IV SA/Wa 323/04
WyrokWSA w Warszawie2005-02-02
Skład orzekający: Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędzia NSA Maria Rzążewska, Asesor WSA Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu utraty mocy obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, naruszył prawo, w szczególności przepisy k.p.a. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ utrata mocy obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego przed datą rozpatrzenia odwołania uniemożliwiła merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów odwołania i ocenę decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy musi uwzględniać stan prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania, a w przypadku braku planu miejscowego, postępowanie powinno być prowadzone zgodnie z procedurą przewidzianą dla takiej sytuacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółki "B" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która uchyliła decyzję Prezydenta W. o warunkach zabudowy dla inwestycji budowy zespołu budynków biurowych i biurowo-magazynowych. Organ odwoławczy uznał, że utrata mocy obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego z dniem 1 stycznia 2004 r. uniemożliwiła merytoryczne rozpatrzenie odwołania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o planowaniu przestrzennym, w szczególności brak umorzenia postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego oraz naruszenie zasady równości wobec prawa przez konieczność poddania się nowej procedurze.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) Sędzia NSA Maria Rzążewska Asesor WSA Jakub Linkowski Protokolant Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2005 r. sprawy ze skargi "B" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lutego 2004 r. Nr (...) w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - oddala skargę –
IV SA/Wa 323/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia (...) lutego 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło w całości decyzję Prezydenta (...) W. z dnia (...) grudnia 2003 r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków biurowych i biurowo-magazynowych z garażami podziemnymi wraz z przyłączami i elementami zagospodarowania terenu, na terenie położonym przy ul (...) w Dzielnicy U. (...) W. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, na podstawie art. 138 § 2 kpa.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że inwestor wystąpił dnia (...) sierpnia 2003 r. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zaś decyzja Prezydenta (...) W. została wydana w dniu (...) grudnia 2003 r. Od tej decyzji dnia (...) stycznia 2004 r. Stowarzyszenie (...) złożyło odwołanie, które zostało przesłane do organu II instancji (...) lutego 2004 r.
W sprawie niniejszej zastosowanie mają przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r., bowiem zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nastąpiła zmiana stanu prawnego, bowiem z dniem 1 stycznia 2004 r. utracił moc na podst. art. 67 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym plan ogólny zagospodarowania przestrzennego (...) W., zatwierdzony uchwałą Rady (...) nr (...) w dniu (...) września 1992 r., który stanowił podstawę do ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Zatem w obecnym stanie prawnym organ odwoławczy nie może ustosunkować się merytorycznie do zarzutów odwołania i dokonać oceny kwestionowanej decyzji. W tym stanie należało uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania wg procedury określonej w art. 44 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosła B. Sp. z o.o. z siedzibą w W., wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem, w szczególności przepisami art. 28, 105 i 138 kpa oraz przepisem art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu przestrzennym oraz o umorzenie postępowania odwoławczego.
Skarżąca Spółka podniosła, że decyzja organu I instancji została wydana w okresie ważności planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego swymi zapisami teren, na którym skarżąca ma zamiar realizować swoją inwestycją. Termin złożonego przez Stowarzyszenie (...) odwołania wskazuje na fakt, iż zostało ono przygotowane i złożone w czasie, w którym plan utracił już swoją ważność. Implikuje to, zdaniem skarżącej taki stan prawny, w którym Stowarzyszenie (...) utraciło swój status strony w niniejszym postępowaniu. Jeśli organ II instancji nie znalazł możliwości do rozpatrzenia odwołania wobec utraty ważności przez plan zagospodarowania przestrzennego, to również Stowarzyszenie (...) nie miało podstaw do wniesienia odwołania, bowiem jego twierdzenia nie znajdują podstaw w obowiązującym prawie materialnym, tj. obowiązujących postanowieniach wskazanego planu. Stowarzyszenie utraciło legitymację do wniesienia odwołania. W tym stanie organ odwoławczy winien umorzyć postępowanie odwoławcze w oparciu o art. 105 kpa, stwierdzając jego bezprzedmiotowość.
Ponadto skarżąca podniosła, iż zastosowanie obecnie procedury przewidzianej w art. 44 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym będzie oznaczać konieczność poddania skarżącej nowej, niepewnej, a w konsekwencji niekorzystnej dla niej procedurze administracyjnej. Będzie to krzywdzące poddanie rygorom uzyskania nowej decyzji lokalizacyjnej w sytuacji, gdy nabyła ona określone uprawnienia wynikające z decyzji wydanej w dniu (...) grudnia 2003 r. Zostanie naruszona jedna z podstawowych zasad Konstytucji RP – zasada równości wobec prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji, wydanej ma podstawie art. 138 § 2 kpa Sąd uznał, że nie narusza ona prawa. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 3 kpa. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. (por. wyrok z dnia 22.III.1996 r., sygn. S.A./Wr 1996/95 – ONSA 1997, Nr 1, poz. 35). Odwołanie przenosi na organ odwoławczy kompetencje do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. W postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania (por. wyrok NSA z dnia 24.II.1992 r., sygn. II SA 49/92). Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w czasie, gdy obowiązują już zmienione przepisy prawa materialnego, wprowadzające nowe przesłanki rozstrzygnięcia sprawy jest decyzją wadliwą w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest zastosować obowiązujące w dacie orzekania przez niego przepisy prawa. Uchwała o uchwaleniu lub zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, powszechnie obowiązującego. Jest podstawowym instrumentem prawnym kształtowania przestrzeni. Prócz ustalenia przeznaczenia terenu i rozmieszczenia inwestycji celu publicznego, rozstrzyga on o sposobie zagospodarowania i warunkach zabudowy terenu.
W sprawie niniejszej organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, gdyż w związku z utratą mocy miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego (...) W. zatwierdzonego uchwałą Rady (...) nr (...) w dniu (...) września 1992 r. zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania w całości, zgodnie z procedurą przewidzianą w sytuacji braku planu zagospodarowania przestrzennego. Przeprowadzenie tego postępowania nie mieści się w kompetencji organu odwoławczego, który zgodnie z treścią art. 136 kpa może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. W przypadku braku planu miejscowego funkcje aktu określającego sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu, którego dotyczy zamierzona inwestycja przejmują decyzję administracyjne, w tym decyzja o warunkach zabudowy.
Nie można w związku z tym podzielić poglądu skarżącego, że w sprawie naruszone zostały przepisy Konstytucji oraz art. 85 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i w konsekwencji błędnie przyjęto, że w związku z utratą mocy obowiązującej planu z dniem 31 grudnia 2003 r. postępowanie wymaga powtórnego przeprowadzenia. Przepis art. 85 ust. 1 cyt. ustawy reguluje bowiem tylko zakres zastosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w postępowaniu administracyjnym w sprawach indywidualnych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem 11 lipca 2003 r. Przepis ten nie daje podstawy do orzekania na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po utracie przez niego mocy obowiązywania, na co wskazuje treść art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W sprawie niniejszej skarżący wystąpił z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dnia (...) sierpnia 2001 r., zatem zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), zgodnie z którymi rozstrzygnięty winien być wniosek inwestora przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Nie można także podzielić poglądu skarżącej, że utrata mocy obowiązującej planu miejscowego spowodowała pozbawienie Stowarzyszenia (...) statusu strony.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż niezasadne są zarzuty skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło