II SAB/Wa 355/04

WyrokWSA w Warszawie2005-02-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, asesor WSA Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej, jeśli żądana informacja jest już dostępna w publicznym obiegu?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą, nie pozostaje w bezczynności w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli żądana informacja jest już dostępna w publicznym obiegu i może być nabyta przez wnioskodawcę. W takim przypadku nie istnieje obowiązek udostępnienia informacji w trybie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do spółki "PKP [...]" Sp. z o.o. o udostępnienie mapy sieci PKP naklejanej na ściany wagonów pasażerskich. Spółka odmówiła, twierdząc, że informacja ta nie jest informacją publiczną i że spółka nie wydaje takich map, a jedynie schematyczne mapy połączeń kwalifikowanych, które są załącznikiem do Sieciowego Rozkładu Jazdy Pociągów, dostępnego do nabycia. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu po tym, jak nie otrzymał odpowiedzi na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Wojciech Wiktorowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M. O. na bezczynność "PKP [...]" Spółka z o.o. w W. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej - oddala skargę - Stan sprawy przedstawiał się następująco. M. O. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą M. z siedzibą w L. ul. [...] zwrócił się w dniu [...] maja 2004 r. do "PKP [...]" Sp. z o.o. w W. o udostępnienie na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej mapy sieci PKP naklejanej na ścianach wagonów pasażerskich spółki "PKP [...]" Sp. z o.o. W dniu [...] maja 2004 r. "PKP [...]" Sp. z o.o. przesłała M. O., Prezesowi Zarządu M., pismo [...], w którym poinformowała, iż informacja ta nie jest informacją publiczną, bowiem w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002 r. sygn. akt II SA 181/02 za informację publiczną należy uznać wiadomości, które zostały wytworzone przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym, bądź majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Nadto "PKP [...]", wykonując przewozy kwalifikowane w pociągach objętych rezerwacją miejsc, nie świadczy usług o charakterze publicznym, lecz usługi komercyjne. Jednocześnie Spółka poinformowała, iż "PKP [...]" nie wydaje map sieci PKP, bowiem dysponuje jedynie schematycznymi mapami połączeń kwalifikowanych (Eurocity, Intercity, ekspresowe i Nocny Express). Natomiast aktualna mapa sieci połączeń pasażerskich stanowi załącznik do Sieciowego Rozkładu Jazdy Pociągów (SRJP), wydawcą którego jest spółka PKP P. Według posiadanych przez Spółkę informacji, Sieciowy Rozkład Jazdy 2003/04 jest do nabycia, między innymi, w kasach PKP Przewozy Regionalne na stacji L. W dniu 22 września 2004 r. M. O., działając jako prezes Zarządu M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o udostępnienie informacji publicznej, na który nie otrzymał odpowiedzi. W dniu 25 października 2004 r. M. O. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niezałatwienie sprawy w terminie ustawowym, powołując się na art. 13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę "PKP [...]" Sp. z o.o. w W. wniosła o jej odrzucenie i zasądzenie kosztów postępowania. Wskazała, iż Spółka poinformowała skarżącego, że informacja, której żąda nie jest informacją publiczną, bowiem mapę sieci PKP trudno nazwać taką informacją. Nadto podnosiła, iż "PKP [...]" Sp. z o.o. jest podmiotem prawa handlowego, została utworzona na podstawie ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) i do jej zadań należy świadczenie usług przejazdowych o charakterze komercyjnym w pociągach kwalifikowanych, objętych rezerwacją miejsc, nie wykonuje żadnych zadań publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a więc nie ma legitymacji biernej do występowania jako strona w tym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. takich, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczające, na które służy zażalenie i inne, niż wyżej wymienione akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej stanowią, że realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1-3) jest uzależnione od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 2, po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej na zasadach tej ustawy zgodnie z art. 4 ust. 1 mają być "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", ponadto (ust. 2) związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne, po trzecie: według art. 4 ust. 3 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 będące w posiadaniu także informacji. Zawartego w odpowiedzi na skargę stanowiska "PKP [...]" Sp. z o.o., że nie należy ona do kręgu podmiotów, które mogą być adresatem obowiązku uddzielenia informacji publicznej nie można podzielić. Stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 zawarte w punktach 1-5 wyliczenie "władz publicznych oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne ma charakter przykładowy. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 stanowi, że do takich podmiotów w szczególności należą "podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów". Artykuł 4 pkt 3 lit. a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 15 grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 806, poz. 804) wskazuje, iż za przedsiębiorcę dominującego uważamy przedsiębiorcę, który dysponuje bezpośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników. Jak wynika ze złożonego przez "PKP [...]" Sp. z o.o. wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego, według stanu na dzień [...] listopada 2004 r. nr KRS [...] w rubryce 7 - dane wspólników figurują jako wspólnicy spółki "Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna" z siedzibą w W. posiadające [...] udziałów w łącznej wartości [...] zł oraz Skarb Państw reprezentowany przez Ministra Finansów posiadający [...] udziałów o łącznej wartości [...] zł. W rubryce 8 - Kapitał Spółki wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, a zatem Skarb Państwa ma pozycję dominującą z uwagi na wysokość udziałów w Spółce. Jednakże w niniejszej sprawie rozważenia wymaga, czy "PKP [...]" Sp. z o.o. pozostawała wobec skarżącego w określonej wcześniej bezczynności, a zatem czy była zobowiązana do udzielenia mu informacji publicznej w formie przez niego wskazanej. W dniu [...] maja 2004 r. skarżący M. O. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą M. zwrócił się o udostępnienie mu mapy sieci PKP naklejanej na ścianach wagonów pasażerskich spółki "PKP [...]". W dniu [...] grudnia 2004 r. Spółka, odpowiadając na to pismo poinformowała skarżącego, iż nie wydaje map sieci PKP, bowiem dysponuje jedynie schematycznymi mapami połączeń kwalifikowanych. Natomiast aktualna mapa sieci połączeń pasażerskich stanowi załącznik do Sieciowego Rozkładu Jazdy Pociągów (SRJP), wydawcą którego jest spółka PKP P. i jest do nabycia, między innymi, w kasach PKP Przewozy Regionalne na stacji L. Prawo do informacji jako prawo dostępu do określonych wiadomości o sprawach publicznych jest skorelowane z ciążącym na władzach publicznych - posiadaczach tych informacji - obowiązkiem ich udostępnienia. Obowiązek ten może być wykonany w różny, przewidziany ustawą sposób, także na wniosek zainteresowanego. Trzeba jednak przyjąć, że wniosek zainteresowanego rodzi po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w publicznym obiegu, a więc zainteresowany nie może się z nią zapoznać inaczej, niż składając wniosek o udzielenie informacji do organu władzy publicznej. W przeciwnym razie należałoby zaakceptować tezę, że zainteresowany ma prawo żądać od organu w trybie wniosku o udostępnienie informacji, informacji ogólnie dostępnej. Z tych względów Sąd doszedł do przekonania, iż "PKP [...]" Sp. z o.o. nie była zobowiązania do udostępnienia skarżącemu mapy połączeń sieci PKP naklejanej na ściany wagonów pasażerskich, nie pozostawała więc w bezczynności wobec skarżącego i dlatego skargę należało oddalić w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło