I FSK 466/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Juliusz Antosik, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka – Medek (spr.), Sędzia WSA (del.) Dariusz Dudra, Protokolant Agnieszka Szarc vel Szic, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2006 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej Konstantina S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 lutego 2005 r., sygn. akt SA/Sz 1040/03 w sprawie ze skargi Konstantina S. na postanowienie Izby Skarbowej w S. z dnia 25 kwietnia 2003 r., (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie podatku od towarów i usług za kwiecień 1999 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Konstantina S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w S. kwotę 180 zł /słownie: sto osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Przedmiotem skargi kasacyjnej Konstantina S. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 lutego 2005 r., SA/Sz 1040/03, którym oddalono jego skargę na postanowienie Izby Skarbowej w S. z dnia 25 kwietnia 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za kwiecień 1999 r. W motywach orzeczenia Sąd opisał przebieg postępowania w tej sprawie. Wskazał, że wymieniona wyżej decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 31 grudnia 2002 r., (...), została doręczona pełnomocnikowi skarżącego dnia 9 stycznia 2003 r., wskutek czego termin do wniesienia od niej odwołania upłynął dnia 23 stycznia 2003 r. W dniu 25 marca 2003 r. do organu podatkowego wpłynął wniosek podatnika, opatrzony datą 21 stycznia 2003 r., o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, do którego dołączono odwołanie. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że dnia 23 stycznia pełnomocnik strony zamierzał wysłać czterema listami poleconymi odwołania od wszystkich decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 31 grudnia 2002 r. dotyczących skarżącego. Jednakże sekretarka zatrudniona w kancelarii adwokackiej omyłkowo włożyła do dwóch kopert odwołania dotyczące tej samej decyzji - w przedmiocie zobowiązania podatkowego za wrzesień 1999 r., a nie wysłała odwołania dotyczącego decyzji w przedmiocie zobowiązania podatkowego za kwiecień 1999 r. Pełnomocnik podniósł, że w dokumentacji kancelarii znajdują się kopie odwołań od wszystkich decyzji, a strona wskazywała między innymi w odwołaniu od decyzji określającej wysokość odsetek za zwłokę za kwiecień 1999 r., że nie zgadza się również z decyzją dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999 r. i zamierza wnieść od niej odwołanie. Dowodziło tego również złożenie dnia 20 stycznia 2003 r. wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Pełnomocnik wskazał, iż o fakcie niezłożenia odwołania dowiedział się dopiero z pisma Izby Skarbowej doręczonego mu dnia 20 marca 2003 r. W uzupełnieniu wniosku z dnia 3 kwietnia 2003 r. podatnik wywodził, że pełnomocnik wprowadził go w błąd nie informując o postanowieniu Urzędu Kontroli Skarbowej, przez co pozostawał w przekonaniu, że wszystkie stosowne dokumenty zostały do organu przekazane we właściwych terminach. W oparciu o zaistniały w sprawie stan faktyczny na podstawie art. 162 par. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, zwanej dalej w skrócie "Ordynacja podatkowa", Izba Skarbowa stwierdziła, że strona nie spełniła podstawowej przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności, a mianowicie nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności w terminie. W ocenie organu pełnomocnik skarżącego powziął wiadomość o niezłożeniu odwołania od przedmiotowej decyzji dnia 10 marca 2003 r., tj. w dniu doręczenia mu postanowienia z dnia 7 marca 2003 r. stwierdzającego bezprzedmiotowość wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji z uwagi na niezłożenie od niej odwołania. Z uwagi na powyższe wniosek złożony dnia 25 marca 2003 r. okazał się spóźniony. Izba Skarbowa podkreśliła również, iż z uwagi na reprezentowanie strony w postępowaniu przez pełnomocnika, wszelkie skutki działań i zaniechań tego pełnomocnika obciążają reprezentowanego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie pełnomocnik w imieniu skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie art. 233 Ordynacji podatkowej, wskazując, że odwołanie od decyzji zostało wniesione w terminie, zgodnie z art. 223 par. 2 pkt 1 tej ustawy. Podniósł podobne argumenty jak we wniosku o przywrócenie terminu. Stwierdził, że o niezłożeniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji dowiedział się z odpowiedzi Izby Skarbowej na pisma uzupełniające odwołanie. Podkreślił, że przypuszczał, iż sekretarka omyłkowo nie włożyła do koperty odwołania od decyzji dotyczącej zobowiązania podatkowego za kwiecień 1999 r. Jednakże fakt złożenia odwołania także od tej decyzji został potwierdzony w piśmie Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 11 lutego 2003 r., w którym potwierdzono złożenie odwołań od czterech decyzji organu kontroli skarbowej, w tym również w przedmiotowej sprawie. Izba Skarbowa w S. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który przejął sprawę do rozpoznania, po dokonaniu analizy art. 162 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej i zastosowania tego przepisu w sprawie uznał, że Izba Skarbowa prawidłowo stwierdziła, że wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania był spóźniony. Potwierdzała to okoliczność, że z uzasadnienia postanowienia Izby Skarbowej z dnia 7 marca 2003 r., stwierdzającego bezprzedmiotowość wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999 r. w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, iż przyczyną takiego rozstrzygnięcia było niewniesienie odwołania od tej decyzji. To postanowienie doręczono pełnomocnikowi dnia 10 marca 2003 r. Twierdzenie pełnomocnika, że dowiedział się o niewniesieniu odwołania później, tj. z odpowiedzi Izby Skarbowej na pisma uzupełniające odwołania, nie miało dla sprawy znaczenia. Sąd przyjął, że przeszkoda uniemożliwiająca dochowanie terminu, tj. subiektywne przekonanie pełnomocnika strony, iż odwołanie od decyzji dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999 r. złożono łącznie z odwołaniami od