II SA/Wa 1688/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA Jacek Fronczyk, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2005 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Urzędu Do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia oświadczenia woli o nabyciu obywatelstwa polskiego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości E. K., obywatelka [...], w dniu 19 listopada 2003 r., przed Wojewodą [...] złożyła oświadczenie woli nabycia obywatelstwa polskiego na podstawie art. 10 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2000 r., Nr 28, poz. 353 ze zm.). W piśmie z dnia 9 marca 2004 r. E. K. poinformowała, że nie zgadza się ze stanowiskiem Wojewody [...], który zażądał aby zrzekła się obywatelstwa [...]. Wojewoda [...] w dniu [...] kwietnia 2004 r. na podstawie art. 10 ust 1 i 2 ustawy o obywatelstwie polskim wydał decyzję nr [...] o odmowie przyjęcia oświadczenia cudzoziemca w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego. W uzasadnieniu decyzji wojewoda przywołał treść art. 10 ust 1 ustawy o obywatelstwie polskim, który stanowi, że cudzoziemiec, któremu udzielono zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i który pozostaje co najmniej 3 lata w związku małżeńskim z osobą posiadającą obywatelstwo polskie nabywa obywatelstwo polskie, jeżeli w terminie określonym w ust. 1a (6 miesięcy od dnia uzyskania przez cudzoziemca zezwolenia na osiedlenie się albo 3 lata i 6 miesięcy od dnia zawarcia związku małżeńskiego z osobą posiadającą obywatelstwo polskie) złoży odpowiednie oświadczenie przed właściwym organem i organ ten wyda decyzję o przyjęciu oświadczenia. Organ zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim uzależnił przyjęcie oświadczenia od złożenia przez cudzoziemca dowodu utraty lub zwolnienia z obywatelstwa obcego. E. K. warunku tego nie spełniła. Podała, że zachowanie obywatelstwa [...] ma dla niej znaczenie sentymentalne i rodzinne, a ponadto ułatwia kontakty z rodziną przy istnieniu obowiązku wizowego Od decyzji organu I instancji E. K. w dniu 8 kwietnia 2004 r. złożyła odwołanie do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, w którym wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez wojewodę, nadanie obywatelstwa polskiego z zachowaniem obywatelstwa [...]. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, cudzoziemiec spełnił warunki do złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego tzw. "trybie uproszczonej naturalizacji". Jednakże organ I instancji nałożył na cudzoziemca obowiązek wynikający z art. 10 ust 2 ustawy o obywatelstwie polskim. Cudzoziemiec z nałożonego obowiązku nie wywiązał się pomimo, że prawo jego kraju pochodzenia przewiduje możliwość rezygnacji z obywatelstwa. W ocenie organu odwoławczego pomimo, że decyzja organu I instancji ma charakter uznaniowy, to organ wydał ją zgodnie z obowiązującym prawem i realizowaną przez Rzeczpospolitą Polską polityką naturalizacji. E. K. w dniu 23 lipca 2004 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, której zarzuciła naruszenie norm prawnych oraz zasady równości. Ponadto wskazała, że nie ma norm prawnych, które zakazywałyby posiadania równocześnie obywatelstwa polskiego i [...]. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do treści § 2 art. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i to obowiązującym w dacie wydania decyzji. Rozpoznając sprawę według powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 10 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 z późn. zm.), zgodnie z którym cudzoziemiec, któremu udzielono zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i który pozostaje co najmniej 3 lata w związku małżeńskim z osobą posiadającą obywatelstwo polskie nabywa obywatelstwo polskie, jeżeli w terminie określonym w ust. 1a złoży odpowiednie oświadczenie przed właściwym organem i organ ten wyda decyzję o przyjęciu oświadczenia. Termin do złożenia oświadczenia woli, o którym mowa w ust. 1 wynosi 6 miesięcy od dnia uzyskania przez cudzoziemca zezwolenia na osiedlenie się albo 3 lata i 6 miesięcy od dnia zawarcia związku małżeńskiego osobą posiadającą obywatelstwo polskie. Przyjęcie oświadczenia może być uzależnione od złożenia dowodu utraty lub zwolnienia z obywatelstwa obcego. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie, ponieważ organ zobowiązał skarżącą do złożenia dowodu o zwolnieniu z obywatelstwa [...]. Ponieważ skarżąca nie dopełniła obowiązku, organ wydał decyzję o odmowie przyjęcia oświadczenia. Decyzja ta ma niewątpliwie charakter uznaniowy. Możliwość decydowania według uznania nie oznacza jednak pozostawienia organowi pełnej i nie podlegającej kontroli swobody w tym zakresie. Podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego, organ jest zobowiązany do przestrzegania przepisów postępowania administracyjnego. Z mocy art. 7 kpa zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ jest także zobowiązany do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodne z art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia według wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z powołaniem przepisów prawa. Organy obu instancji, odmawiając E. K. nabycia obywatelstwa w uzasadnieniu swoich decyzji stwierdziły, że są one zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy o obywatelstwie polskim, jak również polskiej polityki naturalizacyjnej. O ile nie ulega wątpliwości, że decyzje zawierają uzasadnienie prawne, to jednak pozbawione są elementów uzasadnienia faktycznego, wskazanego w art. 107 § 3 kpa. Samo stwierdzenie, że warunek określony w art. 10 ust 2 ustawy o obywatelstwie polskim należy do uznania wojewody i stanowić ma odzwierciedlenie prowadzonej przez państwo polityki naturalizacyjnej jest niewystarczający do wydania przedmiotowej decyzji. Organ jest obowiązany do wyczerpującego wyjaśnienia na czym polega ta polityka, a w szczególności wykazania, że nałożenie na cudzoziemca obowiązku znajduje w niej potwierdzenie. Podkreślić należy, że decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu wymagają szerszego uzasadnienia niż decyzje podejmowane w warunkach ustawowego skrępowania. Mając powyższe na uwadze na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.