II SA/Rz 326/04
WyrokWSA w Rzeszowie2005-02-23
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Stanisław Śliwa, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wydania pozwolenia na budowę, powołując się na potencjalne przyszłe zagospodarowanie działek sąsiednich, które może zostać utrudnione przez planowaną inwestycję, nawet jeśli projekt budowlany inwestora spełnia obowiązujące przepisy techniczne i nie narusza istniejących obiektów?Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, opierając się na hipotetycznych przyszłych zamiarach zagospodarowania działek sąsiednich, które nie zostały jeszcze zrealizowane. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o pozwolenie na budowę dotyczy jedynie realnie istniejących uprawnień lub zamiarów inwestycyjnych, które są w trakcie realizacji, a nie tych, które są jedynie deklarowane jako przyszłe i potencjalne. Projekt budowlany, który spełnia obowiązujące przepisy techniczne i nie narusza istniejących obiektów, powinien zostać zatwierdzony.Stan faktyczny
Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę L. G., jednocześnie odmawiając zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia. Organ uzasadnił odmowę tym, że sposób zagospodarowania działki inwestora uniemożliwi w przyszłości zagospodarowanie działek sąsiednich zgodnie z prawem budowlanym, co narusza interesy osób trzecich. Inwestor L. G. zaskarżył decyzję Wojewody, argumentując, że przyszłe zagospodarowanie działek sąsiednich nie może być podstawą odmowy wydania pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Krystyna Józefczyk Protokolant: stsekr.sąd. B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego L. G. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 326/04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] marca 2004 r., [...] Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą L. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z funkcją usługową wraz z garażem na działce nr 241 położonej w obr. [...] w R. wraz z przyłączem wody, energii elektrycznej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej na działkach nr 251/2, 251/3, 251/, 241 przy ul. K. w R. Równocześnie tą decyzją Wojewoda odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia L. G. pozwolenia na budowę dla wskazanej wcześniej inwestycji. Decyzja Wojewody z dnia [...] marca 2004 r. podjęta została w wykonaniu zaleceń wyroku NSA OZ w Rzeszowie z dnia 10 grudnia 2003 r. sygn.akt SA/Rz 635/03, którym Sąd uchylił decyzję kasacyjną Wojewody z dnia [...] marca 2003 r. i nakazał temu organowi orzekanie merytoryczne.
Uzasadniając odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla L. G. organ wskazał, że odmowa podyktowana jest tym, że przyjęty w projekcie sposób zagospodarowania działki nr 241, będącej własnością inwestora uniemożliwia w przyszłości możliwość zagospodarowania działek nr 240 i 244 zgodnie z wymogami prawa budowlanego. W szczególności organ wskazał, że zaprojektowanie budynku przez L. G. częściowo w bezpośredniej odległości od granicy z działką nr 244 uniemożliwi w przyszłości poprawne zagospodarowanie działki K. G., a to stanowi naruszenie słusznie chronionych interesów osób trzecich. Podobna sytuacja wystąpi w przypadku zamierzonego zagospodarowania działki nr 240 przez R. Ł. Z tych względów organ rozstrzygający stwierdził niemożliwość zatwierdzenia przedłożonego przez inwestora – L. G. projektu budowlanego, a to nie daje podstaw do udzielenia pozwolenia na budowę. Równocześnie organ wskazał, że w sytuacji objętej postępowaniem nie ma podstaw do zastosowania art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, gdyż uchybienia będące podstawą odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie mogą być traktowane jako korekty czy uzupełnienia przedłożonej do zatwierdzenia dokumentacji technicznej. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że będący podstawą toczącego się postępowania projekt techniczny i plan zagospodarowania działki inwestora spełnia warunki techniczne i nie narusza zasad usytuowania w stosunku do obiektów /budynków/ istniejących. Zatem, tym co przesądziło o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie jest naruszenie przez inwestora § 13, § 57 i 60 warunków technicznych w stosunku do istniejących obiektów na działkach nr 240 i 244, ale doprowadzenie do ewentualnej niemożności rozbudowy na działkach nr 240 i 244 istniejących budynków. Wprowadzenie takiego ograniczenia przez inwestora dla nieruchomości sąsiednich nie może być akceptowane bo pozostaje w sprzeczności z zasadami prawa budowlanego.
Z decyzją Wojewody [...] nie zgodził się L. G., który w skardze do NSA OZ stwierdził, że argument związany z przyszłym zagospodarowaniem działki nr 240 i 244 nie może być podstawą decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Związanie decyzji negatywnej dla inwestora z przyszłym, bliżej nie określonym zagospodarowaniem działek sąsiednich jest naruszeniem prawa. Skarżący wskazał, że przepisy odwołując się do przyszłej zabudowy, wskazując na taką, która już w ramach prowadzonego postępowania jest projektowana, a nie na tą, która być może w przyszłości pojawi się, ale w chwili orzekania o pozwoleniu jest tylko werbalnym zamiarem sąsiadów. Z tych powodów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako jednostronnej i nieobiektywnej.
Wojewoda [...] odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i powołał argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi Lucjana Gładysza, gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ dalej: prawo o p.s.a., sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej wnioskami, ani wskazaną przez stronę podstawą prawną. Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji orzekając w granicach danej sprawy mając na uwadze zgodność rozstrzygnięć poddanych kontroli z obowiązującym porządkiem prawnym.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym przepisami prawa Sąd stwierdza, że decyzja Wojewody narusza obowiązujące przepisy, a to stanowi podstawę do uwzględnienia skargi. Poza sporem pozostaje stwierdzenie, że przedstawiony przez skarżącego projekt budowlany odpowiada obowiązującym przepisom. W szczególności przyjęte w nim rozwiązania nie naruszają § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 15 z 1999 r., poz. 145/. Fakt zgodności projektu budowlanego został wykazany przez organ, który stwierdził, że planowana na działce nr 241 przez skarżącego zabudowa nie narusza warunków określonych w prawie w stosunku do istniejących obiektów na działkach sąsiednich.
Równocześnie organ wskazał, że spełnienie warunków w stosunku do zabudowy istniejącej nie może być podstawą do udzielenia pozwolenia na budowę, gdyż na przeszkodzie wydania takiego pozwolenia stoi wzgląd na ochronę interesu osób trzecich, czyli rozważenie konieczności ewentualnej perspektywicznej zabudowy działek nr 240 i nr 244. Ochrona interesu osób trzecich wymaga zdaniem organu takiego ukształtowania sposobu zabudowy działki przez skarżącego, by w przyszłości sąsiedzi mogli rozbudowywać istniejące na ich nieruchomościach budynki w zgodzie z obowiązującym prawem.
Sąd takiego poglądu nie podziela i stwierdza, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich ma być uwzględniana przy zagospodarowywaniu /zabudowie/ własnej nieruchomości, przy czym nie może ona sięgać tak daleko, aby unicestwić prawo właściciela do zabudowy swojej nieruchomości, o ile wykonując takie uprawnienie nie narusza bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Nie narusza prawa ten kto z prawa korzysta, zatem nie można przyjąć poglądu Wojewody [...] wyrażonego w zaskarżonej decyzji, w myśl którego skarżący prawa budowlanego nie naruszył, ale bliżej nie skonkretyzowane interesy osób trzecich mają stać na przeszkodzie do udzielenia pozwolenia. Sąd przyjmuje ochronę interesów osób trzecich i uznaje ją za istotny element w procesie budowlanym, jednak z całą mocą podkreśla, że chroniony może być interes realnie istniejący czyli taki, który w chwili orzekania istnieje. Oznacza to, że na ochronę zasługuje realizowany przez osobę trzecią zamiar inwestycyjny, a nie istniejący werbalnie. W sprawie będącej przedmiotem skargi organ nie wykazał, że właściciele działek nr 240 i nr 244 podjęli działania zmierzające do rozbudowy swoich nieruchomości, a tylko takie fakty dawałyby podstawę do oceny zamierzeń skarżącego i sąsiadów z punktu widzenia przewidzianej prawem budowlanym ochrony osób trzecich.
Z tego powodu Sąd za trafny uznaje pogląd wyrażony w skardze, zgodnie z którym na odmowę udzielenia pozwolenia mogliby liczyć sąsiedzi, o ile w chwili wydania zaskarżonej decyzji przystąpiliby faktycznie do realizacji swojego zamiaru /choćby opracowania projektu budowlanego/ inwestycyjnego, a nie tylko deklarowali, że zamierzają w przyszłości dokonywać rozbudowy budynków znajdujących się na ich działkach. Jeżeli w przyszłości taką rozbudowę będą realizowali to będą musieli dostosować się do obowiązujących warunków faktycznych jak i prawnych. W ten sam sposób działa w chwili obecnej skarżący, bo nie może dowolnie sytuować budynku na swojej działce ale musi mieć na uwadze choćby dostęp do światła dziennego dla nieruchomości sąsiednich.
Reasumując należy stwierdzić, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego prowadzonym na podstawie art. 28 w zw. z art. 32 i art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 106, z 2000 r., poz. 1126 ze zm./ ochronie podlegać mogą tylko realnie istniejące uprawnienia osób trzecich, zatem takie, które w chwili orzekania o pozwoleniu na budowę znajdują się w sferze realizacji, a nie te, które są deklarowane jako przyszłe i potencjalne.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) prawa o p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 prawa o p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło