III SA/Łd 1093/04
WyrokWSA w Łodzi2005-02-02
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo podjęcie pozarolniczej działalności gospodarczej, nawet bez osiągania z niej przychodu, skutkuje zawieszeniem prawa do świadczenia przedemerytalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podjęcie pozarolniczej działalności gospodarczej, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych, powoduje zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego, niezależnie od tego, czy z działalności tej osiągnięto przychód. Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na rachunek i ryzyko osoby prowadzącej, co obejmuje również czynności zmierzające do stworzenia warunków do jej wykonywania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zawieszeniu prawa do świadczenia przedemerytalnego dla Z. S. od dnia 19 grudnia 2002 r. z powodu podjęcia działalności gospodarczej. Z. S. argumentowała, że nie prowadziła działalności, ponieważ nie osiągnęła z niej przychodu. Organy administracji, w tym Wojewoda, utrzymywały w mocy decyzję o zawieszeniu, wskazując, że samo podjęcie działalności, potwierdzone zgłoszeniem do urzędu skarbowego i objęciem ubezpieczeniem społecznym, jest wystarczające do zawieszenia świadczenia. Z. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Asesor Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia prawa do pobierania świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia od dnia 19 grudnia 2002 r. prawa do pobierania świadczenia przedemerytalnego dla Z. S.
W podstawie rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz.1001), art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004r., Nr 120, poz. 1252) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 15a, art. 37n ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2003r. nr 58, poz. 514 z późn. zm.).
Organ II instancji ustalił, że na mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] Z. S. nabyła prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 lipca 2002 r.
W dniu 9 marca 2004 r. do Powiatowego Urzędu Pracy Nr 1 w Ł. wpłynęło pismo, w którym Z. S. wniosła o zawieszenie świadczenia przedemerytalnego z dniem podjęcia działalności gospodarczej.
Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], zawieszono od dnia 22 września 2002 r. prawo do pobierania świadczenia przedemerytalnego dla Z. S., motywując iż z treści zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że Z. S. rozpoczęła działalność gospodarczą od dnia 22 września 2002 r..
W dniu 5 kwietnia 2004 r. Z. S. wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody [...].
W uzasadnieniu wskazała, że od 19 grudnia 2002 r. do 14 lutego 2003 r. płaciła składki ubezpieczeniowe, a od 15 lutego 2003 r. do chwili obecnej ma zawieszoną działalność, z powodu braku możliwości pozyskania zleceń .
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił powyższą decyzję z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż dla właściwego określenia daty zawieszenia uprawnień Z. S. do świadczenia przedemerytalnego konieczne jest wyjaśnienie kiedy skarżąca zgłosiła podjęcie działalności gospodarczej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i w Urzędzie Skarbowym oraz od kiedy zaczęła wykonywać zlecenia klientów.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] orzeczono o zawieszeniu prawa do pobierania świadczenia przedemerytalnego od dnia 19 grudnia 2002 r..
W uzasadnieniu decyzji organu I instancji podniesiono, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w Urzędzie Skarbowym Z. S. zgłosiła rozpoczęcie działalności gospodarczej od grudnia 2002 r., a ubezpieczeniem z tytułu prowadzenia tej działalności objęta była w okresie od 19 grudnia 2002 r. do 14 lutego 2003 r.
W dniu 27 sierpnia 2004 roku Z. S. wniosła odwołanie od tej decyzji.
W uzasadnieniu odwołania podała, że w okresie opłacania składek ubezpieczeniowych tj. od dnia 19 grudnia 2002 r. do dnia 14 lutego 2003 r. nie uzyskała żadnego przychodu, co oznacza że nie prowadziła w tym okresie działalności gospodarczej. W ocenie odwołującej działalność gospodarcza jest prowadzona wtedy gdy otrzymuje się przychód. Wnosiła więc o przywrócenie świadczenia przedemerytalnego od 19 grudnia 2002 r..
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie zawieszenia prawa do pobierania świadczenia przedemerytalnego od dnia 19 grudnia 2002 r..
W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z treścią art. 37 n ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu sam fakt podjęcia pozarolniczej działalności powoduje zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Ustawodawca nie uzależnia zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego od osiągania dochodów z podjętej działalności gospodarczej. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego, na mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] zasadnie zawieszono Z. S. prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 19 grudnia 2002 r..
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] wniosła Z. S.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenia prawa materialnego tj. art. 37 n ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez przyjęcie że od 19 grudnia 2002 r. prowadziła działalność gospodarczą, w sytuacji gdy brak przychodu z działalności świadczy o jej nie prowadzeniu.
- naruszenia prawa procesowego tj. art. 10 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie skarżącej zapoznania się z materiałem dowodowym oraz art. 12 tej ustawy poprzez uchylenie się organu odwoławczego od rozstrzygnięcia sprawy co do istoty zgodnie z art. 138 § 1 kpa.
W konkluzji skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, spowodowanie przyznania prawa do wypłaty świadczenia przedemerytalnego od dnia 19 grudnia 2002 r. do dnia 21 lipca 2004 r. oraz o zasądzenie odszkodowania wraz z odsetkami.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 10 stycznia 2005 roku skarżąca złożyła wyjaśnienia dotyczące zarzutu naruszenia art. 37 n ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W szczególności wyjaśniła, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza spowodowała wydatki, których nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu, bowiem przychodu nie osiągnęła. Ponadto skarżąca podniosła raz jeszcze, że nie prowadziła działalności gospodarczej, bowiem nie uzyskała przychodu a jej dotychczasowa działalność nie miała charakteru ciągłego i zorganizowanego. Wobec powyższego wyjaśniła, że z dniem 15 lutego 2003 roku przestała płacić składki na ubezpieczenie społeczne
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 roku nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia bądź stwierdzenia nieważności, o co wnosiła skarżąca.
Zgodnie z art. 37 n ust. 2 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 15a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do świadczenia przedemerytalnego ulega zawieszeniu w przypadku podjęcia pozarolniczej działalności w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych .
W myśl zaś art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 1998 r. Nr 137 poz. 887 ze zm.) obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Zgodnie z art. 88e ustawy z 19 listopada 1999 r. ( Dz. U. 1999 r. nr 101 poz.1178 z późn. zm.) Prawo działalności gospodarczej - zaprzestanie działalności gospodarczej skutkuje wykreśleniem wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
Prowadzenie działalności pozarolniczej (gospodarczej) w rozumieniu przepisu art. 13 pkt 4 powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje - nie tylko faktyczne wykonywanie czynności należących do zakresu tej działalności, lecz także czynności zmierzających do stworzenia właściwych warunków do wykonywania działalności pozarolniczej - takich jak, w przypadku skarżącej: poszukiwanie nowych klientów, zamieszczanie ogłoszeń w prasie, zainstalowanie łącza internetowego czy załatwianie spraw urzędowych.
Skarżąca zatem nie ma racji, twierdząc że w okresach, w których nie świadczyła bezpośrednio usług i nie uzyskiwała przychodu to nie prowadziła działalności gospodarczej.
Istotą bowiem działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na rachunek i ryzyko osoby prowadzącej taką działalność.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, prowadzenie działalności gospodarczej nie jest równoznaczne z osiąganiem przychodów i może skutkować poniesieniem wyłącznie strat.
Wobec powyższego organ odwoławczy prawidłowo przyjął, ze skarżąca od 19 grudnia 2002 roku prowadziła działalność gospodarczą.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przepisu prawa procesowego tj. art. 10 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego. W myśl tego przepisu organy administracji państwowej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W sprawie niniejszej okoliczności faktyczne były bezsporne, postępowanie ograniczone więc było do analizy złożonych przez skarżącą dokumentów. Skarżąca, jak wynika z akt administracyjnych zapoznała się z zebranymi dowodami.
W sprawie niniejszej nie doszło także do naruszenia zasady szybkości i prostoty postępowania przewidzianej w art. 12 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 k.p.a., bowiem organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji rozstrzygnął sprawę skarżącej co do istoty, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.
Wobec tego, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło