II SA/Gd 3215/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędziowie Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.), Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant Katarzyna Gross, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 sierpnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lipca 2001 r., nr [...]. Decyzją z dnia 20 listopada 1997 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję z dnia 13 października 1997 r. nakazującą M. i J. S. rozbiórkę płyty gnojowej wraz z szambem na działce nr [...] w B. – W. nr [...] w Gminie T. wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Powyższe decyzje wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, z dnia 22 marca 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 2293/97, zostały uchylone ponieważ Sąd uznał, że brak ustalenia przez orzekające organy administracji, czy wykonane roboty były remontem szamba czy też budową nowego od podstaw wskazywały na to, że decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 7 i 77 K.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 lipca 2001 r. nr [...], w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz.U z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał M. i J. S. sporządzić inwentaryzację powykonawczą oraz ocenę techniczną wybudowanej płyt gnojowej z wbudowanym w płytę szambem na gnojownicę na działce o nr ewidencyjnym [...] w B., Gmina T., z której jednoznacznie musi wynikać, że płyta gnojowa oraz szambo zostały wybudowane zgodnie z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej. Wskazano, że ocenę techniczną sporządzoną przez osobę o stosownych uprawnieniach budowlanych i odpowiedniej specjalności należy przedłożyć organowi w nieprzekraczalnym terminie do dnia 30 września 2001 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że na nieruchomości położonej w B, stanowiącej działkę nr [...] będącą własnością M. i J. S., w maju 1997 r. wybudowano płytę gnojową o wymiarach 17m x 3,70m z dnem wybetonowanym, zwieńczoną z trzech stron murkiem o wysokości 0,3m z bloczków betonowych, a w nią wbudowano szambo o wymiarach 2,2m x 2,2m x 1,7m z bloczków betonowych. Na kanwie tak ustalonego stanu faktycznego organ uznał, iż właściciele wykonali wskazane roboty budowlane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, czy nawet zgłoszenia. Organ nie przychylił się bowiem do stanowiska właścicieli, jakoby roboty prowadzone w 1997 r. były jedynie remontem istniejących od 1960 r. obiektów. Organ uznał, że płyta gnojowa i szambo ze względu na związanie z budynkiem gospodarczym stanowią urządzenia budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego i dlatego też w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, ale art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który umożliwia legalizację samowoli budowlanej poprzez nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem określając termin wykonania tych czynności. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. G. – właścicielka nieruchomości sąsiedniej. Wskazała, że organ błędnie zakwalifikował płytę gnojową i szambo do urządzeń budowlanych i błędnie zastosował art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, podczas gdy powinien był zastosować art. 48 Prawa budowlanego. W ocenie skarżącej w zaskarżonej decyzji nie rozważono kwestii lokalizacji płyty gnojowej w stosunku do nieruchomości sąsiedniej. Jak wskazała skarżąca taka lokalizacja płyty jest dla niej bardzo uciążliwa i w sposób oczywisty ogranicza swobodne korzystanie z nieruchomości przez właściciela. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż organ zajmie ostateczne stanowisko wobec zarzutów skarżącej dopiero po wykonaniu bądź niewykonaniu przez Państwa Stachowskich obowiązków nałożonych decyzją z dnia 3 lipca 2001 r. Skargę do Sądu złożyła J. G. wskazując, iż obie zaskarżone decyzje w istotny sposób naruszają jej interes prawny, albowiem uciążliwość płyty i szamba dotyka bezpośrednio jej nieruchomości. Wbrew ustaleniom organu odwoławczego, w ocenie skarżącej organ nie wyjaśnił wszechstronnie wszystkich okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, m.in. kwestii usytuowania płyty w stosunku do granicy z nieruchomością sąsiednią. Skarżąca wskazała, że zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, płyty gnojowe i zbiorniki na płynne odchody zwierzęce winny być oddalone minimalnie 4 m od granicy. Wskazane obiekty jednoznacznie kwalifikowane są przez powyższe rozporządzenie jako budowle rolnicze, a nie jako urządzenia budowlane nierozerwalnie związane z budynkiem gospodarczym. Zdaniem skarżącej płyta wybudowana nielegalnie na granicy z jej nieruchomością w sposób bezpośredni czyni uciążliwym korzystanie z jej własności. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są niezgodne z prawem. Rozstrzygnięte w niniejszej sprawie zostało, iż płyta gnojowa i zbiornik na gnojownicę zostały wzniesione w maju 1997 r. i nie stanowiły remontu uprzednio istniejącego szamba. Wobec powyższego oczywistym jest, że w sprawie zastosowanie znaleźć powinny były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ drugiej instancji. Stosownie do treści przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b (w odniesieniu do płyt do składowania obornika) oraz lit. c (w odniesieniu do zbiorników na gnojówkę lub gnojownicę o pojemności do 25m2) pozwolenia na budowę nie wymagała budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej takich, jak m.in. płyt do składowania obornika oraz szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności do 25 m3. Budowa wskazanych obiektów wymagała jednakże zgłoszenia właściwemu organowi, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przy spełnieniu wymogów przewidzianych w art. 30 ust. 1a Prawa budowlanego. Zdefiniowanie, stosownie do treści art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, płyty gnojowej i zbiornika na gnojownicę jako urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym nie mogło mieć wpływu na istnienie obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie wynika, ażeby M. i J. S. dokonali stosownego zgłoszenia, o którym wyżej, którego nie może zastąpić nałożony przez Burmistrza Gminy decyzją z dnia 20 listopada 1996 r. obowiązek wykonania szczelnego zbiornika na nieczystości płynne i płyty gnojowej. Po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji nakazującej rozbiórkę płyty gnojowej i zbiornika na gnojownicę, organ administracji ustalił wprawdzie, że przeprowadzonych przez inwestorów prac budowlanych nie można traktować jako remontu jednakże, przyjmując, że nastąpiło ich samowolne wykonanie, nie wyjaśnił i nie rozważył, czy istniało zgłoszenie tych prac w trybie art. 30 ust. 1 pkt Prawa budowlanego do właściwego organu. W warunkach bowiem braku stosownego zgłoszenia zastosowanie powinien był znaleźć w dalszym ciągu art. 48 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, a nie art. 51 Prawa budowlanego, który ma zastosowanie w innych przypadkach niż przewidziane w art. 48. W tym też trybie, a nie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, organ powinien był dokonać oceny projektowanych prac i to w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. nr 132, poz. 877; § 6, § 11 i § 13). Dokładne ustalenia w tym przedmiocie mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem od nich zależy zastosowanie dyspozycji art. 48 bądź art. 51 Prawa budowlanego. Powyższe skłania do wniosku, iż organy administracji prowadzące postępowanie w pierwszej i w drugiej instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 oraz art. 77 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewyjaśnienie kwestii złożenia przez inwestorów zgłoszenia w trybie art. 30 ust. pkt 1 Prawa budowlanego. Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku doszedł do przekonania, że należy uwzględnić skargę i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylić zaskarżone decyzje.