II SA/Wr 1402/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-02-04

Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Julia Szczygielska, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie, wydana na podstawie uznania, że sprawa została już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją, jest zgodna z prawem, jeśli ta druga decyzja dotyczyła innego przedmiotu postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie przyjął, iż sprawa dotycząca nadbudowy budynku gospodarczego została rozstrzygnięta ostateczną decyzją umarzającą postępowanie w sprawie zmiany sposobu jego użytkowania. Stwierdzono, że mimo iż obie sprawy dotyczyły tego samego budynku, miały one odmienny przedmiot i wymagały odrębnych postępowań. Ponadto, sąd stwierdził nieważność decyzji organu odwoławczego, ponieważ została ona wydana na skutek pisma niepodpisanego przez stronę, co stanowiło rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. D. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. nakazującą wykonanie inwentaryzacji i doprowadzenie samowolnie nadbudowanego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem, a następnie umorzyła postępowanie pierwszej instancji. Skarżąca zarzucała, że decyzja organu odwoławczego akceptuje samowolę budowlaną i krzywdzi ją. Organ odwoławczy uznał, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją umarzającą postępowanie w zakresie zmiany sposobu użytkowania obiektu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś., stwierdził nieważność decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...], uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...], orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, oraz zasądził od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędzia NSA Julia Szczygielska, Asesor WSA Alicja Palus /sprawozdawca/, Protokolant Agnieszka Karcz, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi I. D. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w całości i umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza nieważność decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...]; III. uchyla decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...]; IV. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; V. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. powołując w podstawie prawnej orzeczenia art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane /t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm./ oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego nakazał A. P. wykonanie w terminie 6 tygodni od dnia uprawomocnienia się decyzji, inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej budynku gospodarczego położonego na granicy działek [...] i [...] przy ul. T. K. w M., gm. M. wraz z oceną wykonanych robót w kontekście zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego w prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek I. D. i objęło kwestię wykonania nadbudowy budynku gospodarczego i zmianę sposobu jego użytkowania. W wyniku dokonanych ustaleń faktycznych nakazano inwestorowi decyzją z dnia [...]r. Nr [...] rozbiórkę nadbudowanej części budynku gospodarczego, ale na skutek uruchomionej kontroli instancyjnej decyzja ta została przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. uchylona z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia i jednoczesnym wskazaniem przesłanek, które powinny być uwzględnione przy ponownym orzekaniu w sprawie. W dalszej części uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił okoliczności faktyczne ustalone po wydaniu orzeczenia kasacyjnego, wskazując, że będąca do [...] roku właścicielką przedmiotowej nieruchomości matka obecnego inwestora w latach [...]-[...] po rozbiórce drewniano-murowanej szopy w jej miejsce rozpoczęła budowę budynku gospodarczego, wykonując jedynie ściany zewnętrzne z pustaków do wysokości 2,20 m. Następnie w roku [...] A. P., której matka przekazała nieruchomość w roku [...] dokończyła rozpoczętą budowę, wykonując konstrukcję dachową wraz z pokryciem, stolarką drzwiową, tynki wewnętrzne oraz zewnętrzne /poza ścianą od strony działki [...]/[...]/, rury spustowe, rynny oraz zewnętrzne schody na poddasze konstrukcji stalowej. Wszystkie roboty zrealizowane zostały bez wymaganego pozwolenia. Organ orzekający wyjaśnił też, że I. D. jest wyłączną właścicielką działki nr [...] i twierdzi, że ani ona, ani zmarły mąż nie wyrażali zgody na roboty wykonane przez A. P. W zakończeniu uzasadnienia organ ten podał również, że stosując się do wskazań organu II instancji, zawartych w uzasadnieniu orzeczenia kasacyjnego, odrębną decyzją umorzył postępowanie w zakresie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu wobec jego bezprzedmiotowości. Z akt sprawy wynika, że D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego korzystając z nadzwyczajnego trybu weryfikacyjnego – wobec ostateczności wskazanej wcześniej decyzji umarzającej postępowanie – stwierdził jej nieważność. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. /Nr [...]/ wniosła I. D., która zarzuciła, że obiekt zrealizowany przez A. P. jest oczywistą samowolą budowlaną, o której stanowi art. 48 Prawa budowlanego, którą bezskutecznie zgłaszała do Urzędu Gminy już w [...] roku. Podkreśliła przy tym, że poprzednia właścicielka nieruchomości, na której zrealizowano tę inwestycję również nie dysponowała pozwoleniem na wykonanie ścian murowanych z pustaków. Wskazała też, że ściana frontowa budynku, stanowiącego samowolę pokrywa się z granicą działek wg wskazań geodety. Wobec podniesionych argumentów I. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzając w konkluzji, że nakaz w niej zawarty nie zmienia faktu, że dokonano samowoli budowlanej. Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ orzekający szczegółowo przedstawił stan sprawy, wyjaśniając dodatkowo, że na poprzednio wydaną w postępowaniu drugoinstancyjnym decyzję kasacyjną żadna ze stron nie wniosła skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz, że w dniu [...]r. organ I instancji wydał decyzję umarzającą postępowanie, która korzysta już z waloru ostateczności. W ocenie organu odwoławczego ten fakt powinien być uwzględniony w obecnie prowadzonym postępowaniu, bowiem decyzja zaskarżona odwołaniem wydana została w sprawie dotyczącej tego samego budynku i rozstrzygniętej już ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. z dnia [...]r. Nr [...] umarzającą postępowanie. Organ orzekający wyjaśnił ponadto, że mimo oczekiwania przez stronę wnoszącą odwołanie merytorycznego rozstrzygnięcia, decyzję zaskarżoną należy uchylić, a postępowanie tego organu umorzyć wobec jego bezprzedmiotowości. Wskazał równocześnie, że rozstrzygnięcie merytoryczne podjęte w tej sprawie przez organ II instancji, byłoby dotknięte kwalifikowaną wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, skutkującą obowiązkiem stwierdzenia jego nieważności. Skargę na tą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu wniosła I. D., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymania w mocy decyzji Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. z dnia [...]r. jako wydanej zgodnie z art. 48 ustawy – Prawo budowlane. W uzasadnieniu skargi I. D. wskazała, że A. P. działała świadomie, naruszając prawo budowlane i wykonując nadbudowę budynku gospodarczego bez zgody skarżącej i bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zarzuciła też, że decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. akceptuje samowolę, krzywdzi skarżącą, stwarza precedens dla ogólnego chaosu w prawie budowlanym, z którym walczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odwołując się do swojej argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodatkowo wyjaśniając, że twierdzenia zawarte w skardze nie mogą stanowić w świetle obowiązującego prawa przesłanki do zmiany stanowiska tego organu w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych: Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm./ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisu tego wynika zatem, że w rozpoznawanej sprawie, w której skarga wniesiona została przed wskazaną datą, zastosowanie ma powołana wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Ponadto w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po dokonaniu oceny wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych stwierdził konieczność skorzystania z regulacji zawartej w przepisie art. 135 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co skutkowało objęciem sentencją wyroku nie tylko decyzji zaskarżonej, ale również innych aktów wydanych w granicach tej sprawy, dotkniętych wadą niezgodności z prawem. Wymogi uzasadnienia przemawiają za zachowaniem – przy przedstawianiu argumentacji Sądu – kolejności przyjętej w sentencji wyroku, mimo że nie odpowiada ona chronologii podejmowanych w tej sprawie przez organy administracyjne czynności orzeczniczych, w stosunku do których Sąd zastosował środki, przewidziane ustawą dla usunięcia naruszenia prawa. Pierwsze z kasacyjnych orzeczeń dotyczy decyzji wskazanej w skardze, którą D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił w całości wydaną na podstawie art. 51 art. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. i umorzył postępowanie I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że okolicznością decydującą o jego treści było stwierdzenie przez organ odwoławczy, że rozpoznawana sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, za którą organ ten uznał decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. z dnia [...]r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na garaż położonego na działce nr [...] w M. Decyzja ta uzyskała walor ostateczności poprzez nieskorzystanie przez żadną ze stron z możliwości wniesienia odwołania. Zważyć jednak należy, że pismem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. zawiadomił w trybie art. 61 § 1 i § 4 kpa właściwe podmioty o wszczęciu na wniosek I. D. postępowania w sprawie nadbudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na garaż położonego na granicy działek nr [...] i [...]w M . Treść zawiadomienie jednoznacznie wskazuje, że skutek w postaci wszczęcia postępowania nastąpił w stosunku do dwóch różnych spraw tzn. mających różny przedmiot i odmienną dla każdego z nich regulację materialnoprawną. Istotne jest przy tym, że wszczęcie postępowania bez względu na to, czy nastąpiło na zasadzie skargowości czy oficjalności, obliguje właściwy organ do jego zakończenia w danej instancji w sposób określony w art. 104 kpa, w którym ustawodawca dopuszcza zarówno merytoryczne jak i niemerytoryczne rozstrzygnięcie. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego fakt, że obie sprawy dotyczą tego samego budynku gospodarczego nie wyczerpuje znamion tożsamości sprawy, do których należy oczywiście ten sam przedmiot sprawy /obok tożsamości podmiotów oraz stanu faktycznego i prawnego/, ale w tym zakresie bezwzględnie wymagane jest ustalenie, że sprawa dotyczy tych samych interesów prawnych lub obowiązków i tożsamy będzie – w przypadku decyzji wydanych w obu sprawach – charakter i zakres praw nabytych lub ustanowionych nimi obowiązków /Por. B. Adamiak, J. Borkowski KPA. Komentarz, W-wa 1998/. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, a wskazanie w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania dwóch konkretnych przedmiotów spraw, wymagało podejmowania czynności procesowych, w tym czynności orzeczniczych w dwóch autonomicznych postępowaniach. Nieprawidłowe jest zatem uznanie, że decyzja umarzająca postępowanie w zakresie zmiany sposobu użytkowania obiektu rozstrzygnęła również sprawę dotycząca jego nadbudowy /a w zasadzie budowy/, czyli wykonania określonych robót budowlanych. Jednocześnie Sąd zważył, że decyzja opisana powyżej wydana została po rozpatrzeniu odwołania I. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. nakazującej – w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane – inwestorowi wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodności z prawem. Orzeczenie to zostało podjęte zgodnie ze wskazaniami D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., zawartymi w poprzednio wydanej w sprawie przez ten organ decyzji kasacyjnej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ta okoliczność nie ma jednak wpływu na dokonywaną przez Sąd oceną w zakresie zgodności orzeczenia z prawem. Istotne bowiem jest, że z nie budzących wątpliwości ustaleń dokonanych w instancyjnym postępowaniu administracyjnym wynika, że A. P. poprzez wykonane roboty budowlane doprowadziła do zrealizowania na działce nr [...] w M. budynku /w rozumieniu art. 3 pkt 1 a ustawy – Prawo budowlane/. Tak kwalifikowana inwestycja mieszcząca się w pojęciu "obiektu budowlanego" – najszerszego pojęcia w prawie budowlanym – nie została uwzględniona w art. 29 powoływanej regulacji, stanowiącym wyczerpujący Katalog obiektów /i robót budowlanych/, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Konsekwencją takiego rozwiązania legislacyjnego jest poddanie obiektu wybudowanego przez inwestora rygorowi art. 28 ustawy – Prawo budowlane, który stanowi, że "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30". Jednocześnie wyjaśnić należy, że pojęcie roboty budowlane – zgodnie z art. 3 pkt 7 tej samej ustawy, stanowiącym słowniczek wyrażeń ustawowych, oznacza m.in. budowę, budowa natomiast zdefiniowana została w art. 3 pkt 6 powoływanej ustawy jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Tym samym traktowanie przedmiotowego obiektu jako nadbudowy istniejącej części budynku gospodarczego nie eliminowało – wobec brzmienia art. 28 ustawy – Prawo budowlane – wymogu uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem jego realizacji /budowy/. Zaniechanie tego obowiązku skutkowało koniecznością stosowania do niego art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Wobec jednoznacznego zróżnicowania przez ustawodawcę przedmiotu normowanego przepisami art. 48 i art. 50 wskazanej powyżej ustawy, dokonanego poprzez użycie sformułowania "W przypadkach innych niż określone w art. 48 ..." nie jest możliwe zamienne posługiwanie się tymi regulacjami. Przytoczone określenie należy w istocie odczytywać jako dotyczące innych obiektów niż określone w art. 48 ustawy – Prawo budowlane tzn. innych niż te, które "... są w budowie albo zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Wyraźne wskazanie w hipotezie art. 50 ustawy – Prawo budowlane na odmienność sytuacji nim objętych normą art. 48 tej ustawy, sprawia, że w odniesieniu do obiektów opisowych w art. 48 ustawy – Prawo budowlane nie można wykorzystać takich instrumentów prawnych, jakie zostały wskazane w art. 50 powoływanej ustawy i w pozostającym z nim w bezpośrednim związku art. 51 tej samej ustawy. Dokonując oceny w przedstawionym powyżej zakresie Sąd podzielił dotychczas prezentowane i zaakceptowane w orzecznictwie stanowisko np. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 20 października 1997r. OPS 3/97, ONSA 1998/1/3/. Przedstawione powyżej okoliczności obligowały Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego również decyzji poprzedzającej decyzję zaskarżoną. Orzekając natomiast o nieważności decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] Sąd skorzystał z kompetencji wskazanej w art. 145 § 1 pkt 2 powoływanej poprzednio ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględniona w tym przepisie kwalifikowana materialnoprawna wada wskazanej powyżej decyzji wynikała z faktu podjęcia przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. działań jako organ odwoławczy na skutek wniesienia pisma – uznanego za odwołanie – nie podpisanego przez osobę je wnoszącą. Zważyć przede wszystkim należy, że postępowanie odwoławcze – jak wynika z art. 127 kpa – podporządkowane jest bezwarunkowo zasadzie skargowości, co oznacza, że właściwy instancyjnie organ uzyskuje – w myśl zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania w niej rozstrzygnięcia niejako na podstawie prawidłowo – w znaczeniu formalnym – wniesionego odwołania. Ten wymóg wyklucza legitymację takiego organu do działania w charakterze organu odwoławczego na zasadzie oficjalności, czyli z urzędu. Za takie działanie uznać należy czynności procesowe podejmowane mimo braku odwołania, czy też tożsame z taką sytuacją, czynności podejmowane na podstawie pisma wadliwego formalnie i poprzez to nie mogącego wywołać skutku w postaci wszczęcia postępowania odwoławczego. W rozpoznawanej sprawie podanie oznaczone jako odwołanie, skierowane do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. i dotyczące decyzji Nr [...]wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś., wniosła w dniu [...]r. A. P . Z akt sprawy wynika, że ani na oryginale, ani na odpisach tego pisma nie widnieje własnoręczny podpis osoby je wnoszącej, co stanowi oczywisty brak formalny. Sytuacja ta obligowała właściwy organ do skierowania wezwania w trybie art. 64 § 2 kpa. Zaniechanie tej czynności uniemożliwiło usunięcie braku formalnego, który miał zasadniczy wpływ na skuteczność wniesionego podania. Zważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 63 § 3 kpa podpis osoby wnoszącej podanie stanowi jeden z elementów jego prawidłowości formalnej, a ponadto umożliwia identyfikację autora i traktowany jest jako gwarancja tego, że treść podania pochodzi od osoby wskazanej jako wnosząca to podanie. /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2000r., sygn. akt III SA/417/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt IV SA 689/97/. W warunkach faktycznych i prawnych, jakie w omawianym zakresie zaistniały w rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. orzekł jako organ odwoławczy w odniesieniu do decyzji, która w istocie nie była zaskarżona, obarczając w ten sposób własną decyzję wadą określoną z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podejmując czynność kasacyjną w stosunku do decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] Sąd miał na względzie niewłaściwe zastosowanie przez ten organ przepisów określających postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego, w tym przede wszystkim art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wskazana w nim przesłanka rażącego naruszenia prawa zobowiązuje właściwy organ do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w takich warunkach. Mimo sporu doktrynalnego i zróżnicowanego orzecznictwa sądowego dotyczącego charakteru i istoty tej sytuacji nie budzi wątpliwości generalna zasada, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w przypadku oczywistej sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a treścią przepisu. Tak rozumianą przesłankę należy w rozpoznawanej sprawie odnieść do art. 105 § 1 kpa, powołanego w podstawie prawnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. z dnia [...]r. Nr [...]. Przepis ten nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Wg doktrynalnego określenia bezprzedmiotowość oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego czego konsekwencją jest niemożność wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Tym samym oznacza to niemożność skonkretyzowania wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego, praw lub obowiązków podmiotu legitymowanego wg kryteriów wskazanych w art. 28 kpa, co jest zasadniczym celem postępowania administracyjnego i prowadzonej w jego ramach działalności orzeczniczej organów administracji publicznej. Niemożność orzeczenia co do meritum sprawy nie zwalnia jednak właściwego organu z obowiązku załatwienia sprawy i zakończenia wszczętego w niej postępowania w sposób wymagany prawem. Zważyć przede wszystkim należy – co Sąd wyjaśnił już wcześniej – że postępowanie zostało wszczęte m.in. w sprawie o zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Z dokonanych ustaleń wynika, że zmiana taka nie mogła nastąpić wobec oczywistego nieistnienia wcześniej obiektu budowlanego, który mógłby być użytkowany. Okoliczność tą – nie kwestionowaną przez żadną ze stron postępowania – wobec przyjętej w doktrynie i orzecznictwie interpretacji bezprzedmiotowości, należało uznać za przesłankę powodującą taki właśnie skutek procesowy. W tych warunkach faktycznych i prawnych nie można kwalifikować decyzji umarzającej postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Logika działania organu II instancji jest zresztą niezrozumiała, jeśli porówna się argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji umarzającej postępowanie i argumentację zawartą w wydanej wcześniej /[...]r./ decyzji nr [...], do której Sąd odniósł się w pierwszej części uzasadnienia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Klauzula zawarta w pkt IV wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd art. 152 powołanej wyżej ustawy, natomiast orzeczenie o kosztach uzasadnione jest treścią art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło