II SA/Wa 238/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Asesor WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany nazwiska oddala skargę Wnioskiem z dnia 12 września 2003 r. J.G. zwrócił się do Starosty L. o dokonanie zmiany uzupełnienia nazwiska według dokumentów urodzenia na G. v. G., podnosząc, że takie nazwisko nosili jego rodzice W. i hrabina J. z d. L. G. v. G.. Decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...]Starosta L., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał, że prośba zainteresowanego nie dotyczy zmiany nazwiska, lecz sprostowania aktu urodzenia, zaś Starosta jako organ administracji samorządowej nie posiada uprawnień w tym zakresie. Właściwym organem do rozpoznania wniosku jest sąd powszechny, który rozstrzyga w tym przedmiocie w trybie postępowania nieprocesowego, zgodnie z art. 33 w zw. z art. 31 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. Nr 36, poz. 180 ze zm.). Organ powołał się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i piśmiennictwo. W odwołaniu od powyższej decyzji do Wojewody [...] J.G. zakwestionował stanowisko Starosty, podając, że przez 10 lat nosił nazwisko G. v. G. i tylko takie nazwisko jest mu przynależne. Zarzucił organowi, że powoływanie się na wyrok NSA oraz pogląd doktryny jest bezzasadne, a Starostwo Powiatowe, władne do załatwienia sprawy, uchyla się od tego. Decyzją z dnia[...]grudnia 2003 r. Wojewoda[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu L. z dnia [...] października 2003 r. W uzasadnieniu podał, że stanowisko organu I instancji jest co do istoty żądania zasadne, bowiem żądanie dotyczy sprostowania aktu stanu cywilnego w postaci aktu urodzenia, a nie zmiany nazwiska. Stwierdził, iż dla J. G. w dniu [...] lutego 1926 r. został sporządzony akt urodzenia na nazwisko G. v. G.. Skutkiem orzeczenia Sądu Okręgowego w P. Wydział Zamiejscowy w C. z dnia [...] listopada 1936 r. dokonano w akcie urodzenia sprostowania poprzez wpisanie nazwiska ojca wnioskodawcy w brzmieniu "G.", a nie jak mylnie wpisano "G. v. G.", a orzeczenie to jest wiążące do chwili obecnej. Odnosząc się do zarzutu bezzasadnego powoływania się przez organ I instancji na orzecznictwo NSA i piśmiennictwo, Wojewoda wskazał, że nie jest to przejaw biurokracji, lecz ogólnie stosowana praktyka dająca możliwość zapoznana się przez zainteresowanych nie tylko z obowiązującymi przepisami prawa, lecz również z orzecznictwem dotyczącym ich stosowania w praktyce. W skardze na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. G. zwrócił się z wnioskiem o wydanie postanowienia mającego na celu powrót do nazwiska jakie miał w chwili urodzenia. Podniósł, że nie rozumie, dlaczego Kancelaria Rzymsko-Katolicka w C. zmieniła w 1936 r. nazwisko "G. v. G." na "G.". W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko co do okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią zasadniczą w rozpatrywanej sprawie jest ocena żądania zawartego we wniosku J. G. skierowanym do Starosty Powiatowego w .L. Analiza treści wniosku zawierającego sformułowanie "dokonanie zmiany – uzupełnienie nazwiska według dokumentów urodzenia, tj. G. v. G." pozwala przyjąć, iż nie chodzi tu o zmianę nazwiska w trybie art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (t.j. Dz. U. z 1963 r. Nr 63, poz. 328 ze zm.), lecz o sprostowanie lub uzupełnienie aktu stanu cywilnego w trybie przepisów rozdziału 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. Nr 36, poz. 180 ze zm.). Nie jest to, jak trafnie uznał zarówno Starosta Powiatu L., jak i Wojewoda [...], przypadek tzw. małego sprostowania, o którym mowa w art. 28 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego, polegającego na sprostowaniu oczywistego błędu pisarskiego. Nie jest to równie przypadek określony w art. 36 ww. ustawy polegający na uzupełnieniu aktu stanu cywilnego niezawierającego wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone. Tylko w tych dwóch wymienionych przypadkach ustawa – Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje kognicję organów administracji państwowej. Interpretując przepisy rozdziału 4 omawianej ustawy – "Unieważnienie, sprostowanie, ustalenie treści, odtworzenie i uzupełnienie aktu stanu cywilnego" należy mieć na uwadze jej art. 4 stanowiący, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Stąd też, poza przypadkami określonymi w art. 28 i 36 ustawy, według których sprostowanie i uzupełnienie mogą być dokonane w postępowaniu administracyjnym, w pozostałych przypadkach, stosownie do art. 33, orzeka sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym. Reasumując należy stwierdzić, że żądanie skarżącego jest w istocie żądaniem sprostowania aktu stanu cywilnego, o którym mowa w art. 31 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego. Orzekanie zaś w tym przypadku w postępowaniu administracyjnym byłoby naruszeniem przepisów o właściwości i stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności wydanych decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Trafne jest zatem rozstrzygnięcie Starosty L. umarzające postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa wobec stwierdzenia jego bezprzedmiotowości, jak również utrzymujące je w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...]. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.