VI SA/Wa 629/04

WyrokWSA w Warszawie2005-02-04

Skład orzekający: Sędzia WSA (Przewodniczący), Sędzia WSA (Sędzia), Sędzia WSA (Sędzia)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, może zmienić jej podstawę materialnoprawną, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie może zmienić jej podstawy materialnoprawnej, gdyż prowadzi to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zmiana podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji oznacza zmianę przedmiotowej tożsamości sprawy, co jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową Panu A. D. Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. cofnięto pozwolenie, wskazując jako podstawę noszenie broni po spożyciu alkoholu oraz zmianę miejsca zamieszkania bez powiadomienia organu. Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy, ale zmienił jej podstawę prawną, wskazując na brak udowodnienia zdolności do posiadania broni. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając stronniczość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądzono od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt VI SA/Wa 629/04       W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2005r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji w W. z dnia [...] marca 2004 r. [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] stycznia 2004 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego A. D. kwotę 176,16 (sto siedemdziesiąt sześć złotych i szesnaście groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], Komendant Główny Policji – działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 1999 r. Nr 53, poz. 549 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania Pana A. D. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w .B z dnia [...]stycznia 2004 r., nr [...], w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową, utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B.. Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] września 2003 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu A. D. pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej. W uzasadnieniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania, skierowanym do strony skarżącej, Komendant Wojewódzki Policji w B. poinformował, iż podstawą wszczęcia w/w postępowania jest informacja Komendanta Powiatowego Policji w T. o ujawnieniu faktu noszenia przez skarżącego broni służbowej po spożyciu alkoholu, jak również o stwierdzonych w toku postępowania dyscyplinarnego wątpliwościach co do stanu psychicznego strony z uwagi na objawiające się myśli samobójcze. W związku z tym organ poinformowała skarżącego o prawie czynnego udziału w postępowaniu oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Jednocześnie Komendant Wojewódzki Policji w B.– działając na podstawie przepisu art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji - zobowiązał skarżącego do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz do przedstawienia tych orzeczeń KWP w B. w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Organ załączył do pisma wykaz lekarzy i psychologów. Następnie w piśmie z dnia [...] października 2003 r. Wydział Postępowań Administracyjnych KWP w B., nawiązując do wcześniejszego pisma z dnia B. września 2003 r., ponownie zobowiązał skarżącego do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz do przedstawienia stosownych orzeczeń do KWP w B. w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma. Organ uprzedził stronę, iż niewykonanie powyższych badań spowoduje podjęcie czynności określonych w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. W odpowiedzi na w/w wezwanie strona dostarczyła organowi zaświadczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2003 r., w którym lekarz psychiatra stwierdził, że badany może posiadać broń palną (k-54 akt administracyjnych). Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Komendant Wojewódzki Policji w B. wydał w dniu [...]stycznia 2004r. decyzję [...] na mocy której cofnął skarżącemu A. D. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej, działając w tej materii na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 18 ust. 5 pkt 3 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano nosi broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowej albo środka zastępczego. Organ podniósł, iż z materiałów zawartych w aktach wynika, że w dniu [...] czerwca 2003 r., podczas pełnienia przez skarżącego służby na Posterunku Policji w G., będąc w umundurowaniu służbowym i mając broń służbową przy sobie – skarżący spożywał alkohol, co wykazało stosowne badanie. Ponadto organ I instancji podniósł, iż w związku z informacją udzieloną przez Komendanta Powiatowego Policji w T. dotyczącą stanu psychicznego skarżącego, w celu ustalenia, czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji – skarżący został pismami z dnia [...].09.2003 r. i [...].11.2003 r. zobowiązany do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Organ wskazał, iż strona przesłała w dniu 4 grudnia 2003 r. kserokopię zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez lekarza psychiatrę stwierdzającego brak przeciwwskazań do posiadania przez skarżącego broni palnej oraz zaświadczenie o przywróceniu strony skarżącej do pełnienia służby z pełnym wyposażeniem służbowym. Organ podniósł, iż fakt przywrócenia strony do służby z bronią palna nie jest okolicznością mogącą mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy, albowiem istotną kwestią jest – zdaniem organu – posiadanie przez stronę broni w stanie po użyciu alkoholu. Komendant Wojewódzki Policji w B. podniósł ponadto, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, iż strona zmieniła adres zamieszkania nie informując o tym organu. Komendant wskazał, iż w myśl przepisu art. 26 ustawy o broni i amunicji osoba posiadająca pozwolenie na broń lub posiadająca broń podlegającą rejestracji, która nie wymaga pozwolenia na broń jest obowiązana w razie zmiany miejsca stałego pobytu zawiadomić o tym fakcie pisemnie, w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca stałego pobytu, organ Policji właściwy ze względu na nowe miejsce stałego pobytu. Komendant Wojewódzki Policji w B. wskazał, iż zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 3 cyt. ustawy właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku zawiadomienia właściwego organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu, o którym mowa w art. 26. W konkluzji organ I instancji stwierdził, iż strona skarżąca swoim postępowaniem nie gwarantuje właściwego przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji. Pismem z dnia 22 stycznia 2004 r. skarżący odwołał się od w/w decyzji organu I instancji do Komendanta Głównego Policji, podnosząc w uzasadnieniu, iż przeprowadzone postępowanie było nieobiektywne, zaś sama decyzja krzywdząca. W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Główny Policji wydał decyzję z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], na podstawie której – działając w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 1999 r. Nr 53, poz. 549 ze zm.) – utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, iż decyzja organu I instancji jest zasadna. Organ odwoławczy uznał, że argumentacja strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Organ podniósł, iż wprawdzie art. 18 ust. 3 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter fakultatywny, jednak wskazać należy, że organy Policji odpowiedzialne za praktykę wydawania pozwoleń na broń mają również na uwadze utrzymanie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Należy zatem – zdaniem organu II instancji - mieć pewność, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń nie stanowi zagrożenia dla tego porządku i nie należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 (z zaburzeniami psychicznymi lub o znaczenie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionym od alkoholu lub substancji psychoaktywnych). Komendant Główny Policji wskazał w uzasadnieniu, iż brak przeciwwskazań do posiadania broni stwierdzają lekarze i psycholodzy, wydając stosowne orzeczenia. Organ odwoławczy wskazał, iż ze względu na to, że skarżący A. D. nie udowodnił swojej zdrowotnej zdolności do posiadania broni, organ Policji postąpił słusznie cofając przedmiotowe pozwolenie. Organ odwoławczy zauważył jednakże, iż organ I instancji w podstawie prawnej swojej decyzji winien przywołać przepis art. 18 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, a nie art. 18 ust. 5 pkt 3, ponieważ w stanie prawnym w dacie wydawania decyzji organu I instancji zastosowanie miał pierwszy z wymienionych przepisów ustawy. W dniu 7 kwietnia 2004 r. skarżący – działając za pośrednictwem organu II instancji - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia[...] marca 2004 r., [...] W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. Ponadto – w jego ocenie - organ nie rozpatrzył do końca wszystkich wątków w tej sprawie. Skarżący podniósł również, iż jego odwołanie rozpatrzono w sposób tendencyjny i jednostronny. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję zmieniając jedynie jej podstawę prawną. W ocenie Komendanta Głównego Policji strona skarżąca naruszyła przede wszystkim obowiązek poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i nie przedstawiła tym samym stosownych orzeczeń. Zatem – zdaniem organu II instancji – przepisem uzasadniającym cofnięcie pozwolenia na broń palna bojową jest art. 18 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, iż fakt noszenia przez skarżącego broni w stanie nietrzeźwości nie jest udowodniony, a więc nie może decydować o pozbawieniu go prawa do posiadania broni. Komendant Główny Policji uznał, iż kwestia przedłożenia orzeczeń ma zasadnicze znaczenie, a więc o pozostawieniu stronie pozwolenia na broń palną mogły zadecydować jedynie pozytywne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, wydane przez uprawnionego lekarza i psychiatrę, spełniające wymagania rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 898 ze zm.). Skoro więc strona skarżąca ich nie dostarczyła, zasadne było – w ocenie organu – skorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 18 ust. 3 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem organu odwoławczego fakt znajdywania się w aktach administracyjnych zaświadczenia wydanego przez psychiatrę M. M.-R., stwierdzającego, że badany może posiadać broń palną nie dał podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji na etapie postępowania odwoławczego, albowiem zaświadczenie to nie spełniało wymogów formalnych. Zdaniem organu kwestia z kolei przywrócenia skarżącego do służby oraz zezwolenie na posługiwanie się bronią służbową jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i stanowi wyłącznie decyzję przełożonych strony skarżącej. Komendant Główny Policji wskazał ponadto, że nie ulega wątpliwości, że strona naruszyła przepis ustawy o broni i amunicji nakazujący informowanie o zmianie miejsca zamieszkania, co może stanowić dodatkową przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń palną. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 4 lutego 2005 r. pełnomocnik organu podniósł, iż decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy z uwagi na niedostarczenie orzeczeń lekarsko-psychologicznych i nie powiadomienie o zmianie miejsca zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Pana A. D. zasługuje na uwzględnienie, niemniej z innych przyczyn, niż przywołane w skardze wniesionej do Sądu. Przede wszystkim należy uznać, iż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...]marca 2004 r. narusza przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. – poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z przepisem art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zasada dwuinstancyjności jest zasadą konstytucyjną ustanowiona w Art. 78 Konstytucji RP, który stanowi, iż każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w drugiej instancji wyznacza zatem rozstrzygnięcie decyzji pierwszej instancji. Wykroczenie przez organ II instancji poza te granice narusza – zdaniem Sądu - zasadę dwuinstancyjności. Organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Organ odwoławczy nie może również rozszerzyć zakresu sprawy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z użytego przez ustawodawcę w art. 138 § 1 k.p.a. sformułowania "w tym zakresie" wynika oczywiste ograniczenie dla organu odwoławczego, zasadzające się na tym, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym, niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny. W ocenie Sądu zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Oznacza to – zdaniem Sądu – naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi naruszenie wspomnianych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (podobnie: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie /w:/ wyroku z dnia 8 czerwca 1998 r., sygn. akt II SA 540/98). Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż podstawą materialnoprawną cofnięcia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] pozwolenia na broń palna bojową były wyłącznie przepisy art. 18 ust. 1 pkt 4 i art. 18 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Wynika to zarówno z komparycji decyzji administracyjnej, w której organ przywołał tylko w/w przepisy ustawy, jak również z treści jej uzasadnienia. W dacie wydawania decyzji przez organ I instancji (tj. w dniu [...] stycznia 2004 r.) przepis art. 18 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy stanowił, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, nosi broń znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowej albo środka zastępczego. Z kolei według przepisu art. 18 ust. 5 pkt 3 w/w ustawy z dnia 21 maja 1999 r., w brzemieniu z dnia wydawania decyzji pierwszoinstancyjnej, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku zawiadomienia właściwego organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu, o którym mowa w art. 26 ustawy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyraźnie wskazał, iż przyczyną cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palna bojową – były dwa wykroczenia przeciwko przepisom ustawy, tj. noszenie przez stronę w dniu [...] czerwca 2003 r. służbowej broni palnej w stanie po użyciu alkoholu oraz niepowiadomienie właściwego organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu. W uzasadnieniu decyzji Komendant Wojewódzki Policji w B. podniósł wprawdzie również kwestię zleconych przez ten organ w toku postępowania badań lekarsko-psychologicznych, jak również odnotował fakt przesłania przez stronę zaświadczenia wystawionego przez psychiatrę, niemniej z faktów tych organ nie wywiódł jakichkolwiek konsekwencji dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie powołał również w podstawie prawnej swej decyzji przepisu art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, który stanowi, iż właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą broń obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5. Wydając w dniu [...] marca 2004 r. decyzję drugoinstancyjną, Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zgodnie z poglądem doktryny organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją (tak: A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Zakamycze, 2000). Organ odwoławczy – pomimo tego, iż utrzymał w mocy decyzję organu I instancji – przywołał jednak w podstawie materialnoprawnej swego rozstrzygnięcia przepis art. 18 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż podstawą cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową jest nieudowodnienie przez skarżącego jego zdrowotnej zdolności do posiadania broni palnej. Również w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził, iż zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała kwestia nieprzedłożenia przez skarżącego stosownych orzeczeń lekarsko-psychologicznych, a jedynie dodatkowo kwestia niepowiadomienia przez stronę stosownego organu Policji o zmianie adresu. Stanowisko to potwierdził również pełnomocnik organu na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W konsekwencji należy stwierdzić, iż organ II instancji - w porównaniu do decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji - zmienił podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, powołując (wadliwie zresztą) nowy przepis art. 18 ust. 3 (prawidłowo organ winien powołać art. 18 ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy). Tym samym należy – zdaniem Sądu – przyjąć, iż organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi naruszenie wspomnianych przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo należy zauważyć, iż niezależnie od faktu przywołania nowej – w stosunku do decyzji wydanej w I instancji - podstawy prawnej, organ odwoławczy w sposób całkowicie bezpodstawny uznał w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2004 r., iż organ I instancji cofnął stronie pozwolenie na broń palną "ze względu na fakt, że Pan A. D. nie dostarczył wymaganych orzeczeń". W ocenie Sadu takie stwierdzenie Komendanta Głównego Policji nie znajduje uzasadnienia w treści decyzji organu I instancji, której podstawą były wyłącznie przepisy art. 18 ust. 1 pkt 4 i art. 18 ust. 5 pkt 3 cyt. ustawy z dnia 21 maja 1999 r. Zdaniem Sądu całkowicie błędnie organ odwoławczy uznał również, że "organ I instancji w podstawie prawnej swojej decyzji winien przywołać przepis art. 18 ust. 3 pkt 3 ustawy, a nie art. 18 ust. 5 pkt 3, ponieważ w stanie prawnym w dacie decyzji organu I instancji zastosowanie miał pierwszy z wymienionych przepisów." Należy zauważyć, iż przepis art. 18 w/w ustawy uległ z dniem 1 stycznia 2004 r. zmianie na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. z 2003 r. Nr 52, poz. 451). Warto na marginesie zauważyć, iż organ odwoławczy nie powołał w podstawie prawnej swojej decyzji przepisu art. 18 ust. 5 pkt 3 w/w ustawy, pomimo że w toku postępowania podnosił, iż przyczyną utrzymania decyzji organu I instancji było również wykroczenie strony skarżącej polegające na niedoinformowaniu właściwego organu Policji o zmianie adresu. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej (pkt 2), osobom wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego (pkt 3), oraz osobom uzależnionym od alkoholu lub substancji psychoaktywnych (pkt 4). Sąd w pełni podziela stanowisko Komendanta Głównego Policji, iż ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne miały dla organów Policji obu instancji istotne znaczenie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, albowiem wynika to z literalnego brzmienia dyspozycji przepisu art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3-5 ustawy o broni i amunicji. Nie zmienia to jednak faktu, iż poprzez zmianę kwalifikacji prawnej organ odwoławczy pozbawił stronę prawa do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia jego sprawy przez organy obu instancji. W tej sytuacji Sąd uznał, iż należy uchylić nie tylko decyzję organu odwoławczego – jako wydaną z naruszeniem przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. (naruszenie zasady dwuinstancyjności), ale również decyzję organu I instancji, gdyż Komendant Wojewódzki Policji zmuszony jest ponownie wyjaśnić kwestię niewykonanych przez stronę skarżącą badań lekarsko-psychologicznych, jak również jeszcze raz przeanalizować kwestię zarzutu posługiwania się przez stronę w dniu [...] czerwca 2003 r. służbową bronią palną bojowa po użyciu alkoholu. Dopiero tak przeprowadzone ponownie postępowanie administracyjne pozwoli na pełne skontrolowanie przez Sąd zasadności ewentualnego cofnięcia przez organ pozwolenia na broń palną, z zagwarantowaniem stronie skarżącej realizacji prawa do prawidłowego i rzetelnego rozpatrzenia sprawy przez organy obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pragnie niemniej stanowczo podkreślić, iż prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne, oraz cofanie pozwoleń w sytuacjach, w których powyższy interes jest zagrożony. Należy uznać, iż omawiane badania lekarsko-psychologiczne realizowane na podstawie ustawy o broni i amunicji oraz w oparciu o normy cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia, jak również wydane na ich podstawie orzeczenia, są czynnościami specjalistycznymi objętymi specjalną, wynikającą ze szczegółowych przepisów prawa materialnego – procedurą, a więc nie można zastępować ich zaświadczeniami lekarskimi (psychiatrycznymi), które nie spełniają ściśle określonych wymogów formalnoprawnych. Zdaniem Sądu organy Policji winny wyczerpująco zbadać wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji winny uzasadnic w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu Komendant Główny Policji wydając w dniu [...] marca 2004 r., decyzję w sprawie utrzymania w mocy decyzji KWP w B. cofającą skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową, nie dość, że przywołał nieprawidłowe przepisy ustawy o broni i amunicji, to przede wszystkim uchybił stosownym przepisom procedury administracyjnej. Z kolei organ I instancji dokonując niepełnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego również uchybił przepisom k.p.a., w tym w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Powyższe uchybienia organów obu instancji mogły mieć – zdaniem Sądu – istotny wpływ na wynik sprawy i z tej przyczyny zasadne było uchylenie zaskarżonych decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzając, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, Sąd działał w oparciu o przepis art. 152 cyt. ustawy. O zwrocie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego Sąd rozstrzygnął zgodnie z dyspozycją przepisu art. 200 i art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło