Gminy G. z dnia [...], Nr [...]. Organ I instancji decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu wniosku T. F., odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem – D. F.. W motywach organ podał, iż z treści przepisu art. 17 ust. l ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. D. F. posiada orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 26 kwietnia 2004 r. wydane na okres do 17 października 2004 r., ale strona nie spełnia ustawowego warunku dotyczącego niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem. O powyższej decyzji T. F. złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie jej, gdyż jej dziecko – D. F. posiada orzeczenie o niepełnosprawności ze wskazaniami dotyczącymi konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, oraz koniecznością stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji dziecka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. mocą decyzji z dnia [...] utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podano, iż z materiału dowodowego wynika, iż rodzina T. F. składa się z czterech osób: odwołującej się, jej męża – S.F., córki D. F. urodzonej dnia [...] i córki – E. F. urodzonej w dniu [...] D. F., nad którą matka sprawuje opiekę w domu posiada orzeczenie o niepełnosprawności Nr [...] z dnia [...] łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Córka E. F. również posiada orzeczenie o niepełnosprawności Nr [...] z dnia [...] łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 b ust. 3 pkt 8 (lecz bez wskazań z pkt 7) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Jak wynika z akt sprawy, T. F. spełnia wymogi art. 17 ust. l ustawy o świadczeniach rodzinnych, odnośnie zarówno sprawowania opieki w domu rodzinnym nad dzieckiem posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności, jak również odnośnie kryterium dochodowego na członka rodziny w 2002 r. Jednak nie spełnia wymogu ustawowego odnośnie "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Z tego względu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do zmiany decyzji organu I instancji, bowiem wydając decyzję nie doszło do naruszania obowiązujących norm prawa, nadto zaś, działano na podstawie wniosku strony, którego treść nie budzi żadnej wątpliwości. Jeżeli T. F. żąda przyznania innego świadczenia opiekuńczego (zasiłek pielęgnacyjny) z art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to winna w tym zakresie złożyć odrębny wniosek, który organ I instancji rozpatrzy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. F. wskazała, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest dla niej krzywdząca. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kontestowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Zgodnie z treścią przepisu art. 17 ust. 1 świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie przysługuje, jeżeli dochód rodziny, w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł (art. 17 ust. 2 ustawy). Wysokość świadczenia determinowana jest treścią przepisu ustępu 3 i stanowi kwotę 420 zł. Okoliczności wyłączające możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem określone zostały w ustępie 5 komentowanego artykułu. Przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego lub ma ustalone prawo do renty socjalnej, emerytury albo renty lub gdy dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu bądź gdy osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko. Zdaniem składu orzekającego z przepisu art. 17 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli osoba nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia (...) w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. Ze sformułowania tego przepisu wynika, iż warunkiem przyznania świadczenia jest spełnienie dwóch przesłanek: po – 1 – osoba sprawująca opiekę (czyli matka lub ojciec, opiekun faktyczny albo opiekun prawny dziecka) ma sprawować opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, i po – 2 – osoba ta nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. W stanie faktycznym sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie uwzględniło treści całego brzmienia przepisu art. 17 ustawy o świadczeniu rodzinnym, bowiem z argumentacji organu wynika, iż świadczenie pieniężne przysługuje tylko w razie zaprzestania wykonywania pracy zarobkowej. Wydaje się, że organ odwoławczy nie ewentualnego niepodejmowania przez T. F. pracy, gdyż musi ona sprawować opiekę nad małoletnią, niepełnosprawną córką – D. F.. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych expressis verbis stanowi o możliwości przyznania prawa do świadczenia w razie, gdy osoba sprawująca opiekę nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem składu orzekającego, w przedmiotowej sprawie nie była wymagana okoliczność przerwania zatrudniania, bowiem wystarczającą jest okoliczność niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. jest błędne, dlatego zdaniem Sądu doszło do naruszenia prawa materialnego. W tej sytuacji Sąd orzekł jak w wyroku na mocy przepisu art. 132 i 145 § 1 pkt 1 lit. "a" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.