trzech pozostałych decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S., ustała 10 marca 2003 r. Tym samym termin do wystąpienia o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego odwołania upływał dnia 17 marca 2003 r. Skoro więc wniosek został złożony w Izbie Skarbowej w S. dopiero dnia 25 marca 2003 r. to organ ten zasadnie odmówił przywrócenia uchybionego terminu. Sąd dodał ponadto, iż wskazane w skardze pismo Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 11 lutego 2003 r. zawierało błędną informację o złożeniu odwołania od decyzji (...). Wynikało to jednoznacznie z pisma przewodniego z dnia 10 lutego 2003 r., przesłanego także do wiadomości pełnomocnikowi skarżącego, jak również ze stanowiska organu w sprawie zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji (...), dotyczącej odsetek od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999 r. Przy tym w aktach podatkowych znajdowały się dwa odwołania strony dotyczące decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 1999 r., brak było natomiast rzekomo złożonego w styczniu odwołania od decyzji za kwiecień 1999 r. W oparciu o powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." - oddalił skargę jako nieuzasadnioną. W skardze kasacyjnej od przedstawionego wyżej wyroku, sporządzonej przez adwokata, Skarżący wniósł o jego zmianę w całości poprzez uchylenie postanowienia Izby Skarbowej w S. z 25 kwietnia 2003 r., (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia mu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 31 grudnia 2002 r. (...), oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jako podstawy skargi kasacyjnej wskazał naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 162 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w uznaniu, iż tygodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczony od dnia, w którym ustała przyczyna niedochowania terminu, ć biegnie od dnia 10 marca 2003 r., podczas gdy termin ten rozpoczął bieg dnia 20 marca 2003 r. gdyż dopiero z tą chwilą powziął on wiadomość, iż nie wniesiono odwołania od wydanej decyzji, co było tym bardziej uzasadnione, że jego przekonanie o wniesieniu odwołania potwierdzało pismo z Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 11 lutego 2003 r. Zdaniem skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie błędnie uznał, iż przyczyna uchybienia terminu ustała 10 marca 2003 r. Skarżący był w posiadaniu pisma z Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 11 lutego 2003 r., z którego wynikało, iż odwołanie w przedmiotowej sprawie zostało wniesione. To pismo utwierdzało skarżącego w przekonaniu, że odwołanie zostało wniesione w terminie, a treść uzasadnienia postanowienia z dnia 7 marca 2003 r. jest być może nieporozumieniem. Jednoznaczną podstawę do uznania, iż odwołanie nie wpłynęło do Urzędu Kontroli Skarbowej w S., stanowiło dopiero pismo Urzędu Kontroli Skarbowej doręczone pełnomocnikowi strony dnia 20 marca 2003 r. Z tych względów termin tygodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu zaczął swój bieg w ocenie skarżącego dopiero od tego dnia i został zachowany, gdyż skarżący złożył wniosek dnia 25 marca 2003 r. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wskazał, że zarzut skargi kasacyjnej został błędnie sformułowany, ponieważ podstawa kasacyjna wskazana w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania podatkowego. Co za tym idzie, bezzasadnym jest podnoszenie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, ponieważ ich nie stosował. Z ostrożności procesowej organ podatkowy dodał, że materiał dowodowy w sprawie niezbicie wskazuje, iż stan faktyczny zaistniały w przedmiotowym postępowaniu jest odmienny, niż próbuje wykazać strona, dlatego też skarga kasacyjna jest bezzasadna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Skarżący zarzucił w niej zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na jego treść, przy czym jako naruszony wskazał art. 162 Ordynacji podatkowej. Ponadto podnosząc dokonanie przez Sąd błędnej wykładni tego przepisu w istocie nie kwestionował sposobu jego interpretacji tylko zwracał uwagę na jego nieprawidłowe zastosowanie z uwagi na wadliwe ustalenie faktyczne dotyczące określenia daty ustania przyczyny niedochowania terminu do wniesienia odwołania. Wskazany przepis Ordynacji podatkowej nie może stanowić prawidłowej podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 176 w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym ostatnio wymienionym przepisem skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisu postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na fakt, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od orzeczeń wojewódzkiego sądu administracyjnego /art. 173 par. 1 p.p.s.a./, omawiana podstawa kasacyjna powinna odnosić się do naruszeń przepisów postępowania sądowego, a nie postępowania podatkowego, na co słusznie zwrócił uwagę w odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w S. Powołanie w skardze przepisów Ordynacji podatkowej w oderwaniu od przepisów postępowania sądowego nie pozwala traktować ich jako właściwej podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. /zob. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r. FSK 181/04 - ONSAiWSA 2004 Nr 2 poz. 36/. W tym stanie rzeczy, ponieważ Skarżący nie powołał w skardze kasacyjnej żadnego innego przepisu poza art. 162 Ordynacji podatkowej, który nie mógł spowodować skutecznego podważenia ustaleń przyjętych przez Sąd pierwszej instancji za podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej, należało stwierdzić, że te ustalenia są prawidłowe. Wynika z nich, że Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny, który zgodnie z art. 183 par. 1 p.p.s.a. rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, o ile nie występuje nieważność postępowania, która w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca, nie miał podstawy do kwestionowania prawidłowości zaskarżonego orzeczenia. Wobec powyższego skarga kasacyjna, na podstawie art. 184 p.p.s.a. podlegała oddaleniu. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w S. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.