II SA/Lu 785/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, -sprawozdawca, Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A.M. z udziałem Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej A.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r.Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę i przyznaje adwokatowi D.P. od Skarbu Państwa kwotę 255 zł /dwieście pięćdziesiat złotych / tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie / Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] r. (znak: [...]) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A.M., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. (znak: [...]) nakazującej A. i W.M. rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy balkonu w części obejmującej płytę balkonową o wymiarach 1,40 m x 3,65 m wraz z fundamentem i słupkami podporowymi płyty balkonowej przy budynku mieszkalnym położonym na działce nr ewid. gruntu [...] przy ul. [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji, tj. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta postanowieniem z dnia [...] r. (znak: [...]) wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, wstrzymał roboty budowlane związane z rozbudową płyty balkonowej w budynku mieszkalnym przy ul. [...] i nałożył na A. i W.M. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 31 maja 2004 r. określonych w postanowieniu dokumentów. Jednak z powodu nie przedstawienia przez zobowiązanych w dniu 27 kwietnia 2004 r. kompletu dokumentów, postanowieniem z dnia [...] r. (znak: [...]) nałożyło obowiązek usunięcia w terminie do [...] r., stwierdzonych nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji. Następnie, zobowiązani nie przedłożyli w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów i stąd organ I instancji, działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 ustaw z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanej płyty balkonowej o wymiarach 1,40 m x 3,65 m wraz z fundamentem. Z kolei odwołanie od powyższej decyzji złożyła A.M.. W treści odwołania podnosi w szczególności, że w jej budynku dokonano szeregu odstąpień bez wymaganych pozwoleń, zgłoszeń, projektów i nie wyciągnięto żadnych konsekwencji wobec tych podmiotów. Rozpatrując odwołanie organ stwierdził, że z ustaleń postępowania dowodowego, a w szczególności dokonanych w dniu 30 maja 2003 r. oględzin wynika, że od strony południowej (ogrodowej) w budynku mieszkalnym przy ul. [...] dokonano jesienią 2002 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, rozbudowy istniejącej płyty balkonowej o powierzchnię 1,40 m x 3,65 m. Ponadto balkon został wsparty na 2 słupach osadzonych na fundamencie. Natomiast zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z kolei ust. 2 omawianego przepisu stanowi, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – jak i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, to właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu o którym mowa w ust. 2 właściwy organ ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w oznaczonym terminie określonych w przepisie dokumentów (art. 48 ust. 3). Natomiast art. 49 ust. 3 cyt. ustawy stanowi, że w przypadku stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym art. 49 ust. 1, po bezskutecznym upływie terminu usunięcia wskazanych nieprawidłowości postanowieniem wydanym na podstawie art. 49 ust. 3, stosuje się przepis art. 48 ust. 1. Dlatego też, podkreślił organ II instancji, w przedmiotowej sprawie iż zobowiązani nie wykonali w oznaczonym terminie obowiązku nałożonego postanowieniem PINB Miasta z dnia [...] r. (znak[...]), czyli organ I instancji prawidłowo nakazał na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części obiektu budowlanego. Jednocześnie w odpowiedzi na zarzuty z odwołania organ II instancji stwierdził, że pozostają one bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie, ponieważ powodem uchylenia zaskarżonej decyzji nie mogą być sprawy dotyczące wskazanych w odwołaniu naruszeń prawa przez pozostałych mieszkańców. W skardze do Sądu skarżąca podtrzymała w całości zarzuty podniesione w odwołaniu i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji. W szczególności podkreśla, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane w oparciu o prawidłową dokumentację projektową. Ponadto podnosi, że jej zdaniem inni inwestorzy realizowali tego rodzaju roboty budowlane samowolnie, gdyż nie posiadali nawet takiej dokumentacji projektowej, jak skarżąca. Dlatego też stwierdza, że interpretacja przez organy prowadzące postępowanie odpowiednich przepisów prawa budowlanego jest w tej sprawie niewłaściwa. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Ponadto dodał, że w stosunku do tych podmiotów które ewentualnie także realizowały samowolnie tego rodzaju roboty budowlane mogą być prowadzone lecz tylko odrębne postępowania administracyjne. Uczestniczący w rozprawie Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł także o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Z ustaleń prawidłowo przeprowadzonego w tej sprawie postępowania dowodowego zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 i 80 kpa jednoznacznie bowiem wynika, że skarżąca wykonała przedmiotowe roboty budowlane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Polegały one na rozbudowie od strony południowej (ogrodowej) budynku, istniejącego balkonu w drodze powiększenia jego płyty balkonowej oraz wykonania dwóch słupków wsporczych na fundamencie, co naruszyło dyspozycję art. 28 cyt. