III SA/Łd 748/04

Dnia 2 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie NSA Janusz Furmanek (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005 roku przy udziale ---- sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę złotych 355 (trzysta pięćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając na podstawie art. 233§1 pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.), art. 2621 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. Nr 75 z 2001 r. poz. 802 z późn. zm.), w zw. z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623), po rozpoznaniu zażalenia A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...]- utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w dniu 11.05.1999 r. firma A sp. z o.o., zgłosiła towary do procedury dopuszczenia do obrotu. Decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] zgłoszenie powyższe uznane zostało za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru, klasyfikacji towarowej, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Od decyzji powyższej strona odwołała się pismem z dnia 29.04.2002 r. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność odwołania z uwagi na fakt, iż przedmiotowe odwołanie nie wskazywało dowodów uzasadniających roszczenia strony oraz nie precyzowało dokładnie zarzutów wobec decyzji. Pismem z dnia 31.10.2003 r. strona, reprezentowana przez radcę prawnego J. G., wniosła o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia z uwagi na jego wydanie z rażącym naruszeniem prawa, argumentując, iż wobec upływu 3-letniego okresu określonego w art. 65§5 Kodeksu celnego, wydanie przez organ celny jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie było niedopuszczalne. Wniosek powyższy rozstrzygnięty został postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] o odmowie stwierdzania nieważności postanowienia. Na postanowienie powyższe, pismem z dnia 02.04.2004 r. pełnomocnik firmy, wniosła zażalenie do Dyrektora Izby. W uzasadnieniu pisma powtórzono argumenty uprzednio podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia o niedopuszczalności odwołania tj. zarzut wydania powyższego rozstrzygnięcia pomimo upływu 3-letniego okresu wskazanego w treści art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje. Zgodnie z treścią cytowanego w zażaleniu art. 65 ustawy Kodeks celny, po przyjęciu zgłoszenia, organ celny wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję, w której uzna zgłoszenie celne za nieprawidłowe i rozstrzygnie o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego, bądź - zgodnie z przepisami prawa celnego - określi kwotę długu celnego, bądź zmieni inne niż powyższe elementy zgłoszenia celnego. Paragraf 5 tego przepisu wprowadza termin po upływie którego, nie może zostać wydana decyzja uznająca zgłoszenie za nieprawidłowe. Organ celny II instancji dokonał w niniejszej sprawie jedynie wstępnej kontroli złożonego środka zaskarżenia, pod względem m.in. zachowania terminu i legitymacji do jego wniesienia oraz spełnienia innych wymogów przewidzianych przepisami prawa dla środka odwoławczego (kontrola odwołania pod względem formalnym). W związku z tym, iż wniesione przez firmę podanie nie czyniło zadość warunkom, jakim - stosownie do treści art. 228 Ordynacji podatkowej - powinno odpowiadać odwołanie, oraz wobec jego nie uzupełnienia, pomimo kierowanych wezwań, Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność odwołania, nie zajmując w ogóle stanowiska co do meritum sprawy. Wbrew zaprezentowanej w zażaleniu opinii, wydanie przez organ odwoławczy orzeczenia co do istoty sprawy, również nie stoi w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym, pod warunkiem, że rozstrzygnięcie takie nie określa w sposób odmienny od skarżonej decyzji elementów. Obok decyzji czysto formalnej, organ drugiej instancji władny jest zatem - pomimo upływu 3-letniego okresu o jakim mowa w art. 65 § 5 - np. rozstrzygnąć o utrzymaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia I instancji w mocy. Na powyższe postanowienie Spółka A wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze strona zarzuciła naruszenie przy wydawaniu rozstrzygnięcia norm prawa procesowego, w tym art. 64§4 i 5 Kodeksu celnego oraz art. 120, 122, 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, stwierdzenie nieważności postanowienia nr [...] z dnia [...] z uwagi na jego wydanie z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze powtórzono argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł., wskazując iż w sprawie niniejszej - w związku z upływem 3-letniego terminu opisanego w treści art. 65§4 i 5 Kodeksu celnego, organ celny nie powinien był wydawać żadnego - poza umarzającym postępowanie rozstrzygnięcia w sprawie. Nadto pełnomocnik firmy wskazał na niewłaściwość formy rozstrzygnięcia, argumentując iż stwierdzenie niedopuszczalności odwołania nastąpić może jedynie w przypadku upływu terminu do jego wniesienia, bądź też gdy środek taki w ogóle nie przysługuje. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, przy czym zadecydowały o tym inne okoliczności niż podniesione w skardze. Stosownie do treści art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie (§ 2 art. 145 cyt. ustawy). Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie sądu doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści przepisu art. 247 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U Nr 137, poz. 926 ze zm.) instytucja stwierdzenia nieważności dotyczy wyłącznie decyzji ostatecznych, a także na podstawie art. 219 Ordynacji postanowień, na które przysługuje zażalenie. Stwierdzenie nieważności nie może więc dotyczyć postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie wniosek strony skarżącej z dnia 31 października 2003 r. o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dotyczył postanowienia z dnia [...] Nr [...] stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...]. Powyższe postanowienie jest postanowieniem ostatecznym w postępowaniu administracyjnym, na które nie przysługuje zażalenie (art. 228 § 2 Ordynacji podatkowej). Skoro w niniejszej sprawie wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności nie dotyczył decyzji administracyjnej ostatecznej oraz nie dotyczył postanowienia, na które przysługuje zażalenie, lecz dotyczył postanowienia niezaskarżalnego w drodze zażalenia, nie mogą do niego znaleźć zastosowania przepisy art. 247 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2002 r. II SA/Kr 3161/01 OSP 2003/11/138). Organ, do którego strona skarżąca skierowała wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, powinien zakończyć postępowanie postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności postanowienia (por. Chróścielewski W. -glosa do wyroku NSA z dnia 9 września 2002 r., II SA/Kr 3161/01, OSP 2003/11/138). Dyrektor Izby Celnej w Ł., wydając postanowienie utrzymujące w mocy własne postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia podjętego na podstawie art. 228 § l pkt l Ordynacji podatkowej działał bez podstawy prawnej, a zatem zaskarżone postanowienie jest nieważne na podstawie art. 247 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, Sąd na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1349 z późn. zm./ zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz skarżącej spółki kwotę 355 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na sumę tę złożyła się kwota 100 zł tytułem zwrotu wpisu oraz kwota 255 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § l pkt 2 i § 2 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.