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.). Następnie, w tym stanie prawnym i faktycznym prawidłowo właściwy organ – na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 tejże ustawy – Prawo budowlane – wydał postanowienie o obowiązku przedłożenia przez inwestora w terminie do 31 maja 2004 r. następujących dokumentów. Po pierwsze, zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności lokalizacji obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po drugie, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi łącznie z zaświadczeniem osoby sporządzającej projekt budowlany o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Po trzecie, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowienie to zostało zaskarżone przez A.M.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2004 r. oddalił skargę na powyższe postanowienie. Jednak skarżąca nie wykonała nałożonego w tym zakresie obowiązku administracyjnego. Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że przedłożyła niekompletne dokumenty, ponieważ zamiast wymaganych 4 egzemplarzy projektu rozbudowy balkonu przedłożone zostały tylko dwa projekty natomiast trzeci dostarczono w dniu 31 maja 2004 r. Ponadto projekty opracowane zostały w czerwcu 2002 r., tj. przed 30 maja 2003 r. (dzień przeprowadzenia oględzin i nie mogły być zatwierdzone, ponieważ nie uwzględniały wykonanych robót przy rozbudowie balkonu). Dlatego też postanowieniem z dnia [...] r. nałożono na A. i W.M. obowiązek usunięcia w terminie do dnia 31 maja 2004 r. stwierdzonych nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji związanej z procesem legalizacji rozbudowy balkonu, tj. przedłożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z uprawnieniami budowlanymi projektantów oraz zaświadczeniami o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Projekt budowlany powinien bowiem spełniać wymagania w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego i odnosić się do stanu już istniejącego, zawierać ocenę techniczną z której wynikałoby czy roboty budowlane przy rozbudowie balkonu są wykonane w sposób prawidłowy wraz z opisem robót, które należy wykonać w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Powyższe warunki nie zostały spełnione przez zobowiązanych A. i W.M. W szczególności należy podkreślić, że dostarczona przez skarżącą mapa nie była dla celów projektowych, a ponadto była to dokumentacja (tj. projekty) z czerwca 2002 r. czyli nie mogły uwzględniać przedmiotowych robót budowlanych dotyczących rozbudowy balkonu. Natomiast dyspozycja art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 cyt. ustawy – Prawo budowlane jednoznacznie stanowi, że w takim stanie prawnym i faktycznym właściwy organ wydaje nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przedmiotowe roboty budowlane polegające na rozbudowie balkonu, a obejmujące wykonanie płyty balkonowej o wym. 1,40 x 3,65 m wraz z fundamentem wymagały bowiem pozwolenia na budowę. Sąd podziela w tym zakresie wykładnię celowościową art. 48 ust. 1 tejże ustawy, że "część obiektu budowlanego" jest to budowa która nie została jeszcze zakończona lub jest to część innego obiektu, która jest jednak na tyle samodzielna jak i niezależna od pozostałej części obiektu wybudowanego zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego (Z. Kostka, Prawo budowlane, Komentarz, wyd. ODiDK, Gdańsk 2004, s. 133, a także J. Siegień, Prawo budowlane, Komentarz, 4 wydanie C.H.Beck, Warszawa 2003 r., s. 282-283). W tym zakresie na podstawie art. 48 ust. 1 tejże ustawy właściwy organ może także nakazać rozbiórkę części obiektu budowlanego stanowiącego dobudowę czy też rozbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6). Z kolei hipoteza tego przepisu nie obejmuje przebudowy, remontu czy też rozbiórki obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7). Oznacza to, że w tym stanie faktycznym nie mogła być zastosowana dyspozycja art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 cyt. ustawy – Prawo budowlane, gdyż nie był to przypadek inny niż określony w art. 48 ust. 1 tejże ustawy. Przesłanki zastosowania postępowania legalizacyjnego określa bowiem tylko dyspozycja art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z ust. 2 wskazanego artykułu legalizacja samowoli możliwa jest, jeżeli budowa zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W tym celu właściwy organ administracyjny wstrzymuje prowadzone roboty budowlane i postanowieniem nakłada na inwestora obowiązek dostarczenia w zakreślonym terminie dokumentów wymaganych dla weryfikacji powyżej przedstawionych przesłanek postępowania legalizacyjnego. Natomiast prawnym skutkiem niewypełnienia tego obowiązku przez inwestora jest nakaz – lecz nie jest to uznanie administracyjne właściwego organu - orzeczenia rozbiórki danego obiektu budowlanego na podstawie art. 48 ust. 4 w związku z ust. 1 Prawa budowlanego. Dlatego też właściwy organ administracji prawidłowo wszczął postępowanie legalizacyjne wydając przedmiotowe postanowienie w którym nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia określonych dokumentów w zakreślonym terminie. Skarżąca nie zastosowała się do tego postanowienia, a zatem organ miał obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Z tych względów skarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa materialnego jak i procesowego, stąd należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji.